Overslaan en naar de inhoud gaan

Vijf jaar vluchtelingenopvang in Weert: een overzicht

Geplaatst opdonderdag 10 september 2020 - 6:00

Na vijf jaar verdwijnt het asielzoekerscentrum (azc) uit Weert.

In die vijf jaar dat het azc in de voormalige Van Hornekazerne aan de Kazernelaan was gehuisvest, in een omgeving met miljoenenvilla’s, kwam de opvanglocatie geregeld in het nieuws. Niet in de laatste plaats door de inzet van de inmiddels opgestapte burgemeester Jos Heijmans. Een overzicht van vijf jaar wel en wee van het Weerter azc.

Musselkanaal
Formeel gaat de deur van het azc op dinsdag 15 september op de knip, maar de laatste bewoners vertrekken op donderdag 10 september. Dit twintigtal wordt naar een opvanglocatie in het Groningse Musselkanaal gebracht.

Lees ook: Laatste bewoners van het azc in Weert vertrekken donderdag

Verrassing
De komst van het azc naar de vlaaistad komt nog enigszins als een verrassing. Weliswaar laat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) in juni 2014 al doorschemeren interesse te hebben in een beschikbare opvanglocatie in Weert, daar maakt de gemeente diezelfde maand al korte metten mee. Hoe dat ook alweer zat: het COA had het oog laten vallen op de gebouwen van de Koninklijk Militaire School (KMS) in Weert, waarvan duidelijk was dat die in december 2014 zou vertrekken. Maar de gemeente wilde geen asielzoekerscentrum op die plek, omdat het toekomstige ontwikkelingen van het terrein in de weg zou staan.

sluiting kms weert (9 sep 2020)
Kolonel Ton Nijkamp overhandigt het vaandel van de KMS, dat de inwoners van Weert in 1951 aan de kazerne aanboden, in december 2014 aan toenmalig burgemeester Jos Heijmans
Foto: WeertdeGekste

Verontruste Weertenaren
Dat het azc in september 2015 alsnog op het KMS-terrein komt, zorgt meteen na de aankondiging voor onrust. In oktober gaat burgervader Heijmans in de hal van het Weerter stadhuis de confrontatie met meer dan vijfhonderd verontruste Weertenaren aan, om het opvangcentrum te verdedigen.

stadhuis weert bijeenkomst azc (9 sep 2020)
Foto: WeertdeGekste

Spoedbezoek
Het Weerter azc vangt maximaal duizend vluchtelingen op, ook al wil toenmalig staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) dat in geval van uiterste nood op kunnen rekken tot tweeduizend . Hij brengt er een spoedbezoek voor aan Weert, want de nood is hoog, en het azc gaat eerder open dan gepland.

Lees ook: Weert moet rekening houden met komst extra vluchtelingen

Chaotisch
De komst van de eerste asielzoekers naar Weert verloopt ronduit chaotisch. Het is duidelijk dat de vluchtelingen in alle haast naar de Van Hornekazerne zijn overgebracht. Buurtbewoners slaan het tafereel met gemengde gevoelens gade.

Lees ook: 'Chaos bij asielzoekerscentrum in Van Hornekazerne Weert'

chaos azc weert eerste dag (9 sep 2020)
De opening van het azc in Weert verloopt chaotisch
Foto: ANP

Nieuws
Vlak na de opening haalt het azc al het landelijke nieuws. De Syrische vluchteling Wassim Habib, die nog maar net zijn intrek op het voormalige kazerneterrein heeft genomen, schiet een man te hulp die op het stationsplein in Weert een hartaanval krijgt. Habib was in Damascus een gespecialiseerd verpleegkundige.

Wassim Habib (9 sep 2020)
Wassim Habib
Foto: L1

Lees ook: Asielzoeker Weert: ik deed gewoon wat ik moest doen

Klachten
In november 2015 komen de eerste klachten van bewoners van het azc aan het licht. Zij beklagen zich over het eten en de leefomstandigheden. Het wordt duidelijk na een meningsverschil over een bakje yoghurt, waar de politie massaal voor uitrukt. Een bewoner wil de yoghurt meenemen uit de eetzaal, maar bewakers steken daar een stokje voor. Bij de woordenwisseling die ontstaat, slaan medebewoners enkele brandmelders in. Daarop slaat de azc-beveiliging groot alarm.

Lees ook: Bakje yoghurt oorzaak van onrust in azc Weert

Ondanks ontevredenheid en onrust over de komst van de opvanglocatie naar Weert, valt het aantal klachten erover reuze mee. In 2015 komen bij de politie in totaal 414 meldingen binnen over de Limburgse opvanglocaties, daarvan komen er slechts 29 uit Weert. Dat wordt destijds als opvallend gezien, omdat er in Weert duizend vluchtelingen zijn gehuisvest.

Lees ook: Ruim 400 politiemeldingen over azc-locaties in Limburg

Onderduiken
Als burgemeester van Weert baart Jos Heijmans nationaal opzien, als hij in mei 2016 met enkele azc-vrijwilligers een Syrisch gezin helpt onder te duiken. Het gaat om een moeder en haar kinderen, die dreigen te worden uitgezet naar Duitsland omdat de moeder zich daar als eerste heeft geregistreerd als vluchteling.

Uitzetting zou betekenen dat de moeder en haar kroost gescheiden worden van haar broer, die een vaderrol voor de kinderen vervult. "Het besluit de vrouw te helpen is genomen op basis van moraliteit en humaniteit", verklaart Heijmans erover.

De Weerter gemeenteraad heeft begrip voor het standpunt van Heijmans, maar staatssecretaris Klaas Dijkhoff en minister Ronald Plasterk hebben problemen met het optreden van de toenmalige burgervader. In december 2017 krijgt het gezin de vluchtelingenstatus. Dat betekent dat het vijf jaar in Nederland mag blijven.

azc gezin ondergedoken weert (9 sep 2020)
Het Syrisch gezin omringd door azc-vrijwilligers en een non van het Birgittinessenklooster, die het gezin hebben geholpen om onder te duiken
Foto: L1

Lees ook: Burgemeester Heijmans krijgt begrip van raad

Aso-asielzoekers
Eind 2016 blijkt, ruim een jaar na de opening van het azc, dat een kleine groep asielzoekers voor veel overlast zorgt. Het gaat om een groep van 26 Noord-Afrikanen die zich schuldig maakt aan zakkenrollerij en diefstal en die bovendien medebewoners en azc-personeel intimideert.

Om deze groep de wacht aan de zeggen vaardigt Jos Heijmans een noodbevel uit: ze mogen niet van het terrein van de voormalige Van Hornekazerne af, behalve een uur per dag om boodschappen te doen. Ook moeten deze mensen zich drie keer per dag melden bij de bewaking van het azc. Houden zij zich niet aan het noodbevel, dan riskeren ze een boete van 3600 euro en een celstraf. Het noodbevel van Heijmans zorgt voor commotie, omdat diverse partijen aangeven dat de burgemeester er wettelijk mee buiten zijn boekje gaat.

Lees ook: Noodbevel: huisarrest voor hinderlijke asielzoekers

Desalniettemin is Heijmans tevreden over zijn aanpak van de ‘aso-asielzoekers’. In de tweede helft van januari 2017 meldt hij dat van de groep van 26 nog maar zeven raddraaiers in het azc in Weert zitten. Drie zijn uitgezet, drie zitten achter de tralies en twee mannen zijn overgeplaatst naar een andere locatie. Elf zijn spoorloos verdwenen in de illegaliteit. Maar ook die zouden worden vastgezet zodra ze opduiken, kondigt Heijmans aan.

Onderzoek
Desondanks doet het Openbaar Ministerie (OM) onderzoek naar het huisarrest van Heijmans. Onder andere de Bond van Wetsovertreders heeft aangifte gedaan naar aanleiding van Heijmans’ noodbevel. Het OM besluit in het najaar van 2017 dat de burgemeester niet wordt vervolgd.

Lees ook: Burgemeester niet vervolgd voor huisarrest asielzoekers

Andersom besluit Heijmans anderhalf jaar later, in december 2018, om het OM wél voor de rechter te slepen. Hij is het er niet mee eens dat het OM weigert zes amokmakers te vervolgen. Zij negeerden het noodbevel van de burgemeester rond de jaarwisseling van 2016-2017.

politie azc weert
Grootschalige politie-inzet bij incidenten op het azc in Weert
Foto: WeertdeGekste

Undercover
In oktober 2018 verschijnt het azc op bijzondere wijze in de media: voor het SBS-programma Burgemeester Undercover dost burgemeester Heijmans zich in meerdere outfits uit die hem onherkenbaar maken en gaat hij in gesprek met Weertenaren over de opvanglocatie in zijn gemeente. Ook praat hij met vluchtelingen die er wonen.

heijmans undercover (9 sep 2020)
Jos Heijmans vermomd als vrijwilliger voor het televisieprogramma Burgemeester Undercover
Foto: SBS

Uitkomst
Uitkomst van de undercoveractie is dat Weert in gaat zetten op meer stadstoezicht bij winkels rond sluitingstijd. Want dan zouden de meeste winkeldiefstallen worden gepleegd.

Lees ook: Meer stadstoezicht Weert na undercoveractie burgemeester

Zwarte dag
Woensdag 4 december 2019 is een zwarte dag in de geschiedenis van het azc in Weert. Op die dag overlijdt een 25-jarige bewoner uit Algerije van het opvangcentrum na een vechtpartij. Een 29-jarige Tunesische medebewoner is aangehouden. De Tunesiër is naar een psychiatrische kliniek in het Overijsselse Balkbrug overgebracht.

dode azc weert (9 sep 2020)
Een lijkwagen arriveert bij het azc in Weert na een fataal geweldsincident
Foto: Nederweert24

Lees ook: Dode asielzoekerscentrum Weert: medebewoner aangehouden

Op de stoep
Vanaf februari 2020 staat het COA wederom herhaaldelijk bij de gemeente op de stoep met het verzoek om het azc langer open te houden. Ook staatssecretaris Ankie Broekers-Knol (Veiligheid en Justitie) doet een beroep op Weert, maar de gemeente blijft in juni bij het eerder ingenomen standpunt dat het azc na vijf jaar sluit en wel op 15 september 2020.

Lees ook: Weert legt azc-noodkreet kabinet en COA naast zich neer

Ultieme poging
COA en kabinet leggen zich erbij neer en ondernemen geen pogingen meer om de locatie open te houden. Een ultieme poging van de Weerter Groen Links-werkgroep om het azc open te houden loopt ook op niets uit.

Einde
En zo komt er een einde aan vijf jaar opvang van asielzoekers in de voormalige Van Hornekazerne in Weert. Een bij vlagen turbulente periode, die Jos Heijmans uiteindelijk de kop kostte. Hij gebruikte de zogeheten COA-gelden, een jaarlijkse bijdrage vanuit het Rijk omdat Weert een asielzoekerscentrum huisvest, veelvuldig om projecten van (ex-)politici en lokale ambtenarij (deels) mee te bekostigen.

Lees ook: COA-gelden Weert dikwijls besteed aan netwerk Jos Heijmans

Het KMS-terrein is in het bezit van Horne Quartier. Het is nog niet bekend wat deze organisatie concreet met het gebied gaat doen, nu het azc is vertrokken.

Tour de L1mbourg iedere dag om 18:30 live vanuit een andere Limburgse gemeente. Bekijk hier alle locaties.

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Win €5.000,- advertentietegoed bij L1/1Limburg

Langzaam komen de feestmaanden eraan en dat betekent doorgaans dat u als bedrijf speciale acties in petto heeft voor uw klanten. Niet zo gek, want met Black Friday (27-11), Sinterklaas, Kerstmis en Oud op Nieuw voor de deur is dit het ideale moment om aan klantenbinding te doen.

U kunt uw aanbiedingen of acties misschien helemaal gratis over de bühne brengen. L1 geeft uw bedrijf namelijk de mogelijkheid om € 5.000 euro aan gratis advertentietegoed te winnen!
Dit advertentietegoed kunt u ook nog eens geheel vrij inzetten via L1 TV, L1 Radio en/of online via L1.nl of 1Limburg (website/app).

Maak kans op €5.000,- advertentietegoed
Overzicht
Uitgelicht
Win €5.000,- advertentietegoed bij L1/1Limburg

Langzaam komen de feestmaanden eraan en dat betekent doorgaans dat u als bedrijf speciale acties in petto heeft voor uw klanten. Niet zo gek, want met Black Friday (27-11), Sinterklaas, Kerstmis en Oud op Nieuw voor de deur is dit het ideale moment om aan klantenbinding te doen.

U kunt uw aanbiedingen of acties misschien helemaal gratis over de bühne brengen. L1 geeft uw bedrijf namelijk de mogelijkheid om € 5.000 euro aan gratis advertentietegoed te winnen!
Dit advertentietegoed kunt u ook nog eens geheel vrij inzetten via L1 TV, L1 Radio en/of online via L1.nl of 1Limburg (website/app).

Maak kans op €5.000,- advertentietegoed
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV
Uitgelicht
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV

Iedere maandag ontvangt presentator Bas van Mulken gasten uit de sportwereld om het weekend te bespreken en om vooruit te kijken naar wat de rest van de sportweek gaat brengen. Een live programma met een Limburgse blik op de actuele sportthema’s. Daarin ook structureel aandacht voor het amateurvoetbal in Limburg met de Wedstrijd van de Week. Als de verlenging van het sportweekend.

Iedere maandag 19:00 op L1 TV
Kim is het Vastelaovesgezicht 2021!
Uitgelicht
Kim is het Vastelaovesgezicht 2021!

Het was een memorabele week vol spanning en prachtige vastelaovesgezichten. Met één grote winnares: Kim Vaessen uit Sittard.

Een heel bijzonder jaar dat voor altijd herinnerd zal worden. We houden continu rekening met corona. Zowel nu als tijdens de vastelaovend zelf. Er zullen geen grote publieksevenementen zijn dit jaar, maar voor de vastelaovesliefhebber is er genoeg te beleven bij L11 Alaaf. En daar past absoluut een Vastelaovesgezicht bij.

Klein, intiem, soms spontaan en heel veel mooie herinneringen ophalen... Veer laote dich neet in de steek.

Bekijk hier meer over het Vastelaovesgezicht
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het lekkerste bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Bekijk hier alle Limburgse recepten

Meest gelezen