Gedupeerde toeslagenaffaire begint nieuw leven in België

Afbeelding ter illustratie © Frank Moonen (L1)
Het vertrouwen in de overheid is ze volledig kwijt. Om de toezeggingen van het kabinet dat de toeslagenaffaire sneller wordt opgelost kan ze alleen maar lachen.
Mariska Schols (39) uit Born woont sinds anderhalf jaar in België: "We zijn gevlucht van alles en hier opnieuw begonnen."

Nieuwe start

Mariska woont nu met haar man en vijf kinderen in Kinrooi, net over de grens bij Maasbracht. Een huurhuis want een hypotheek zit er vooralsnog niet in. Maar hier heeft ze wel de ruimte. Scharrelende kippen en konijnen die door de grote tuin wandelen. Voor de kinderen is het een paradijs. Maar het is vooral een nieuwe start, om niet elke dag met het toeslagenschandaal te worden geconfronteerd. "De buren weten van niks. Hier hoeft niet iedereen over iedereen alles te weten."

Los het op

Mariska behoort tot de zwaarst gedupeerden. Dat zijn er in heel Nederland enkele honderden. Toch ligt haar dossier nog altijd op de plank. Om de zoveel tijd hoort ze alleen maar 'dat het vanwege personeelstekort nog even kan duren.' Volgens de VNG zelfs tot 2030, al zegt het kabinet er alles aan te doen om de affaire zo snel mogelijk op te lossen. Maar dat heeft Mariska al vaker gehoord. "Los het zooitje wat is veroorzaakt op, en begin dan bij de meest schrijdende gevallen, want er zijn ook heel veel gevallen die helemaal niet zo ernstig zijn."

Twee ton schuld

Het verhaal van Mariska en haar gezin begint in 2013 als ze van de Belastingdienst te horen krijgt dat ze de kindertoeslag van de vijf voorgaande jaren terug moet betalen. Er zou fraude zijn gepleegd, stelt de Belastingdienst. Van de een op de andere dag wordt het gezin opgezadeld met een schuld van bijna 200.000 euro.

Beslag

Eerst denkt ze nog dat er een fout is gemaakt, maar in de maanden daarna wordt het menens. Zo wordt er beslag gelegd op de inkomsten uit het schoonmaakbedrijf dat ze samen met haar man runt. Ook worden er twee auto's in beslag genomen. Ze moet rondkomen met 500 euro per maand, iets wat met vijf kinderen onmogelijk is. Vakanties, etentjes en Sinterklaascadeautjes blijkt jarenlang onmogelijk. Ook krijgt ze een BKR-registratie, waardoor praktische zaken als een telefoonabonnement afsluiten niet lukt.

Kinderen uit huis

Maar het ergste komt in 2021 als op last van Jeugdzorg Nederland haar kinderen twee weken lang uit huis worden geplaatst. De rechter beslist later dat de maatregel terug moet worden gedraaid, maar het leed is dan al geschied. "Dit heeft heel veel kapot gemaakt, want het blijft de kinderen altijd achtervolgen. We worden neergezet als wanbetalers en als ouders die niet voor de kinderen zouden kunnen zorgen. Terwijl we er helemaal niets aan kunnen doen. Het gezin is voor het leven getekend en zal nooit meer hetzelfde zijn," vertelt een emotionele Mariska. Tot overmaat van ramp krijgt haar man een hersenbloeding, waarschijnlijk door de stress die de hele kwestie heeft veroorzaakt. Dat jaar besluiten ze ook vanuit Born te verhuizen naar België.

Levensgeluk

Daar hebben ze hun leven opgepikt en is een stukje levensgeluk weer terug. De kinderen zijn nu in de leeftijd van 7 tot 14 jaar en gaan in België naar school. "Het is een wereld van verschil, we hebben er totaal geen spijt van. In Born wist bijna het hele dorp er vanaf, hier niet." Wanneer haar dossier wordt behandeld en afgerond weet ze niet. "Ik heb nog op zoek naar een advocaat, maar dan iemand die niet door de overheid wordt betaald. Want daar heb ik dan ook weer een slecht gevoel bij."

Aantallen in Limburg

Uit de meest recente cijfers blijkt dat Limburg ruim 1600 gedupeerden telt. Heerlen telt de meeste 'slachtoffers' (233), gevold door Venlo (181), Maastricht (167), Sittard-Geleen (150) en Roermond (122).

Godsgeklaagd

Wethouder Peter van Zutphen van Heerlen noemt het 'godsgeklaagd' dat het allemaal zo lang duurt. Hij begrijpt dat veel gedupeerden het vertrouwen in de overheden hebben verloren. Toch probeert de gemeente slachtoffers op allerlei manieren bij te staan, al moet de landelijke overheid zorgen dat de mensen gecompenseerd worden. "We hebben alle gedupeerden in onze gemeente benaderd met de vraag of en welke hulp ze willen. Sommigen gaan op die uitnodiging in, maar er zijn ook mensen die daar geen zin meer in hebben en dat is begrijpelijk."