'Maak ruim baan voor bewoners in achterstandswijken'

Team van Nationaal Programma Heerlen-Noord © stil uit de documentaire 'Laat ons Hopen'
Heerlen-Noord kan zich verheugen op grote belangstelling van onderzoekers. De vele projecten en maatregelen van onder meer de gemeente en het programmabureau Nationaal Programma Heerlen Noord (NPHLN) liggen onder een vergrootglas.
De Open Universiteit (OU) in Heerlen is kind aan huis bij het programmabureau Heerlen-Noord. Daar kijken vijf onderzoekers naar het maatschappelijk effect van een gratis krant, de aanpak van jeugdcriminaliteit en of het gemeentelijk beleid om langdurig werkelozen aan het werk te krijgen effectief is. Daarnaast doet de OU een 25 jaar durend monitoringsonderzoek om te leren welke combinaties van maatregelen efficiënt zijn.

Voelbare tegenstelling

Volgens Tim ’S Jongers, politicoloog en publicist die zich focust op verschillen in de samenleving, zorgen de vele onderzoeken voor een voelbare tegenstelling tussen professional en bewoner. "De ene denkt te weten welke verandering nodig is, de andere dient die verandering te ondergaan."

Onderzoeksmoeheid

Ivonne Lipsch, onderzoeker aan de OU en lid van het team dat NPHLN monitort, is het eens met ‘S Jongers. Het is de reden waarom de OU een onderzoek is gestart over de invloed van een programma van Schunck dat laaggeletterdheid tegen moet gaan door met de deelnemers, in dit geval gezinnen, in gesprek te gaan. Lipsch: "We betrekken de gemeenschap bij de verschillende stadia van het onderzoek en krijgen daardoor diepgaande inzichten. We leren zo ook van elkaar." Lipsch denkt wel dat er onderzoeksmoeheid gaat ontstaan bij inwoners. "Als je te vaak mensen vraagt om aan onderzoek deel te nemen kunnen deelnemers druk ervaren." Om dat te voorkomen zijn de OU en NPHLN een strategische onderzoek agenda aan het opzetten.

Betalen

In steden als Rotterdam pakken ze het anders aan. Daar betalen onderzoekers mensen om deel te nemen aan wetenschappelijke onderzoeken in achterstandswijken. Zo ver gaat Lipsch nog niet, maar: "In het monitoringsonderzoek worden professionals geïnterviewd onder werktijd. De werkgever betaalt dus eigenlijk de tijd van de geïnterviewden." De deelnemers aan het taalprogramma onderzoek krijgen geen geld maar een taalspel naar keuze als bedankje. "We wilden niet dat deelname een negatief effect had op een eventuele uitkering van de geïnterviewden", zegt Lipsch.

Dierentuin

Waar de OU de werking van projecten en programma’s onderzoekt ziet ’S Jongers liever dat onderzoek begint bij inwoners. "Als beleidsmakers en onderzoekers successen willen boeken in achterstandswijken, zal er ruim baan gemaakt moeten worden voor de bewoners. De beginvraag moet zijn: wat denkt u zelf nodig te hebben? Al is het maar om de wijkbewoners het gevoel te geven geen dieren in een dierentuin te zijn, dat is al winst."
Die stap blijkt in de praktijk lastig te zetten. Mart Frissen is bewoner van de wijk Passart in Heerlen-Noord. Hij heeft meerdere keren zijn ongenoegen geuit over de onveiligheid in zijn wijk. "Bij de opening van het NPHLN vroegen wij om een gesprek met Ron Meyer. Pas nadat we, anderhalf jaar later ons ongenoegen duidelijk maakten tijdens een buurtbarbecue, waar we ook geen uitnodiging voor hadden gekregen, heeft hij zich gemeld." De onvrede van Frissen is te zien in de L1 documentaire Laat ons Hopen, een nieuw leven in Heerlen-Noord. "Het vertrouwen is helemaal weg", zegt Frissen.

Niet vanzelf

"Je gaat die werelden niet vanzelf bij elkaar brengen", zegt Rachelle Meisters. Meisters in onderzoeker aan de faculteit Health, Medicine en Life Sciences en promoveerde op de effecten van eenzaamheid, inkomensongelijkheid en bestaansonzekerheid op de gezondheid van inwoners van Parkstad. Zij heeft veel bewoners geïnterviewd voor haar onderzoek omdat de cijfers volgens haar onvoldoende inzicht gaven. "Mensen zijn niet moeilijk bereikbaar. Wij als onderzoekers moeten van dat vooroordeel af."
Deze publicatie is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. De documentaire 'Laat Ons Hopen, een nieuw leven in Heerlen-Noord' is hier te zien.
Dit artikel is mede mogelijk gemaakt met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten. © Website: Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!