Rechter fluit burgemeester vaak terug na sluiting drugspand

Deze woning in Baarlo werd in juli 2023 voor drie maanden gesloten © Edward-Media
Dankzij de Wet Damocles kunnen panden die een link hebben met drugshandel tijdelijk dichtgetimmerd worden. Burgemeesters die drugspanden sluiten, worden echter in 35 procent van de gevallen teruggefloten door de rechter.
Dat blijkt uit een analyse van de NOS en de regionale omroepen. In 2022 en 2023 werden in totaal 32 besluiten van Limburgse gemeenten afgewezen door de rechtbank.

Sluitingen

De besluiten zijn om uiteenlopende redenen teruggedraaid, zo blijkt uit de rechtbankverslagen. In meer dan de helft van de zaken die verloren werden door de gemeente, besloot de rechter dat er te weinig gekeken was naar persoonlijke omstandigheden, zoals het treffen van een kwetsbaar persoon vanwege een medische of maatschappelijke situatie. Daarbij speelden soms ook de belangen van kinderen een rol. Ook het moeilijk vinden van een vervangende woning wordt in de besluiten besproken.

De Wet Damocles
De Wet Damocles draait om artikel 13b van de Nederlandse Opiumwet. Het is een juridisch instrument voor burgemeesters om op te treden tegen panden van waaruit in drugs wordt gehandeld, maar ook tegen coffeeshops die voorwaarden overtreden. Dankzij de wet kunnen burgemeesters panden tijdelijk sluiten.

In sommige gemeenten is het uitgangspunt dat bij de eerste vondst van softdrugs een waarschuwing wordt gegeven, maar er zijn ook gemeenten die meteen een pand sluiten voor 3 maanden. De burgemeester mag bij meer dan 5 gram softdrugs, 5 hennepplanten en meer dan 0,5 gram harddrugs optreden.

Sinds februari 2022, na een uitspraak van de Raad van State, is de rechtspraak kritischer op burgemeesters.

Hennepcrème voor rugklachten

Een uitspraak die op dat gebied opvalt, werd in maart 2023 gedaan door de rechtbank in Roermond. In de tuin van een woning in de gemeente Landgraaf werden in 2020 16 hennepplanten gevonden, net zoals meerdere henneptoppen in een schuurtje. Daarop besloot de burgemeester de woning drie maanden te sluiten.
De getroffen huurder stapte daarop naar de rechtbank. Hij gebruikte de softdrugs om crème van te maken voor zijn rugklachten. Ook rookte hij de hennep om zijn klachten draaglijker te maken. Van drugshandel was volgens de rechtbank dan ook geen sprake; er werd besloten om het besluit terug te draaien.

Geen overlast, slechte motivering

Naast persoonlijke omstandigheden zijn er ook andere redenen waarom gemeenten soms niet in het gelijk worden gesteld. In tien Limburgse zaken bleek bijvoorbeeld dat de sluiting niet noodzakelijk was om de openbare orde en veiligheid te herstellen. Er was geen overlast en het was niet aannemelijk dat er vanuit de woning werd gedeald. In acht gevallen was het besluit niet goed gemotiveerd. Dan kijkt de rechter niet verder naar of de sluiting wel echt nodig was.
Bekijk hier welke uitspraken in het nadeel van de gemeente waren:
In 2022 en 2023 werden 59 van de rechtbankuitspraken rondom de Wet Damocles wél in het voordeel van de gemeente gedaan (65 procent). Overigens gaan lang niet alle besluiten van burgemeesters in het kader van de Wet Damocles naar de rechtbank. Sinds eind 2007 hebben Limburgse burgemeesters in totaal ten minste 2117 woningen gesloten nadat er drugs werden gevonden. Toch is het beeld wellicht niet compleet omdat niet alle gemeenten deze cijfers vanaf het begin nauwkeurig bij hebben gehouden. Sommige gemeenten hebben niet alle gegevens meer vanwege privacyoverwegingen.
Bij deze rechtszaken in 2022 en 2023 werd de gemeente in het gelijk gesteld:
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!