Spreidingswet: duiken voorbij voor gemeenten als Landgraaf

Slaapplaatsen in de noodopvang in Schinnen © L1
De gemeente Landgraaf neemt dinsdagavond een besluit over de tijdelijke opvang van asielzoekers. Landgraaf is één van de tien Limburgse gemeenten die ondanks herhaalde oproepen tien jaar lang geen asielzoekers opving.
Dat deze gemeente wel gevraagd werd een bijdrage te leveren, blijkt uit stukken die L1 opvroeg bij 14 Limburgse gemeenten over de periode oktober 2021 tot 1 november 2022.

Landgraaf

Landgraaf kreeg net als alle gemeenten oproepen van het Rijk, de provincie en ook van buurgemeenten die wel opvang boden de vraag wanneer ook zij een steentje zouden bijdragen: "Ze doen te weinig en moeten nu echt gaan leveren." Eind september meldde burgemeester Richard de Boer nog dat Landgraaf 'geen passende locatie kon vinden.' Zo reageerde de burgemeester op raadsvragen van de PVV. Nu blijkt er toch een locatie gevonden te zijn: het Megalandterrein.
Naast Landgraaf hebben gemeenten Bergen, Horst aan de Maas, Nederweert, Peel en Maas, Maasgouw, Roerdalen, Stein, Meerssen, Valkenburg aan de Geul, Kerkrade en Simpelveld de afgelopen tien jaar geen asielzoekerscentra (azc) aangeboden.

Dovemansoren

De oproepen waren bij Roerdalen, Peel en Maas, Maasgouw en Nederweert aan dovemansoren gericht. In die gemeenten is niet gereageerd op wat het kabinet inmiddels een nationale crisis noemt. In Ulestraten konden asielzoekers wel terecht in een hal naast een kunstmestfabrikant. Deze gemeenten bieden allemaal wel opvang aan Oekraïense vluchtelingen. Het zijn voorbeelden waaruit blijkt dat gemeenten selectief gehoor geven aan herhaalde verzoeken.
Stein heeft een tijdelijke opvanglocatie voor 50 mensen ingericht in een voormalig wijkcentrum. Ook Voerendaal die zich in eerste instantie bestempelde als een 'last resort oplossing' heeft 50 crisisnoodopvangplekken gerealiseerd.

Spreidingswet

De aankomende spreidingswet moet een oplossing bieden voor het tekort aan opvanglocaties. Gemeenten krijgen een richtcijfer voor het aantal asielzoekers dat ze moeten opvangen. Ze kunnen dan zelf met een opvangplan komen. Als ze dat voor 1 mei presenteren en gedurende vijf jaar meer dan 100 opvangplekken bieden, kunnen ze een bonus krijgen. Als gemeenten op 1 mei nog geen plan hebben en er te weinig plek is in die provincie, kan de staatssecretaris gemeenten dwingen.

Onduidelijk

Gemeenten waren aanvankelijk blij met de wet: "Op dit moment zijn er nog veel gemeenten die al jaren geen opvang hebben geboden. Dat kan zo meteen niet meer", zei Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) sprak met 64 gemeenten en concludeerde donderdag dat er nog teveel onduidelijkheid is in de wet.