Overslaan en naar de inhoud gaan

Video: jarig Verdrag van Maastricht was eigenlijk Portugees

Geplaatst opdonderdag 9 december 2021 - 7:00

Het jubilerende Verdrag van Maastricht had eigenlijk in een Portugese stad getekend moeten worden. Dat bevestigt de oud-Portugese premier Anibal Cavaco Silva aan L1, aan de vooravond van de 30e verjaardag van een historisch akkoord.

Dertig jaar geleden begon op 9 december in Maastricht de Europese Top die uiteindelijk zou leiden tot het Verdrag van Maastricht. Dat verdrag zou het historisch begin van de Europese Unie moeten worden, maar het overleg in december stond onder gigantische druk. Een eerdere top in september was volledig mislukt.

Doorbraak
Uiteindelijk leidde het overleg in de Limburgse hoofdstad op 10 december tot een doorbraak. Maar doordat het niet meer lukte om alle formaliteiten voor een verdrag te regelen, zou de ceremonie pas in 1992 plaatsvinden. Toen lag het Europese voorzitterschap bij Portugal. En daarmee lonkte Lissabon als plek om het historisch verdrag te tekenen en niet Maastricht.

"Wij kregen inderdaad het verzoek van Nederland om het verdrag toch in Maastricht te tekenen", zo bevestigt Anibal Cavaco Silva, premier in Portugal destijds. "Die toestemming hebben we graag gegeven. Wij wilden ons eigen voorzitterschap in 1992 in goede harmonie beginnen. Met deze concessie bouwden we krediet op voor mogelijke discussies tijdens ons voorzitterschap."

Portugese voorzitter in gouvernement
"Het was een grandioze geste van Portugal aan Nederland", aldus Mathieu Segers, hoogleraar Europese Integratie aan de Universiteit van Maastricht. "Zo is dat historisch verdrag ook het Verdrag van Maastricht gaan heten, terwijl het ondertekend is onder Portugees voorzitterschap. Cavaco Silva moest ook die vergadering leiden in het Maastrichtse gouvernement. Wij hadden hier dus een Portugese voorzitter. Het getuigt wel van een politieke antenne om als land zo'n moment te gunnen aan een ander lidstaat, aan Nederland in dit geval. Ondanks het feit dat die voorbereiding door Nederland wel te wensen over had gelaten."

Volgens de hoogleraar heeft Nederland daar uiteindelijk wel veel baat bij gehad. "De reputatie kon voor een deel hersteld worden, en het is een geweldige boost geweest voor de internationale reputatie van de stad Maastricht", aldus Segers.

Krediet voor Portugal
De man die in 1991 in het Maastrichtse gouvernement de voorzittershamer hanteerde, blikt met warme gevoelens terug aan zijn eervolle taak in het provinciehuis. "Voor ons was het geen enkel probleem om die concessie te doen", zo vertelt Cavaco Silva. "Ik vond de vraag van Nederland gerechtvaardigd. Bovendien hadden wij eigen prioriteiten in ons allereerste voorzitterschap ooit. Dus wij zaten helemaal niet te wachten op uitstel in Maastricht. Wij wilden geen erfenis van een impasse. Dat zou ook een wissel getrokken hebben op onze eigen plannen, zoals een Europees vrijhandelsakkoord."

Volgens Cavaco Silva wilde hij het voorzitterschap in goede harmonie beginnen. "Wij wilden de regeringsleiders niet uitnodigen in Lissabon, met een mopperende Nederlandse premier omdat wij geen toestemming hadden gegeven voor de ondertekening in Maastricht. Ik blijf het nog altijd een hele gelukkige keuze vinden."

QR-code
Het Maastrichtse Verdrag van drie decennia geleden speelt in veel actuele politieke kwesties van vandaag. "In het Verdrag van Maastricht liggen de kernafspraken van wat er vandaag mogelijk en niet mogelijk is in Europa. Denk dan bijvoorbeeld aan het klimaat of de omgang met de coronapandemie, de basis van wat er mogelijk is, werd destijds vastgelegd in het Verdrag van Maastricht", legt Segers uit.

"Je kunt inderdaad zeggen dat de wortels van de huidige discussie over de QR-code ook een basis hebben in het Verdrag van Maastricht. Het vrije verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen is de kern van de Europese integratie. Om die vrijheid te blijven garanderen, moet je de maatregelen coördineren. Daar hoort dus ook die QR-code bij", stelt de hoogleraar.

Uitstel
Veel van de geplande activiteiten in het kader van het 30-jarig jubileum zijn uitgesteld naar de tweede helft van 2022. Er stonden diverse bijeenkomsten op de planning. "Vanaf juni zullen er weer grotere evenementen plaatsvinden. Rond dat tijdstip hebben we ook de Franse verkiezingen gehad. Dus misschien wordt dat uitstel politiek gezien nog wel relevant", concludeert Segers.

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Download de GRATIS 1Limburg app!

Wil jij helemaal gratis op de hoogte blijven van alles wat zich in Limburg afspeelt? Download de 1Limburg app!
Blijf op de hoogte van al het Limburgse nieuws, ontvang updates over de actuele Limburgse verkeerssituatie én bekijk dagelijks de laatste Limburgse weersvoorspellingen. En dat allemaal helemaal gratis!

Download de gratis 1Limburg app
Uitgelicht
Pitlane, het autosportprogramma van L1

Iedere donderdagavond voorafgaand aan een Grand Prix te zien op L1 TV en de online kanalen van L1, waarin Xavier Maasen en Sem Caelen je bijpraten over de stand van zaken in het F1-circus.

Heb jij een vraag die je in een uitzending van Pitlane beantwoord wil zien worden? Stuur deze dan per email naar pitlane@L1.nl en misschien komt deze dan in de uitzending voorbij!

Kijk hier naar Pitlane
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In dit programma koppelt Henk plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak. Dat heeft al heerlijke vlaaien opgeleverd.

En die kun je ook allemaal heel eenvoudig zelf thuis bakken. Dankzij de handige recepten en baktips.

Bekijk hier alle recepten

Meest gelezen