Overslaan en naar de inhoud gaan

Wanhoop op coronaboot: 'Einde oefening, dachten we'

Geplaatst opzaterdag 11 april 2020 - 7:00

Een droomreis langs het zuidelijkste puntje van Zuid-Amerika sloeg om in een regelrechte nachtmerrie: een maand lang doelloos ronddobberen op een cruiseschip in de Stille Oceaan, met plotseling een corona-uitbraak aan boord.

Het overkwam het Heerlense huisartsenechtpaar Stephan en Brigitte van den Brand in maart. Inmiddels is het koppel ook zelf besmet met het virus. Op woensdag 8 april is corona bij Stephan (53) vastgesteld, zaterdagochtend bij Brigitte (55). Naar omstandigheden maken de twee het goed.

Besmettingshaard
Hoogstwaarschijnlijk was cruiseschip MS Zaandam de besmettingshaard. Stephan en Brigitte, verbonden aan Gezondheidscentrum Heerlen-Zuid, waren aan boord van deze boot van de Holland Amerika Lijn, toen daar plotsklaps corona uitbrak. Een geplande Patagonië-cruise van twee weken veranderde in een akelige dobbervakantie van een maand: terwijl het virus huishield op de boot, wilde geen enkele haven het schip aan land hebben.

Route cruiseboot (10 apr 2020)
De oorspronkelijke en uiteindelijke route die Stephan en Brigitte van den Brand hebben afgelegd tijdens hun cruise met corona aan boord in Zuid-Amerikaanse wateren.
Kaart: L1

"In het begin denk je nog: zo hou ik het wel vol", zegt Brigitte. Daarmee doelt ze op het luxe leventje aan boord nog voordat het virus de kop opstak, maar al wel zonneklaar was dat de reis langer dan twee weken zou duren. "Dat was op 20 maart", rekent ze terug. Op dat moment sloot Chili de havens, vanwege de corona-uitbraak op het vasteland.

Geen vuiltje
Het koppel vloog op 5 maart van Schiphol naar de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires, om twee dagen later in te schepen op de Zaandam. "Met 1243 passagiers aan boord en 586 crewleden", weet Brigitte.

De reis begon zoals vooraf gepland: met uitstapjes naar de Uruguayaanse hoofdstad Montevideo en de Falklandeilanden. Ook in Punta Arenas, een Chileense stad bij de Straat van Magellaan, was er nog geen vuiltje aan de lucht. "We hebben toen op 14 maart in de avond nog een oranjeparty gevierd op het schip", weet Brigitte nog.

falklandeilanden cruise zaandam (10 apr 2020)
Stephan en Brigitte, fans van Roda JC, op de Falklandeilanden tijdens hun Patagonië-cruise toen er nog geen vuiltje aan de lucht was.
Foto: Brigitte van den Brand

De Zaandam zette koers naar Kaap Hoorn, het zuidelijkste punt van Chili en Zuid-Amerika. Op 16 maart pakten donkere wolken zich samen boven het schip. Brigitte: "We voelden dat de boot scheef ging hangen." Om middernacht vond het huisartsenechtpaar een briefje in hun kamer: We varen terug naar Punta Arenas. Vanwege de uitbraak van het coronavirus sluit Chili de grenzen. Vannacht kunnen we nog aanmeren in Punta Arenas. Boek maar vast een vlucht naar huis.

Doodsbang
"Einde oefening, dachten we", zegt Brigitte. "Wij hadden het geluk dat onze reisorganisatie die terugvlucht voor elkaar kreeg." Veel opvarenden hadden volgens haar minder mazzel en wisten niet hoe ze thuis konden komen. "Die mensen waren wanhopig", legt ze de toenemende paniek op de boot uit.

Het liep anders: de Zaandam kon de haven van Punta Arenas niet in. "We zagen vanuit de verte dat kleine bootjes richting Punta Arenas voeren, maar Chilenen stonden op de kade om die met stokken en al tegen te houden. Ze wilden niemand aan land hebben", tekent de arts de situatie op. "Die Chilenen waren doodsbang dat corona vanuit de zee aan land kwam."

De Zaandam voer naar het noorden, richting de Chileense stad San Antonio. "In de hoop dat we daar wel konden aanmeren", geeft de huisarts aan. Ook dat mislukte en uiteindelijk belandde het cruiseschip op 19 maart in de Chileense havenstad Valparaíso. "Om bevoorraad te worden, niet om aan land te gaan", legt Brigitte uit. "Die bevoorrading duurde 24 uur. Vervolgens zijn we richting het Panamakanaal gevaren. Om naar Mexico of Fort Lauderdale te gaan."

foto cruise bevoorrading (10 apr 2020)
Bevoorrading van voedsel, want het eten op de cruiseboot begint op te raken.
Foto: Brigitte van den Brand

Intussen was het 20 maart en had het koppel zelf nog het 'zo houden we het wel vol-gevoel'. "Het was onduidelijk wat ons allemaal te wachten stond en het was tegelijk op een leuke manier spannend", legt Brigitte dat gevoel uit. "We waanden ons veilig, omdat we geen corona aan boord hadden."

Kentering
De kentering kwam twee dagen later. Het beschermende gevoel veranderde in angst, toen de kapitein alle opvarenden opriep om naar hun hut te gaan. Met ingetogen stem: "Toen wisten we dat er iets ernstigs aan de hand was. Via de intercom kwam de mededeling dat mensen ziek waren geworden, passagiers en leden van de crew. "Allemaal met griepverschijnselen", zegt de dokter. "Je bent huisarts, je weet wat er speelt in de wereld en je snapt meteen hoe laat het is." Niemand mocht tot nader order van de kamer af.

eten hut cruise kamer corona zaandam (10 apr 2020)
Dineren in een van de luxe restaurants aan boord maakt plaats voor verplicht eten in de hut.
Foto: Brigitte van den Brand

De optie om door het Panamakanaal te varen was inmiddels vervlogen, want op 23 maart bleek dat ook Panama het schip niet aan land wilde hebben. "En een dag later viel de eerste dode aan boord", zegt Brigitte. Na een korte stilte: "Niet door corona, maar vermoedelijk een hartinfarct." Coronadoden volgden niet veel later. Drie opvarenden lieten het leven als gevolg van het virus.

Cruisemaatschappij Holland Amerika Lijn stuurt een dag later vanuit de Verenigde Staten in het diepste geheim een vliegtuig met medicamenten en medisch personeel naar Ecuador. "Op bootjes zijn die medici vervolgens van Ecuador naar de Zaandam gevaren, zodat we medische ondersteuning aan boord kregen." Tegelijkertijd hoorde het huisartsenkoppel dat vanuit Mexico het schip MS Rotterdam naar de Zaandam onderweg was met eveneens extra medische spullen en een gloednieuwe crew. De Rotterdam is ook een cruiseschip van de Holland Amerika Lijn. Op 27 maart troffen de twee schepen elkaar in de Golf van Panama.

Geluk
"Gezonde mensen moesten overstappen op de Rotterdam. Met hoofdpijn en een kuchje moest je op de Zaandam blijven", vertelt Brigitte over het strenge beleid. Het huisartsenkoppel had 'geluk' en mocht de Rotterdam op. 780 Zaandam-passagiers stapten over en er waren 611 crewleden aan boord.

cruise zaandam rotterdam (20 apr 2020)
Inmiddels ontvangen Stephan en Brigitte foto's van het thuisfront die laten zien dat hun hachelijke cruise-avontuur in het nieuws is.
Foto: Brigitte van den Brand

Op de Rotterdam hing al snel een grimmige sfeer. Volgens Brigitte lag dat voor een groot gedeelte aan de kapitein. "Hij sprak de crew regelmatig toe en hij deed erg neerbuigend over ons als passagiers. We kregen het gevoel dat hij de situatie niet echt onder controle had." Voor het personeel werkte dat volgens de arts erg demotiverend. "Het is als de hond die zichzelf in de staart bijt", licht Brigitte toe. "Als jij de mensen aan boord eigenlijk niet wil helpen, hoe kun je dan van de mensen aan boord, waaronder een team van medisch specialisten, verwachten dat ze jou wel hulp bieden als je die nodig hebt?" Ze geeft als voorbeeld dat het lastig wordt als dat personeel geen eten naar de kamers van de medici en passagiers wil brengen, maar die crewleden andersom wel de doktoren nodig hebben zodra ze met corona zijn besmet.

Geheim
"Op 29 maart in de avond kregen we de melding dat alle lichten uit moesten en we niet het dek op mochten. We moesten binnenblijven." Het was pikkedonker op de Rotterdam. In het diepste geheim voer het schip door het Panamakanaal. "De Panamese regering wist ervan, maar het moest stil gehouden worden, om geen onrust bij de bevolking te kweken." De boot ging volle kracht vooruit richting Fort Lauderdale, een stad in de Amerikaanse staat Florida. Met de Zaandam in haar kielzog.

De directeur van de Holland Amerika Lijn, Orlando Ashford, bracht op 30 maart naar buiten dat hij zich ernstig zorgen maakte over de twee schepen. In een blog op de site van de cruisemaatschappij meldt hij dat op de Zaandam 76 passagiers en 117 bemanningsleden griepverschijnselen vertonen en dat bij 8 van hen het coronavirus is vastgesteld.

"Bij dit soort mededelingen slaat de schrik je om het lijf", geeft Brigitte aan. "Het is natuurlijk een kritieke situatie, maar je kunt weinig doen, omdat het niet mag." Frustrerend vonden Brigitte en Stephan dat wel. "Als ze ons hadden gevraagd om bij te springen, hadden we dat zeker gedaan. Ze weten dat we artsen zijn."

Onzekerheid
De twee schepen verschijnen na enkele vaardagen aan de kust van Florida. "We kwamen op 2 april aan in Port Everglades, de haven van Fort Lauderdale. De zieken en de koffers zijn van boord gehaald en verder niks. De gouverneur van Florida wilde de boot namelijk niet in zijn haven hebben." De onzekerheid op het schip nam toe. Diep in de nacht hoorde het echtpaar dat de passagiers in de loop van 3 april van boord mochten, nadat de Amerikaanse president Donald Trump overleg had gevoerd met gouverneur Ron DeSantis. "Het mag geen spookschip worden", zei Trump er in een persconferentie over.

Video: CBS News

Wachten
"Uiteindelijk zijn we om kwart over vier in de middag in een bus gezet." Om vervolgens te wachten op 22 gemotoriseerde politieagenten, die de touringcar naar de luchthaven escorteerden. "In de avond vlogen we naar Parijs, maar onze aansluitende vlucht naar Amsterdam hebben we gemist, omdat we in Florida zolang op die motoren moesten wachten."

Uiteindelijk landden Stephan en Brigitte in de loop van 4 april op Schiphol. "Zonder koffers, want die stonden nog in Florida." De koffers zijn op 7 april thuis in Heerlen bezorgd.

Het hachelijke avontuur eindigde voor het huisartsenkoppel met een verplichte thuis-quarantaine van twee weken. Zonder corona, hoopten ze. Maar ook dat liep anders. De twee doktoren staan te popelen om de handen uit de mouwen te steken en het coronavirus te bestrijden, maar dat zit er voorlopig nog niet in.

Allerliefste Limburgers: jouw eigen videoboodschap op L1 TV
Stuur je filmpje via Whatsapp naar 06 44 76 71 57

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Download de GRATIS 1Limburg app!

Wil jij helemaal gratis op de hoogte blijven van alles wat zich in Limburg afspeelt? Download de 1Limburg app!
Blijf op de hoogte van al het Limburgse nieuws, ontvang updates over de actuele Limburgse verkeerssituatie én bekijk dagelijks de laatste Limburgse weersvoorspellingen. En dat allemaal helemaal gratis!

Download de gratis 1Limburg app
Het Heuvelland - de groene parel van het zuiden
Uitgelicht
Nieuw natuurprogramma op L1 TV: Het Heuvelland

In vier afleveringen trekken programmamaker Riël Linssen en cameravrouw Nira Kakerissa door het Heuvelland, op zoek naar initiatieven rond natuurbehoud in dit bijzondere gebied.

Het Heuvelland staat bekend om zijn adembenemende uitzichten en on-Nederlandse schoonheid. Maar dat is zeker niet vanzelfsprekend. Er gebeurt namelijk meer achter de groene schermen dan je denkt om dit uniek stukje Limburg te behouden.

Het Heuvelland, de groene parel van het zuiden zie je iedere zaterdag om 18:00 en 21:00 op L1 TV.

Het Heuvelland - de groene parel van het zuiden
L11AlaafRadio.nl
Uitgelicht
L1 begint vastelaovesradiozender: L11AlaafRadio.nl

Via dit kanaal is 24 uur per dag en 365 dagen per jaar vastelaovesmuziek te horen. Ook opnames uit het rijke archief van L1 krijgen een plek op het nieuwe kanaal.

Veer laote dich neet in de steek!

Luister hier L11AlaafRadio.nl
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV
Uitgelicht
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV

Iedere maandag ontvangt presentator Bas van Mulken gasten uit de sportwereld om het weekend te bespreken en om vooruit te kijken naar wat de rest van de sportweek gaat brengen. Een live programma met een Limburgse blik op de actuele sportthema’s. Daarin ook structureel aandacht voor het amateurvoetbal in Limburg met de Wedstrijd van de Week. Als de verlenging van het sportweekend.

Iedere maandag 19:00 op L1 TV
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het lekkerste bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Bekijk hier alle Limburgse recepten

Meest gelezen