Leanne gaf een nier weg en hoefde niet te weten wie 'm kreeg

Leanne Ophelders uit Linne doneerde één van haar nieren © Leanne Ophelders
Leanne Ophelders uit Linne doneerde één van haar nieren en moest daar drie maanden van herstellen. Allemaal voor iemand die ze nooit zou ontmoeten: "Ik kreeg alleen een anoniem briefje van de ontvanger."
"Nu ga ik het doen", dacht Ophelders (61) toen ze in het voorjaar van 2022 een interview zag over orgaantransplantatie. "Ik dacht er altijd al over na, ik moest alleen de daad nog bij het woord voegen." Twijfels waren er niet. "Je kan iemand het leven teruggeven", vertelt ze vastberaden.

Ontvanger onbekend

Ze meldde zich bij het Maastricht UMC+ om één van haar nieren af te staan. "De persoon die 'm uiteindelijk zou krijgen, wilde niet weten van wie die was. Zelf had ik het best willen weten wie mijn nier kreeg, al is het dan alleen maar zodat je af en toe kunt vragen hoe het met die persoon gaat. Er zit toch letterlijk een stukje van jou in iemands lichaam. Maar ik vond het geen probleem."
Ze moest het uiteindelijk doen met een klein teken van leven. "Ik kreeg een anoniem bedankbriefje van de ontvanger. Ik weet niet eens of het een man of vrouw is."

Hard nodig
Het aantal orgaantransplantaties steeg licht in Nederland. Mensen die vorig jaar een nieuw orgaan nodig hadden, hoefden iets minder lang te wachten dan lotgenoten eerder, meldt de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) bij haar cijfers over 2023. De gemiddelde wachttijd voor patiënten nam met een paar maanden af en er waren meer donaties. In totaal werden 1417 patiënten met een orgaantransplantatie geholpen tegen 1404 een jaar eerder.

De cijfers zorgen nog niet voor gejuich bij de NTS. "We zien nog altijd dat mensen komen te overlijden terwijl ze wachten op een nier, of dat ze door verslechtering van hun conditie niet meer transplantabel zijn", laat een woordvoerder weten.

Niet voor het geld

Een orgaantransplantatie vergt heel wat tijd en energie, weet Ophelders nu uit ervaring. "In het ziekenhuis word je helemaal doorgelicht, van top tot teen. Ze willen zeker weten dat je helemaal gezond bent, wat gelukkig het geval was." Daar blijft het dan vervolgens niet bij, vertelt ze. "Ze kijken ook of je psychisch in orde bent, dat je het bijvoorbeeld niet voor het geld doet. Als er dan vervolgens een match is, ben je zover dat er gedoneerd kan worden."

Herstel

De periode tussen operatietafel en volledig herstel bedroeg daarna drie maanden. "Ik kan me voorstellen dat sommige mensen dat als een nadeel zien, maar wat zijn drie maanden op een mensenleven als je daar een ander leven mee kan redden?" Haar revalidatie liet daarbij niks te wensen over. "Stichting Orgaandonatie neemt de meeste zorg uit handen. Zij hebben contact met je werkgever en regelen alles met het UWV. Familie en vrienden stonden ook dag en nacht voor me klaar; de buren deden bijvoorbeeld boodschappen voor me. Het enige dat ik zelf moest regelen, was dat ik thuis verzorgd werd. Verder had ik nergens omkijken naar."
Ze hoopt dat ze door haar verhaal andere mensen kan verleiden tot eenzelfde keuze. "Als je gezond bent, kan het gewoon; je kunt prima leven met één nier. Je kan iemands leven redden."

Nieuwe techniek

Orgaandonatiecoördinator van het MUMC+ Tineke Wind ziet ook een toename in het aantal orgaandonaties. "Positief nieuws", begint ze, "maar we hebben nog steeds een tekort aan orgaandonoren." Aanleiding voor de groei is volgens haar de verandering in beleid. "In juli 2020 is de nieuwe wetgeving ingegaan en de hoop was dat we daardoor meer orgaandonoren zouden krijgen", zegt ze. "En tot nu toe blijkt dat ook."

Dood hart doneren

Wel stelt Wind dat dat niet de enige reden voor toename is. Ook nieuwe operatietechnieken werken daar aan mee. "In het verleden kon iemand alleen zijn hart doneren als iemand ook hersendood was, omdat je dan tot op het laatste moment een kloppend hart hebt", legt Wind uit. "Sinds twee jaar kun je ook een hart na overlijden doneren, met behulp van een speciale machine wordt het hart weer aan het kloppen gebracht." Als zo'n hart dan goed genoeg is om te transplanteren, vindt er een transplantatie plaats. "Uit cijfers blijkt dat het aantal harttransplantaties het laatste jaar met 45 procent is toegenomen", vertelt de orgaandonatiecoördinator.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!