Zes Flekken-factoren: dit zijn de WK-kansen

Mark Flekken luistert op het trainingsveld van Oranje naar bondscoach Louis van Gaal. © ANP
Mark Flekken kreeg geen seconde speeltijd in de laatste twee wedstrijden van het Nederlands elftal voor het WK voetbal. De Bocholtzenaar is desalniettemin volop in de race voor een plek in de selectie voor het eindtoernooi in Qatar.
De kansen op een basisplaats lijken op dit moment wel geslonken, al zei bondscoach Louis van Gaal na de 1-0 overwinning tegen België dat hij pas vlak voor het WK een knoop gaat doorhakken over wie zijn eerste keeper wordt. Er zijn zes factoren die gaan bepalen welke keepers de bondscoach meeneemt naar de eindronde in Qatar, en wie daar daadwerkelijk onder de lat zal staan.

1. Hoeveel keepers neemt Van Gaal mee?

De bondscoach zei een week geleden dat de FIFA hem nog duidelijkheid moet verschaffen hoeveel keepers hij mag meenemen. De officiële documenten zijn echter duidelijk: minimaal drie goalies, maar meer mag ook. In dat geval gaat het wel ten koste van een van de 23 veldspelers die geselecteerd mogen worden. Het behoeft geen uitleg dat Flekken meer kans heeft om naar Qatar af te reizen wanneer Van Gaal vier in plaats van drie keepers selecteert.
"Waarschijnlijk neem ik vier keepers mee", aldus Van Gaal. "Drie om wedstrijden te spelen en één penaltykiller. Maar die penaltykiller kan ook één van die 'wedstrijdkeepers' zijn." Voor die drie plekken van 'wedstrijdkeepers' zijn op dit moment vier kandidaten: ervaren international Jasper Cillessen, de nu met twee clean sheets gedebuteerde Remko Pasveer, de nu niet opgeroepen Justin Bijlow, én de voor de vijfde interlandperiode op rij opgeroepen Flekken.

2. Wie pakt penalties?

Van Gaal gaat dus ook één doelman meenemen die hij tot penaltyspecialist bombardeert: de Tim Krul-rol van 2014. Die troefkaart wil Van Gaal trekken wanneer Nederland met een strafschoppenserie te maken krijgt. Afgelopen week werden Flekken, Cillessen, Pasveer en Andries Noppert, én de niet geselecteerde Bijlow en Kjell Scherpen, onderworpen aan allerlei tests. Die tests moeten uitwijzen wie het meest geschikt is om strafschoppen te pareren.
Van Gaal hoopt dat die tests zijn eigen waarneming - in zijn eigen woorden 'het oog van de meester' - bevestigen. Het is nog wachten op de rapportage, waarna Van Gaal bepaalt of hij er ook daadwerkelijk iets mee doet. Flekken, Cillessen, Pasveer én Bijlow hebben allemaal geen reputatie voor het stoppen van penalties. Sterker nog, dat Cillessen nooit een pingel stopte, heeft hem jarenlang achtervolgd. Flekken stopte in mei namens Freiburg geen enkele penalty in de finale van het Duitse bekertoernooi.

3. Wie past binnen het groepje?

Van Gaal heeft ook aangekaart dat hij kijkt naar de samenstelling van karakters in zijn spelersgroep. In een groep van 26 spelers is het belangrijk om een bepaalde hiërarchie én een balans te vinden: het zijn cruciale factoren om een collectief te kunnen smeden. Net zoals een wielerploeg niet met vijf kopmannen aan de Tour de France begint, moet Van Gaal ook bij het Nederlands elftal kijken wie welke rol binnen een groep kan invullen.
Mark Flekken en Remko Pasveer. © Orange Pictures
Dat geldt ook binnen het keepersgilde. Keepers moeten een zeker niveau hebben om het uiterste van elkaar te vergen. Maar een doelman moet zich ook kunnen schikken in zijn rol. Wanneer reserves de kont tegen de krib in gooien omdat ze niet de eerste keus zijn, is dat niet in het teambelang. Van Gaal heeft in vorige interlandperiodes gekeken naar de houding van zijn keepers. Die lijkt bij Flekken, ook bij een reserverol, positief te zijn.

4. Wie levert bij Oranje?

'Leveren' is het favoriete woord van Van Gaal. Wie laat met zijn prestaties zien recht te hebben op een plek in Oranje? Als het gaat om interlandvoetbal, weet Van Gaal goed wat voor vlees hij in de kuip heeft. Zo heeft hij al meermaals gezegd dat Cillessen onder zijn leiding al vaak geleverd heeft in Oranje, onder meer op het WK 2014, maar ook in het beslissend WK-kwalificatieduel in november tegen Noorwegen.
De anderen hebben minder geleverd in Oranje, al zijn de steekproeven beperkt: Bijlow speelde zes interlands en deed het meestal goed, maar maakte niet altijd een onuitwisbare indruk. Dat laatste geldt ook voor Flekken, die zich - door het wedstrijdverloop en door wat pech - als keeper in Oranje nog niet kon bewijzen. Wel toonde hij aan dat hij, van deze keepers, voetballend met afstand het meest in zijn mars heeft. Pasveer speelde afgelopen week tegen Polen en België en maakte een zeer solide indruk, kreeg niet al te veel te doen, maar hield wel tweemaal 'de nul'. En daar is Van Gaal gevoelig voor.

5. Wie levert bij zijn club?

De bondscoach heeft meermaals benadrukt dat spelers tot aan het WK ook bij hun club moeten leveren: zeker de spelers die niet tot het segment van Virgil van Dijk, Frenkie de Jong en Memphis Depay horen. Flekken is de onbetwiste eerste keeper bij Freiburg, de huidige nummer drie van de Bundesliga. En wie naar individuele statistieken kijkt, zal concluderen dat Flekken op dat vlak bij de beste vier keepers van de Bundesliga hoort.
Waar die vorm Nederlandse voetbalanalisten nog wel eens ontgaat - de Duitse competitie is immers iets lastiger te bekijken dan NEC-Cambuur - krijgt Flekken bij zijn club zeer veel waardering, zowel in de Bundesliga als de Europa League. Onlangs ondertekende hij een nieuw, opgewaardeerd contract. De clubvorm van Cillessen en Pasveer is ook goed, al kun je je afvragen of de wekelijkse weerstand in de Eredivisie in verhouding staat tot de Bundesliga. De mindere vorm van Bijlow bij Feyenoord kostte hem tegelijkertijd zijn plek in de selectie.
Doelman Mark Flekken namens SC Freiburg in het Bundesliga-duel tegen VfL Bochum. © Orange Pictures

6. Wie is er fit?

"Het Nederlands elftal is geen revalidatiecentrum", zo maakte Van Gaal al regelmatig duidelijk. Tenzij je een speler van de buitencategorie bent, neemt Van Gaal je niet mee naar Qatar. Flekken zit zeker niet in die buitencategorie en dat geldt eigenlijk voor alle doelmannen die op dit moment in beeld zijn. Fit zijn is een voorwaarde, maar tegelijkertijd ook bepaald geen vanzelfsprekendheid voor Pasveer, Flekken, Cillessen en Bijlow.
In de afgelopen twee jaar - sinds september 2020 dus - kreeg Pasveer met twee verschillende blessures te maken, waardoor hij bij zijn club 16 duels miste. Flekken kende ook twee blessures en miste 30 duels: bij 28 van die 30 duels ontbrak hij door een elleboogkwetsuur, maar dat is alweer anderhalf jaar geleden. Cillessen miste verspreid over 6 blessures 35 duels, Bijlow was liefst tienmaal uit de roulatie en stond 34 duels langs de kant. Wie uit de lappenmand weet te blijven, is dus al een heel end op weg.

WK

Op maandag 14 november verzamelt Van Gaal zijn definitieve selectie. Exact een week later, op maandag 21 november, opent Oranje het mondiale eindtoernooi met de eerste poulewedstrijd, tegen Senegal.