Hebben nieuwe maatregelen waterschap tegen droogte effect?

Beregening van het land met een sproeihaspel. © L1 (Gerard Pansier)
Er geldt sinds vrijdagmiddag een volledig onttrekkingsverbod van oppervlaktewater voor boeren in Noord- en Midden-Limburg. Dit om te voorkomen dat beken volledig droogvallen. De vraag is of de maatregel effect heeft.
Volgens Wim van Opbergen van stichting Behoud de Peel is de maatregel ‘meer voor de bühne’, omdat iedereen beregent uit grondwater. De reden van de stap: "Waterschap en Provincie hebben al die jaren heel veel gepraat over klimaatadaptatie en het vasthouden van water, maar het is in de praktijk nog steeds lang niet genoeg gebeurd", zegt Van Opbergen.

Beperkt effect

Hydroloog Gé van den Eertwegh denkt dat de maatregel een vrij beperkt effect heeft. Volgens hem hebben we allereerst een droogteprobleem omdat het niet regent. "Maar ook gaan we vervolgens met z’n allen te veel en op grote schaal grondwater gebruiken, waardoor het op dat moment dus gaat zakken. Als gevolg daarvan vallen de beken droog", zegt hij.
Waterschap Limburg geeft aan met de maatregel een verdere daling van het water in de beken en het droogvallen van beken zoveel mogelijk te willen remmen.

Grondwaterverbod

Een beperking van het gebruik van grondwater is ook aan de orde geweest volgens een woordvoerder van het waterschap maar de conclusie was dat dat op korte termijn niet bijdraagt aan het tegengaan van de opdroging van de beken.
Ook Van den Eertwegh denkt niet dat een verbod op het gebruik van grondwater nu nog veel effect zal hebben. Maar voor de toekomst moeten Waterschap en Provincie heel snel aan de slag met structurele maatregelen volgens de hydroloog.

Groot probleem

Hij laat weten dat de daling van het grondwater al tientallen jaren aan de gang is en het probleem vrij groot is. "De grondwaterstanden nu zijn op een aantal plekken al lager dan in 2018. Alle planten die met de wortels in de grond staan, hebben last van grootschalige droogte. Waterstanden in de rivieren en beken zijn laag. Scheepvaart heeft problemen en de natuur krijgt het aardig voor z’n kiezen", zegt Van den Eertwegh.

De Peel

Werkgroep Behoud de Peel zet zich al geruime tijd in voor het hoogveengebied op de grens van Brabant en Limburg. Wim van Opbergen ziet dat het grondwater op dit moment een meter lager staat dan gewenst. Dit heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat stukken grond volledig droog staan. "Dat betekent dat ook het waterleven wat daarin zit waarschijnlijk dood gaat. Denk aan visjes, libellenlarven, kikkers en andere waterbeestjes", laat hij weten.

Droogtestrategie

Het waterschap werkt samen met de provincie en andere partners aan een lange termijn droogtestrategie, die in kaart brengt welke maatregelen en extra maatregelen de komende jaren nodig zijn om de effecten van klimaatverandering op te vangen.
"We zullen daarbij meer in moeten zetten op maatregelen die zorgen voor meer waterconservering. Dit kan bijvoorbeeld door peilen in beken te verhogen, door stuwen te automatiseren maar ook door een beekdal te 'vernatten' zodat daar in geval van wateroverlast alsook bij droogte meer veerkracht in het beeksysteem zit", zegt een woordvoerder.
Ook voor de Peel is er hoop. Een verbod op het veelvuldig oppompen van water door boeren rond het gebied lijkt er volgend jaar eindelijk te komen.