Horst gaat liquidatie in oorlog niet opnieuw onderzoeken

De gedenksteen van Salomon Walvis © L1
De joodse onderduiker Salomon Walvis blijft in Horst te boek staan als oorlogsslachtoffer. De gemeente gaat niet in op een verzoek om het eerherstel dat Walvis enkele jaren geleden postuum kreeg, opnieuw te overwegen.
Dat laat een woordvoerder van de gemeente Horst aan de Maas weten.

Liquidatie door verzet

Salomon Walvis was een joodse onderduiker die tijdens de oorlog geliquideerd werd door het Limburgse verzet. Het lokale verzet in Horst besloot tot de liquidatie uit angst; Walvis zou gedreigd hebben om verzetslieden te verraden.
Onderzoeker Gerrit van der Vorst concludeerde in 2018 dat de liquidatie in de bossen bij Grubbenvorst zonder goede redenen had plaatsgevonden. Daarop kreeg Walvis postuum eerherstel; zijn naam werd bijgeschreven op het gemeentelijk herdenkingsmonument voor oorlogsslachtoffers en er kwam een struikelsteen die aangaf dat Walvis zonder goede redenen was doodgeschoten.

Onterechte rehabilitatie

Nabestaanden van verzetslieden vonden die rehabilitatie onterecht. Zij hadden van hun ouders altijd gehoord dat de liquidatie in 1944 noodzakelijk was omdat er geen andere mogelijkheden waren om Walvis in toom te houden. De broers Houwen, zonen van verzetsman Wiel Houwen, gaven opdracht voor een tegenonderzoek. Historicus Fred Cammaert concludeerde daarin onlangs dat het verzet wel degelijk goede redenen had om Walvis om te brengen.

Tegenstrijdige adviezen

"Het zijn twee tegenstrijdige adviezen van historici. Het college wil geen standpunt innemen", aldus woordvoerder Hayke Hendrix van de gemeente Horst aan de Maas. Dat betekent dat Salomon Walvis als slachtoffer van het verzet blijft voortleven in de publieke ruimte van Horst.
Gerrit van der Vorst heeft op 31 oktober 2022 gereageerd op bovenstaand artikel. Volgens hem is tot de liquidatie van Salomon Walvis besloten door verzetsstrijders van buiten Horst, zonder medeweten van het plaatselijk verzet. Hij vindt dat er na de oorlog sprake is geweest van “liegende verantwoordelijken” en een “doofpot”. De gezamenlijke onthulling van het straatnaambord “Salomon Walvisstraat” in Horst in juli 2022 door nazaten van de verantwoordelijken voor de liquidatie en nabestaanden van het slachtoffer noemt Van der Vorst een gebaar van verzoening en wederzijds respect.