Onbetaalbare gasrekening bedreiging voor Limburgse vlaai

Bakker zijn is momenteel niet eenvoudig © L1
Bakkers in de hele provincie kijken met hoop en vrezen naar de ontwikkeling van de energieprijzen. Zo gauw er een nieuw energiecontract moet komen, liggen tonnen extra kosten op de loer. Een onhoudbare situatie.
De huidige situatie is zo extreem dat er wel iets móet gebeuren, denkt bakker Thijs Broekmans uit Panningen. “Wat? Dat weet ik ook niet. Ik ben niet de minister. Maar als dit niet wordt opgelost, is daar niet tegenop te werken. Dan is over een jaar een derde van de ambachtelijke bakkers dicht.”

Vertienvoudiging energierekening

Doemscenario's klinken als je met Limburgse bakkers spreekt. De nieuwe variabele stroom- en gasprijzen liggen soms wel tien keer hoger dan de lopende contracten, zeggen ze. Sommigen willen liever niet geciteerd worden. Het ligt er ook aan of mensen nog een contract hebben en hoe lang dat nog loopt.

Maximumprijs

Broekmans, die vanuit Panningen 18 andere filialen bedient, heeft nog een contract tot 2024 voor het gas. Hetzelfde geldt voor Frans Voncken uit Heerlen. Beiden zien hun inkoopkosten wel schrikbarend stijgen, maar hebben nog geen slapeloze nachten over tonnen aan extra energiekosten. “Maar dat er iets moet gebeuren, staat vast. Ik denk dat er gewoon een maximumprijs moet komen, anders gaat het niet”, denkt Voncken.

Noodklok

De landelijke bakkersbond luidt al de noodklok. Broekmans en Voncken herkennen de verhalen uit hun omgeving. Broekmans: “Een collega die de deuren moet sluiten vanwege een nieuw energiecontract, omdat hij anders inteert op zijn eigen pensioenpot. En anderen die vrezen voor de toekomst, omdat ze maar een paar maanden kunnen overleven door de hoge variabele kosten.”

Doorberekenen

Alle kosten dan maar doorberekenen in het brood of de vlaai kan simpelweg niet, zeggen de bakkers. Het zou onbetaalbaar worden. Voncken noemt het een brevet van onvermogen als de gewone man straks niet meer in staat is om een brood te kopen bij de bakker in de straat. “Het gaat hier om een eerste levensbehoefte. Maar de gist is wel een derde duurder geworden en de tarweprijs verdubbeld. Ook rekenen leveranciers hogere energiekosten door in hun prijzen. Het gevolg is dat bakkers zelfs zonder hogere energieprijzen nu al interen.”

Eind voor de vlaai?

Zonder bakkers geen ambachtelijke vlaai. Toch blijft hét Limburgse erfgoed volgens de ambachtelijke bakkers altijd bestaan. Broekmans “Al moeten mensen het thuis zelf bakken. Maar ik denk dat bakkers hun ambacht graag blijven doorgeven. Ook bij mij staat de volgende generatie klaar.” Voncken vult aan: “Al blijven we maar vijf soorten vlaai maken, omdat alles duurder wordt. Dat gaat sowieso door”.

Erger dan corona

Bakkers die uit het straatbeeld verdwijnen is een scenario dat moet worden voorkomen, zeggen de bakkers. Voncken: “We zullen er alles aan doen om het bakkersvak in stand te houden. Het mag niet zo zijn dat dit een kwart van onze collega’s de kop gaat kosten. Toch denk ik dat deze crisis erger gaat zijn dan corona. Denk er maar eens over na wat het sociaal-maatschappelijk betekent als de bakkers verdwijnen. De keuzevrijheid neemt af en de leegstand neemt toe. Dat werkt door tot het sponsorpakketje voor de lokale voetbalvereniging. We blokkeren als bakkers geen rotonde om vlaai uit de delen. Maar ik lig er wel eens wakker van.”