Elke week vier jongeren vervolgd in Heerlen en Brunssum

Stockfoto. © iStock
In Heerlen en Brunssum zijn in 2021 183 jongeren onder de 23 vervolgd door justitie. In 2020 waren dat er 195.
Dit laten cijfers van het Openbaar Ministerie (OM) zien die L1 heeft opgevraagd. L1 besteedt deze week aandacht aan jongerenoverlast in Parkstad in de serie Over Last van Jongeren.

Bureau Halt

Als een jongere een misdrijf heeft gepleegd komt hij of zij via de politie bij het OM terecht. Mishandeling, vernieling, diefstal en roofovervallen komen het meeste voor. Ook kunnen jongeren die een misdrijf hebben gepleegd, doorgestuurd worden naar Bureau Halt. De tiener is dan door de politie of een BOA ingerekend. Bureau Halt is een soort tussenstation waar jongeren een leeropdracht of taakstraf kunnen krijgen.

Criminaliteit

Uiteindelijk bepaalt de officier van justitie mede op basis van een rapportage van de Raad voor de Kinderbescherming of en wanneer de zaak van een minderjarige voor de kinderrechter komt. Robin Ritzen had vanaf zijn veertiende te maken met justitie. In totaal heeft hij 2,5 jaar in de gevangenis gezeten vanwege diefstal en voorbereiden van roofovervallen. Hij groeide op zonder ouders, werd van school gestuurd en kwam naar eigen zeggen 'vast te zitten' in de criminaliteit. Robin is uit de criminaliteit gekomen door de intensieve begeleiding van jongerenwerk in Brunssum, vertelt hij in de serie Over Last van Jongeren.

Zorg en straf matchen

"Een kinderrechter werkt wezenlijk anders", zegt Will Brull van de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). "Ze willen zorg en straf matchen om recidive te voorkomen. De vraag is hoe je tieners zo goed mogelijk door de puberteit leidt." De raad brengt bij elke rechtszaak waar een minderjarige verdachte is een advies uit aan de kinderrechter. "In Limburg is de regio Parkstad hofleverancier van de Raad", zegt Brull.

Hard of zacht wegen

Het advies van de Raad is belangrijk bij het maken van de afweging tussen een zware of minder zware straf. "Er wordt hard of zacht gewogen op zorgfactoren: als er hulp nodig is omdat er een verslaving speelt, weegt dat mee. Ook kan er 'handelingsverlegenheid' zijn bij de ouders." Het betekent dat ouders geen grip hebben op hun kind. "Soms moet er hard worden gestraft: wie niet horen wil moet maar voelen. Dan maar een nacht in de cel. Soms is lik op stuk het beste. Maar het duurt lang voordat er maatregelen getroffen kunnen worden die het leven van een jongere kunnen verbeteren", zegt Brull.

Geen afschrikkende werking

In april dit jaar publiceerde de TaskForce Jeugdige Ondermijners, ingesteld door het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) een onderzoek naar jeugdcriminaliteit. Hierin staat dat jongeren steeds sneller overstappen op zware delicten omdat ze de ernst van hun daden niet overzien. De jongeren zelf zeggen dat ze vaak al vóór hun vijftiende levensjaar dealen, bedreigen of geweld gebruiken. Zij geven zelf aan dat de straffen die hierop staan, geen afschrikkende werking hebben.

Aanbevelingen

De onderzoekers doen een reeks aanbevelingen om ondermijnende criminaliteit door jongeren te voorkomen. Zo moeten scholen alerter zijn op jongeren met gedragsproblemen en zouden ze meer aandacht moeten besteden aan de emotionele en morele ontwikkeling van de leerlingen. Ook zouden scholen een 'aandachtsfunctionaris' moeten aanstellen die signalen herkent en ervoor zorgt dat er ook in de lessen aandacht besteed wordt aan het thema ondermijning. Tevens ligt er een taak voor jongerenwerkers, zou de jeugd meer rolmodellen in de wijk moeten krijgen, en moeten volgens het rapport gemeentes meer de regie nemen.