Van de 494 straatnamen zijn er 449 mannelijk in Maastricht

Een rustige winkelstraat in het centrum van Maastricht. © iStock
Van alle straatnamen vernoemd naar personen of groepen in de gemeente Maastricht heeft ongeveer 90 procent een mannelijke naam.
Dat laat een woordvoerder desgevraagd weten aan L1.

Namenregister

Tot 2019 is er in het namenregister van de gemeente bijgehouden hoeveel mannelijke en vrouwelijke personen of groepen werden vernoemd in straten. "Er zijn 449 straten vernoemd naar een man of groepen mannen (Aartshertogen bijvoorbeeld), 45 naar vrouwen of groepen vrouwen (Faliezusters of Begijnen bijvoorbeeld)", aldus de gemeente.

Gelijke kansen

Volgens WomenInc, een organisatie die zich inzet voor gelijke kansen en rechten, is het belangrijk dat er meer vrouwelijke straatnamen bijkomen. "Straatnamen zijn heel zichtbaar in het publieke domein en mensen nemen zoiets onbewust tot zich. Als er een straatnaam naar je vernoemd wordt, heb je meestal iets bijzonders gedaan. Straten hebben daarmee ook een bepaalde status", vertelt Cécile Wansink van WomenInc. "Als alleen mannen straatnamen hebben, geef je onbewust de boodschap dat het vooral mannen zijn die iets bijzonders doen of hebben gedaan. Dat is natuurlijk niet waar."
Volgens Wansink kunnen factoren zoals veel mannelijke straatnamen ervoor zorgen hoe we denken. "Dat beïnvloed mannen en vrouwen over hoe ze denken. Dat zie je op heel veel plekken in de maatschappij. Vrouwen zijn minder zichtbaar en minder aan het woord dan mannen."

Geen actief beleid

Maastricht heeft geen actief beleid om in de toekomst eerder te kiezen voor vrouwennamen. "Over het algemeen is de straatnamencommissie voorzichtig met straten te vernoemen naar personen: ze moeten minstens tien jaar dood zijn en onberispelijk van gedrag geweest zijn. Andere vereiste is dat de straatnaam past bij de andere namen in de buurt en uiteraard wordt gekeken naar de betekenis van de betreffende persoon voor Maastricht of Nederland."

Wethouder diversiteit

Wethouder diversiteit van Maastricht, Anita Bastiaans, denkt dat dit in de toekomst wel gaat veranderen. "In het verleden bekleedden vooral mannen bepaalde functies die veelal in aanmerking kwamen voor een straatnaam. Dit beeld is aan het veranderen, dus ik ga er zeker van uit dat dit zijn weerslag gaat vinden in toekomstige straatnamen."
Overigens vindt Bastiaans dat de huidige namen zorgvuldig zijn gekozen. "Er zijn regels waaraan voldaan moet worden bij het komen tot een straatnaam en zeker als het betrekking op een persoon heeft. Het zijn namen van mensen die al geruime tijd overleden zijn, onberispelijke staat van dienst hebben, daarnaast moet de naam nog passen bij de overige namen in een buurt en moet deze persoon van betekenis zijn geweest voor onze stad of ons land."
Dat proces kan zomaar nog eens tientallen jaren duren: in Weert moeten personen bijvoorbeeld 50 jaar zijn overleden voordat ze in aanmerking komen bij de commissie Straatnaamgeving. Zo werd er onlangs nog bekend dat er voorlopig geen Mary Servaesstraat of Zangeres Zonder Naam-straat komt. Hoelang dit in Maastricht of andere steden moet zijn, is niet bekend.

Andere steden

Bij andere gemeenten in de provincie wordt er hier en daar wel actief gewerkt aan meer vrouwennamen. Hoewel Weert geen actief beleid voor dit onderwerp heeft, is er bij de bouw van het Vrouwenhof wel op gelet. "De straten zijn vernoemd naar vrouwen die veel betekend hebben voor de emancipatie van de vrouw. Een paar voorbeelden: Aletta Jacobs, Susanna Groeneweg, Mathilde Wibaut", aldus een woordvoerder.
Nina Bellen, oprichter van het feministische platform Aangenaam in Venlo, vindt dat er nog genoeg Limburgse vrouwen zijn die een straatnaam naar zich vernoemd kunnen krijgen. "Er zijn genoeg vrouwen die een bepaalde betekenis hebben gehad en echt de nek hebben uitgestoken."

Roermond

In Roermond is er overigens wel een actief beleid voor het benoemen van nieuwe straatnamen: "Er wordt gekeken naar een naam die past in het gebied en/of de bestaande straatnamen in het gebied. Daarbij hanteert de gemeente onder andere dat bij vernoeming naar personen zoveel mogelijk wordt gestreefd naar een afspiegeling van de diversiteit in de samenleving", aldus een woordvoerder. Ook laat de gemeente weten dat vrouwennamen de voorkeur hebben.
Andere gemeenten willen of hebben niet gereageerd op vragen van L1.