Overslaan en naar de inhoud gaan

Tips om te voorkomen dat je slachtoffer wordt van cybercrime

Geplaatst opwoensdag 7 oktober 2020 - 6:00

Er zijn maar weinig mensen die zich zorgen maken over cybercrime. Toch kan iedereen eenvoudig slachtoffer worden van phishing of whatsapp-fraude.

"Mensen onderschatten de risico's van cybercriminaliteit en ze overschatten hun eigen kennis daarover." Jeroen Duijsens van het Expertisecentrum Cyberweerbaarheid Limburg maakt zich dan ook grote zorgen.

Toename slachtoffers
Steeds meer mensen worden slachtoffer van cybercrime, via bijvoorbeeld WhatsApp-fraude, phishing of een slechte beveiliging van hun netwerk of apparaten. Metten Bergmeijer van het cybercrimeteam van de Limburgse politie verwacht dat dit aantal de komende jaren alleen maar toe zal nemen. Maar hoe voorkom je nou dat je slachtoffer wordt van cybercriminelen?

Het is volgens Jeroen Duijsens vooral belangrijk om voortdurend alert te blijven. "En op het moment dat je gevraagd wordt om gegevens af te geven, moet er een alarmbelletje afgaan. Check alles twee keer voordat je de gegevens daadwerkelijk afstaat."

Belangrijkste tips

  1. Zorg ervoor dat de software van je computer, netwerk en apparaten up-to-date is. Download altijd de laatste versie. Oudere versies worden vaak niet meer ondersteund en zijn makkelijk binnen te dringen omdat de fouten bekend zijn.
  2. Zorg dat je fatsoenlijke wachtwoorden gebruikt. Kies voor belangrijke sites en apparaten verschillende wachtwoorden. Je kunt bijvoorbeeld een zin als basis gebruiken en daar per website en apparaat een paar letters aan toevoegen. Meer dan zestien tekens is erg moeilijk te kraken voor de software die hackers gebruiken.
  3. Zorg dat je een back-up van je belangrijkste documenten en foto's hebt (en liefst meer dan één). Eén back-up moet losgekoppeld zijn van jouw computer, zodat criminelen daar niet bij kunnen als ze toch toegang hebben gekregen tot jouw computer.
  4. Bij twijfel: doe het niet. Klik niet op de link, antwoord niet op het mailtje waarin om je inloggegevens wordt gevraagd of betaal het betaalverzoek niet.

Criminelen richten zich vaak op bedrijven. Daar is meer te halen is hun redenering. Een grote zaak in Limburg was de gijzelingssoftware die de Universiteit Maastricht vlak voor kerst platlegde. De universiteit heeft uiteindelijk 197.000 euro (30 bitcoins) betaald om weer toegang tot zijn bestanden te krijgen.

Lees ook: Computernetwerk universiteit gegijzeld door virus

Je bent zo slachtoffer
Maar ook burgers, gewoon jij en ik, kunnen eenvoudig slachtoffer worden van cybercriminelen. "Ik kreeg een mailtje van een oude bekende. Nieuwsgierig wat hij te melden had, klikte ik op het mailtje. En op de tekst in het mailtje", vertelt slachtoffer Dick Bos. "En paf: het scherm werd zwart en ik kreeg de boodschap: 'uw computer is gehackt, als u nu 300 euro betaald dan krijgt u alles weer terug'."

Er zijn meerdere soorten cybercriminaliteit waar gewone Limburgers mee te maken kunnen krijgen.

WhatsApp-fraude
Een 'bekende' stuurt je een appje vanaf een onbekend nummer. Vaak begint het met een smoes over een nieuw telefoonnummer. Na wat small talk vraagt de 'bekende' je een rekening voor te schieten. Daar is vaak haast bij.

De schade loopt gemiddeld al snel in de honderden tot duizenden euro's per slachtoffer.

Lees ook: 'Bejaarde man (71) lichtte wereldwijd tientallen mensen op'

WhatsApp fraude
Afbeelding: Fraudehelpdesk

Hoe voorkom je dat je slachtoffer wordt van WhatsApp-fraude?

  1. Ga nooit zomaar op een betaalverzoek in. Ook al vertrouw je de persoon die appt door en door.
  2. Probeer altijd op een andere manier contact op te nemen met de 'bekende', bijvoorbeeld door het 'oude' nummer te bellen dat in je adresboek staat.
  3. Is hij of zij niet bereikbaar? Maak dan geen geld over.
  4. Criminelen gebruiken tegenwoordig ook stemfragmenten van social media. Als je het nieuwe nummer belt, kun je dus vaag een bekende stem krijgen. Maak alleen geld over als je de persoon in kwestie daadwerkelijk gesproken hebt en na hebt kunnen vragen of het betaalverzoek daadwerkelijk van hem of haar afkomstig is.

Ben je toch slachtoffer van WhatsApp fraude geworden? Doe dan altijd aangifte bij de politie, adviseert Metten Bergmeijer van de afdeling Cybercrime van de politie Limburg. "Wij kunnen er toch vaak wel iets mee."

Lees ook: Forse toename van cybercriminaliteit in Limburg

Phishing
Slachtoffers worden via e-mail, WhatsApp of sms naar een valse website gelokt waar ze vervolgens hun bank- of inloggegevens moeten invullen. De berichten zijn heel professioneel opgezet en amper van echt te onderscheiden. Ze zijn vaak afkomstig van een betrouwbare partij, zoals jouw bank of een belangrijke website. Op het moment dat je de inloggegevens invult, kunnen de criminelen overal bij.

digid_alert_20200822

Hoe voorkom je dat je slachtoffer wordt van phishing?

  1. Reageer nooit op een email of sms met een verzoek om persoonlijke inlogcodes of een pincode in te voeren. Banken, telefoonproviders of bijvoorbeeld webshops vragen hier nooit om. Krijg je toch zo'n mail? Verwijder dit bericht dan direct. Klik in ieder geval nooit op de link die meegestuurd wordt.
  2. Stuur je bankpas nooit op. Als je een nieuwe bankpas krijgt, vraagt de bank altijd om jouw oude pas door te knippen en weg te gooien. Deze hoeft nooit geretourneerd te worden.
  3. Stuur ook nooit een kopie van je identiteitsbewijs op. En let op bij het plaatsen van een foto hiervan op social media. Via het BSN-nummer kunnen criminelen een nieuwe bankpas aanvragen.
  4. Geef nooit persoonlijke gegevens of inlogcodes via de telefoon.
  5. Als je toch op een betaalverzoek in wil gaan, bijvoorbeeld omdat je iets van iemand koopt, log dan rechtstreeks in via jouw eigen bankapp of -website en betaal van daaruit. Zo voorkom je dat je via een valse link je gegevens alsnog prijsgeeft. Meld dit ook bij de verkoper. Een fraudeur haakt dan meestal al af.

Open deur in huis
Steeds meer apparaten zijn in huis met elkaar verbonden via een netwerk. Zo ook beveiligingscamera's en bijvoorbeeld een babyfoon met beeld. "Daar wordt vaak gekozen voor goedkope oplossingen, bijvoorbeeld spotgoedkope apparatuur die je in China kunt bestellen. Vaak zien we dat die software niet geüpdatet wordt, slecht in elkaar zit en slecht beveiligd is. En daarmee heb je in feite een open deur in je huis gecreëerd." De apparatuur heeft bovendien vaak standaard wachtwoorden. "En die kun je met een beetje zoeken eenvoudig via internet vinden."

Lees ook: Hoe we stiekem mee konden kijken met uw bewakingscamera

Met behulp van de camerabeelden die soms gewoon openbaar via een (Russische) website te bekijken zijn, kunnen inbrekers niet alleen goed monitoren wanneer je van huis bent. "Het is bovendien een open deur in jouw digitale huis. Criminelen kunnen op die manier proberen op jouw netwerk te komen", legt Duijsens uit. "Dan proberen ze daar andere apparaten -zoals je laptop- te vinden en daar binnen te komen. Als dat lukt, kunnen ze achter jouw bankgegevens of inlogcodes komen."

Hoe voorkom je dat criminelen op jouw netwerk komen?

  1. Bewaar je wachtwoorden nooit op je computer. Gebruik daar een speciale app voor met een beveiliging door een sterke versleuteling.
  2. Kies verschillende wachtwoorden voor belangrijke sites en apparaten. Je kunt bijvoorbeeld een zin als basis gebruiken en dat per website en apparaat aanvullen met een paar letters.
  3. Zorg ervoor dat de software van apparaten zoals de router en beveiligingscamera's up-to-date zijn. En wijzig altijd het standaard wachtwoord dat erop zit.

Woensdag om 13:25 uur op L1TV een uitzending van Avondgasten over cybercrime. Deze uitzending wordt herhaald om 19:00 en 21:00 en donderdag 8 oktober om 13:25, 19:00 en 21:00 uur.

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Download de GRATIS 1Limburg app!

Wil jij helemaal gratis op de hoogte blijven van alles wat zich in Limburg afspeelt? Download de 1Limburg app!
Blijf op de hoogte van al het Limburgse nieuws, ontvang updates over de actuele Limburgse verkeerssituatie én bekijk dagelijks de laatste Limburgse weersvoorspellingen. En dat allemaal helemaal gratis!

Download de gratis 1Limburg app
Het Heuvelland - de groene parel van het zuiden
Uitgelicht
Nieuw natuurprogramma op L1 TV: Het Heuvelland

In vier afleveringen trekken programmamaker Riël Linssen en cameravrouw Nira Kakerissa door het Heuvelland, op zoek naar initiatieven rond natuurbehoud in dit bijzondere gebied.

De eerste aflevering van Het Heuvelland, de groene parel van het zuiden is zaterdag 28 november om 18:00 en 21:00 op L1 TV.

Het Heuvelland - de groene parel van het zuiden
L11AlaafRadio.nl
Uitgelicht
L1 begint vastelaovesradiozender: L11AlaafRadio.nl

Via dit kanaal is 24 uur per dag en 365 dagen per jaar vastelaovesmuziek te horen. Ook opnames uit het rijke archief van L1 krijgen een plek op het nieuwe kanaal.

Veer laote dich neet in de steek!

Luister hier L11AlaafRadio.nl
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV
Uitgelicht
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV

Iedere maandag ontvangt presentator Bas van Mulken gasten uit de sportwereld om het weekend te bespreken en om vooruit te kijken naar wat de rest van de sportweek gaat brengen. Een live programma met een Limburgse blik op de actuele sportthema’s. Daarin ook structureel aandacht voor het amateurvoetbal in Limburg met de Wedstrijd van de Week. Als de verlenging van het sportweekend.

Iedere maandag 19:00 op L1 TV
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het lekkerste bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Bekijk hier alle Limburgse recepten

Meest gelezen