Verloren talent: van Statenlid naar dakloze in Heerlen

Andy Rossel © L1
Vier jaar werkt hij als Statenlid, als hij plots in 2019 zijn afscheid aankondigt. Privéproblemen maken zijn werk onmogelijk, zo is de uitleg. Andy Rossel uit Kerkrade, dan 34 jaar, verdwijnt vervolgens spoorloos en wordt door zijn familie als vermist opgegeven. Nu leeft hij op straat in Heerlen.
Als hij de lobby van Hotel van der Valk in Heerlen binnenloopt valt als eerste op dat hij wat kilootjes zwaarder is. Verder is hij eenvoudig herkenbaar als Andy Rossel, het oud-gemeenteraadslid van Kerkrade en daarna Statenlid van de provincie Limburg namens GroenLinks. Met zijn felblauwe ogen die zijn toehoorder strak aankijken, kaalgeschoren hoofd en die af en toe wat cynische glimlach.
Alleen de wereld van Rossel (38) ziet er totaal anders uit. Hij was een politiek talent, ijzersterk in debatten. Naast zijn werk als Statenlid verdiende hij zijn geld als headhunter. Maar sinds 9 juni 2023 zwerft hij op straat in Heerlen. Hij verzamelt er blikjes en flesjes uit vuilnisbakken om zo statiegeld te kunnen innen en slaapt in de buitenlucht op het Stationsplein.
Rossel verblijft momenteel in een hotel. © L1

Drugs en psychoses

Hoe het zover heeft kunnen komen? Rossel, in t-shirt en joggingbroek, dreunt machinaal zijn redenen op: drugsgebruik, psychoses, geen hulp zoals hij die nodig zegt te hebben. Hij verliest er in 2019 zijn politieke carrière door, zijn werk, eigenlijk zijn leven. Hij gaat wonen bij zijn vader, krijgt ruzie, vertrekt naar Kroatië, leeft daar vanuit zijn auto en verliest ondertussen alle contact met zijn familie.
Verhalen over zijn vermissing verschijnen in de krant, in 2022 staat hij zelfs op de cover van het tijdschrift Panorama. ‘Crystal meth politicus is al 1,5 jaar verdwenen, Andy waar ben je?’ staat er in chocoladeletters boven zijn foto.
En nu neemt hij plaats aan een tafeltje in de lobby van het Van der Valk. Sinds woensdag 10 januari is hij een officiële gast. Op kosten van de gemeente Heerlen, tot in ieder geval 10 februari. Hij mag er in de ochtend ontbijten, en ’s avonds dineren. “Het is een stuk beter dan op straat slapen natuurlijk,” zegt Rossel. “Maar een hotel is uiteraard niet een plek waar je wil wonen.”
De gemeente Heerlen wil geen vragen beantwoorden over de situatie van Rossel, want ze deelt geen informatie over ‘individuele casuïstiek’. De woordvoerder laat desgevraagd weten: “Het kan echter wel zo zijn dat we in uitzonderlijke situaties extra stappen zetten om buiten ons reguliere opvangaanbod bepaalde voorzieningen te treffen om dakloze mensen te ondersteunen naar een meer stabiele woonomgeving.”

Dakloos in Heerlen

Een dak boven het hoofd, een veilige en betaalbare plek om te wonen, is een basisbehoefte. Gemeenten hebben een belangrijke taak in het voorkomen en terugdringen van dakloosheid. Nederland wil net als 27 andere EU-landen er zelfs voor zorgen dat in 2030 niemand meer dakloos is.
Rossel stond destijds op de cover van Panorama. © Panorama
Maar mensen zonder thuis raken vaak uit beeld. Bij familie, bij zorgverleners. Vorig jaar kwamen er bijna 1.600 meldingen van overlast door zwervers binnen bij de Limburgse politie. Een stijging van 21 procent ten opzichte van 2022. Vergeleken met tien jaar geleden is het aantal meldingen van overlast door verwarde personen meer dan verdubbeld.
Dat Rossel op dit moment op kosten van de gemeente Heerlen in een hotel verblijft, heeft hij vooral aan zichzelf te danken. Hij eist in september bij de voorzieningenrechter in Roermond dat de gemeente een passende bijdrage levert aan beschermd wonen of opvang, zodat hij zo snel mogelijk weer op eigen kracht zijn terugkeer in de maatschappij kan maken.
Zijn verzoek wordt op 18 december 2023 toegekend. De voorzieningenrechter komt tot die beslissing omdat er sprake is van psychische of psychosociale problemen en er geen sociaal netwerk is om die problemen, die wellicht een risico vormen voor zijn eigen veiligheid, te verminderen of weg te nemen. Hoewel zijn familie weet dat hij in Heerlen over straat zwerft, is er geen contact. Hij wil niks met zijn familieleden te maken hebben.

Zorg in natura

Voordat Rossel op straat kwam te staan, woonde hij van 19 januari tot 9 juni in de opvang Heugderlicht in Landgraaf. Hij wordt uit die opvang gezet omdat hij zich volgens de gemeente misdragen zou hebben, door onder meer medewerkers te bedreigen en geen hulp te willen aanvaarden. Daarna weigert hij gebruik te maken van de Dag en Nacht Opvang (DNO) van het Leger des Heils aan de Gasthuisstraat in Heerlen, opvang die hem door de gemeente wordt aangeboden.
Twee dagen na de uitspraak van de voorzieningenrechter probeert de gemeente Heerlen per brief haar zorg in natura (ZIN) nogmaals aan Rossel aan te bieden. Ze vertellen hem dat hij opnieuw gebruik kan maken van de opvang in Heugderlicht in Landgraaf, óf van de DNO aan de Gasthuisstraat.
Rossel aan tafel bij L1. © L1
Maar Rossel houdt voet bij stuk. In Heugderlicht voelt hij zich paranoïde, zegt hij. Aan de Gasthuisstraat, een opvang voor verslaafden en mensen met een psychiatrische achtergrond, ziet hij een terugvalrisico als het gaat om zijn drugsgebruik.
Vandaag, donderdag 1 februari, heeft Rossel een afspraak voor een Sociaal Medisch Advies. Met de uitslag van dat onderzoek wordt gekeken naar verdere stappen. Rossel vertelt zo snel mogelijk weg te willen uit Heerlen, als hij ‘straks’ alles weer op orde heeft. “Ik hoor hier al lang niet meer. Dit is niet mijn thuis.” Tot die tijd zit de gemeente Heerlen met de ‘uitzonderlijke situatie’ Rossel. Of zoals de voorzieningenrechter liet optekenen in december: dit is geen gemakkelijke casus.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!