Commerciële huisartsenketens juridisch niet te stoppen

Debat over organisatie huisartsenzorg. © iStock
Een algeheel verbod op commerciële huisartsenketens is juridisch niet uitvoerbaar. Dat stelt demissionair Ernst Kuipers van Volksgezondheid in een brief aan de Tweede Kamer.
Het standpunt van de minister is van groot belang voor het Limburgse bedrijf Co-Med bv, een van de grotere commerciële huisartsenketens in ons land. Co-Med beheert zo’n 15 praktijken, onder andere in Amsterdam, Den Haag en Breda. Het bedrijf heeft zijn hoofdkantoor in Maastricht, maar heeft nog geen huisartsenpraktijken overgenomen in Limburg.

Niet wenselijk

De minister noemt een verbod op commerciële ketens bovendien "niet wenselijk omdat daarmee ook goede aanbieders van huisartsenzorg worden getroffen." Co-Med weigert te reageren op de Kamerbrief van de minister. De regelmatige roep vanuit de politiek en gezondheidszorg om de vercommercialisering van huisartsenpraktijken te keren lijkt spaak te lopen, in elk geval bij deze D66-minister en oud-ziekenhuisdirecteur.
Op meerdere plaatsen in het land raakte Co-Med in opspraak omdat de bereikbaarheid van overgenomen praktijken problemen opleverde. Bij de Inspectie Gezondheid en Jeugd kwamen meer dan 75 klachten en meldingen binnen.

Volgens de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) zijn de vier kernwaarden van een huisarts: persoonsgericht, medisch-generalistisch, continu en gezamenlijk. De kernwaarde ‘continu’ staat de laatste jaren onder druk, want steeds meer mensen lukt het niet om een vaste huisarts te vinden. Bovendien werken steeds meer huisartsen als wisselende waarnemer en dat komt een vaste band tussen arts en patiënt niet ten goede. Co-Med stelt dat door het gezamenlijk organiseren van (ondersteunende) diensten, huisartsen meer tijd krijgen voor de patiënt.

Nieuwe overnames

In reactie op de problemen en klachten liet Co-Med eerder dit jaar weten dat pas op de plaats wordt gemaakt met overnames. "Co-Med is dit jaar bezig de interne organisatie te versterken met het oog op nieuwe overnames in 2024," aldus de woordvoerder.
De minister wil het nieuwe fenomeen wel scherper in beeld krijgen. Daarom lopen er twee onderzoeken. Ook herhaalt hij de opmerking dat er mogelijk aanvullende wet- en regelgeving noodzakelijk is.

Twee onderzoeken

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) doen onderzoek naar bedrijfsketens in de huisartsenzorg en de mogelijke risicofactoren voor kwaliteit en toegankelijkheid van zorg. Daarbij speelt ook de vraag of de huidige toezichtregels nog wel voldoende zijn om de vinger aan de pols te houden. De onderzoeksresultaten zouden eerst eind dit jaar klaar zijn, maar nu heeft de minister ’t over begin 2024.
De minister onderzoekt ook wat er nodig is om een wettelijke bevoegdheid te creëren voor de NZa om overnames door zorgaanbieders tijdelijk te verbieden wanneer de IGJ of de NZa onderzoek doet naar een keten.

Regeerakkoord

De verwachting is dat in het nieuwe regeerakkoord het onderwerp commerciële huisartsenketens aan de orde komt. Er is afgelopen jaren regelmatig debat over geweest in de Tweede Kamer. En in de verkiezingsprogramma’s komt het onderwerp ook terug.
Zo wil NSC van Pieter Omtzigt 'de groeiende greep van commerciële investeerders' op huisartsenpraktijken, tandartspraktijken, apotheken, verpleeghuizen, fysiotherapieketens en privéklinieken terugdringen. "Er moet onderzocht worden hoe dit gerealiseerd kan worden, zodat de patiënt en het maatschappelijk belang het best gediend worden." BBB pleit voor onderzoek naar de invloed van commerciële huisartsenketen op de kwaliteit van de zorg. Dat onderzoekt loopt inmiddels.
En BBB denkt eraan om het verbod op winstuitkering in de zorg (dat voor sommige onderdelen al geldt) uit te breiden. PVV snijdt het onderwerp niet aan in haar verkiezingsprogramma. De VVD schrijft: "Laten we onze tijd niet verdoen aan stelseldiscussies, maar praktische verbeteringen doorvoeren. Verbeteringen die erop zijn gericht om de zorg betrouwbaar en beschikbaar te houden voor iedereen die het echt nodig heeft. Geen tijd te verliezen."

Na klachten over beschikbaarheid en bereikbaarheid van artsen in enkele praktijken van Co-Med intensiveerde de inspectie in februari het toezicht. De inspectie constateerde onder meer dat op meerdere locaties op sommige dagen alleen een video-arts bereikbaar was. Ze noemde het “een groot veiligheidsrisico voor patiënten." Co-Med kreeg daarop een zogenoemde 'aanwijzing'. Daartegen heeft Co-Med bezwaar aangetekend. Zolang de beroepsprocedure loopt kan de inspectie niet ingrijpen.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!