Einstein doet Limburgse bodem trillen

De trilwagen voor bodemonderzoek in de buurt van Sippenaken © L1 (Lex van Moorsel)
Drie zware machines rijden door het Zuid-Limburgse landschap en sturen trillingen de bodem in om zo meer te weten te komen over de samenstelling van de ondergrond.
Onder de bodem van het Heuvelland moet als het goed is over enkele jaren de bouw beginnen van de Einstein Telescoop.

Kandidaat

De regio rond het Drielandenpunt in Vaals is kandidaat om gastheer te worden van het prestigieuze project waarmee in de diepe ondergrond metingen worden gedaan naar zwaartekrachtgolven uit het heelal. De Euregio maakt grote kans om het project binnen te halen, maar dan moet er eerst zekerheid zijn of de bodem geschikt is. Het eiland Sardinië is de andere kandidaat.

Speldenprikken

"De drie boringen die we gedaan hebben, waren hoopvol. Maar dat waren maar speldenprikken", zegt projectleider Frank Linde. "We hebben nu een traject van 40 kilometer onderzocht door middel van seismische trillingen. Volgend jaar willen we 500 kilometer doen in een gebied van 30 bij 30 kilometer."

Als een echo

Frank Linde vergelijkt het seismisch onderzoek met de echo bij een zwangere vrouw. "Zoals er met geluidsgolven in de baarmoeder wordt gekeken, doen wij dat op grote schaal met de bodem." Drie zware machines sturen trillingen van verschillende frequenties de bodem in en sensoren die om de twintig meter langs de weg zijn geplaatst, vangen de teruggekaatste golven weer op. En zo geeft de ondergrond zijn geheimen prijs.

Gruis

"We weten maar heel weinig van dit gebied," zegt Frank Linde, "iets noordelijker is veel meer bodemonderzoek gedaan vanwege de steenkoolmijnen." Als het onderzoek klaar is, moet blijken of het Einstein-project kan doorgaan. "Je kunt natuurlijk altijd wel die tunnels maken, maar als het veel gruis blijkt te zijn in plaats van vaste rotsbodem dan stijgen de kosten en moet je je afvragen of het dan verstandig is om het project hier uit te voeren."

Buizen

De geplande Einstein Telescoop bestaat uit drie buizen van elk 10 kilometer lang, op een diepte van 200 tot 300 meter onder de grond. Met laserstralen kunnen daar zogeheten zwaartekrachtsgolven worden gemeten. Dat zijn golven in de tijdruimte die ontstaan als een zware ster ontploft. Door de zwaartekrachtsgolven te bestuderen, hopen wetenschappers meer inzicht te krijgen in bijvoorbeeld het ontstaan van het heelal en zwarte gaten. In 2025 valt de beslissing waar de Einstein Telescoop komt.