Twee verkiezingen in 2023: eerst piekt BBB, daarna PVV

Stemmen tijdens de verkiezingen. © iStock
2023 was een roerig politiek jaar. Er waren twee verkiezingen met telkens een andere winnaar, twee Limburgers streden met elkaar om de grootste van het land te worden en het CDA kreeg opnieuw een forse tik van de kiezer.
Dit is het politieke jaaroverzicht van 1Limburg.

BBB grootste in gouvernement

De eerste stemronde van het jaar vindt plaats op 15 maart: de Provinciale Statenverkiezingen. De BBB doet voor het eerst mee en wordt vanuit het niets de grootste partij in Limburg. De partij van lijsttrekker Annetje Schoolmeesters haalt ruim 18 procent van alle stemmen. Het CDA, dat traditioneel de grootste partij was in het Limburgs Parlement, wordt zo goed als gehalveerd. Het zal niet de laatste afstraffing zijn voor de christendemocraten in 2023.

Eerste van Nederland

De winnaars van de Provinciale Statenverkiezingen laten er geen gras over groeien: ze presenteren 86 dagen na de verkiezingen het coalitieakkoord, als eerste provincie van Nederland. Het bestuur bestaat uit de partijen BBB, CDA, VVD, PvdA en SP, samen goed voor 26 van de 47 Statenzetels.

Bagger

Tijdens de campagne in aanloop naar de provinciale verkiezingen kregen verschillende kandidaten veel bagger over zich heen. Ze luidden daarover de noodklok tijdens een interview met L1. Sommige kandidaten werden op sociale media zelfs uitgemaakt voor ‘pedofielen die lid zijn van een pedofiele partij.’ Ook werd er met geweld gedreigd tegen een aantal kandidaten.

Afscheid bekende politici

2023 was ook het jaar waarin een aantal bekende politici afscheid nam. Zo verruilde CDA’er Raymond Knops de landelijke politiek voor de wapenlobby. Knops was onder meer staatssecretaris en Tweede Kamerlid. Na een carrière van 40 jaar nam ook Ria Oomen afscheid van de politiek. De CDA-politica zat 25 jaar in het Europees Parlement, acht jaar in de Tweede Kamer en acht jaar in de Eerste Kamer. En ook CDA’er Mustafa Amhaouch stopt na zeven jaar met de landelijke politiek.

Overleden

In mei overleed een van de bekendste en langstzittende gemeenteraadsleden van Limburg: Jan Hoen uit Maastricht. Hoen was sinds 1970 actief in de Maastrichtse politiek, eerst als raadslid en later ook 14 jaar lang als wethouder. Oud-Tweede Kamerlid Harry Notenboom uit Venlo overleed in augustus. Hij behoorde in de jaren zestig tot de meest invloedrijke Kamerleden en werd tot drie keer toe gevraagd om staatssecretaris te worden, wat hij drie keer weigerde. Harry Notenboom werd 96 jaar. In november overleed oud-gouverneur Berend-Jan van Voorst tot Voorst. De uit een adellijke familie afkomstige baron was van 1993 tot 2005 commissaris van de Koningin in Limburg. Hij werd 79 jaar.
Oud-gouverneur Van Voorst tot Voorst overleden © L1

Geert wint van Frans

Op 7 juli valt het kabinet Rutte IV en daarom moeten we opnieuw naar de stembus. BBB-kopvrouw Caroline van der Plas zat op een terras in Maastricht toen ze het nieuws hoorde.
De PVV van oud-Venlonaar Geert Wilders wint de Tweede Kamerverkiezingen die plaatsvinden op 22 november. In de dagen voor de stembusgang lijkt het nog een nek-aan-nekrace te worden tussen Wilders en Frans Timmermans, de lijsttrekker van GroenLinks-PvdA, maar het is Wilders die met grote voorsprong de verkiezingen wint. De PVV haalt maar liefst 37 zetels, GroenLinks-PvdA 25. Geert Wilders kreeg ruim 200.000 voorkeursstemmen in Limburg.
Het CDA krijgt voor de tweede keer dit jaar klappen van de kiezer. De partij zakt van 15 naar 5 zetels, het laagste aantal ooit voor de christendemocraten. Opmerkelijk is dat de BBB, de grote winnaar van de provinciale statenverkiezingen, amper zeven zetels haalt tijdens de Tweede Kamerverkiezingen. De BBB was in maart nog de grootste en wordt in november de zesde partij van het land.

De korte verkenning van Gom

Geert Wilders schuift senator Gom van Strien naar voren als verkenner om te onderzoeken welke coalitie gevormd kan worden, maar dat loopt mis. Nog voor Van Striem kan beginnen aan wat hij zelf een ‘eervolle taak’ noemt, komt hij in opspraak. In een interview op L1 radio noemde hij de Eerste en de Tweede Kamer een paar jaar geleden een ‘nepparlement’. Een paar dagen later bleek dat er aangifte is gedaan tegen Van Strien. Hij wordt beschuldigd van fraude. Geert Wilders blijkt hiervan niet op de hoogte te zijn. Gom van Strien stopt op 27 november als verkenner en Ronald Plasterk neemt zijn taak over.

Zuur

Voor Tweede Kamerlid Frank Wassenberg van de Partij voor de Dieren komt er na acht jaar plots een einde aan zijn carrière in de Haagse politiek. De 57-jarige Geleendenaar stond op de vierde plek op de lijst, maar de PvdD haalt slechts drie zetels.

Frisse wind en veel vrouwen

Limburg krijgt veel nieuwe burgemeesters in 2023, onder meer in Maastricht en Roermond. Daar worden Wim Hillenaar en Yolanda Hoogtanders burgemeester. Ook Simpelveld, Eijsden-Margraten, Maasgouw en Bergen krijgen een nieuwe burgervader. Opvallend is dat er in Limburg veel vrouwelijke burgemeesters zijn. In 13 van de 31 gemeenten staat een vrouw aan het roer.
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!