Video: 'Op school gaat het steeds minder over onderwijs'

Docenten in overleg. © L1
Overlast door jongeren is al jaren een groot probleem in Heerlen en Brunssum. L1 maakte een serie over de aanpak van de overlast.
In Over Last van Jongeren spreken we met jongeren en met hulpverleners over de problemen in hun dagelijks leven en over de aanpak van de overlast. Dat gebeurt niet alleen op straat, maar ook op school. En dat is vaak een hele klus. "Docenten moeten in de klas steeds meer tijd besteden aan de problemen van jongeren en komen minder aan onderwijsgeven toe", zegt Tim Vleugels, onderwijsmanager bij het Vista College in Heerlen.

Hulp nodig

"We zien een stevige populatie die een extra hulpvraag heeft. Een hulpvraag die verder gaat dan lesgeven. Van sociaal emotionele problemen als depressies tot pestgedrag en last van pestgedrag, gameverslaving en zware problematiek in de jeugdpsychiatrie."

Onmacht

Vleugels ziet dat de werkdruk bij mentoren te groot is om echt wat te kunnen betekenen. "Een mentor ziet dat een leerling meer nodig heeft, maar heeft nog 28 kinderen die aandacht nodig hebben. De laatste vijf minuten gaat de mentor in gesprek met die ene leerling en hoort een bak ellende. De school schakelt dan van alles in, maar het duurt lang voordat er hulp is. Dat geeft een gevoel van onmacht. Je wil meteen wat betekenen voor zo'n tiener. Maar dat kan niet."
Op scholen kunnen leerlingen met problemen die niets met onderwijs te maken hebben terecht bij een zogenaamd knooppunt, waarbij de school samenwerkt met consulenten van Voortijdig Schoolverlaten, medewerkers van welzijnsorganisaties, gemeentes en GGD. Het aantal knooppunten is in het schooljaar 2020-2021 in heel Parkstad fors toegenomen. Dat is te lezen in het jaarverslag van het bureau Voortijdig School Verlaten Parkstad Limburg (VSV). Dit bureau gaat op aangeven van een school met leerlingen van 5 tot en met 23 jaar in gesprek die veelvuldig te laat komen of niet naar school gaan.

Verzuim

In het schooljaar 2020-2021 is het verzuim in de regio Parkstad het hoogst in Heerlen. Met name bij leerlingen van het MBO. Van de in totaal 2.557 leerlingen hebben er 1.067 een verzuimmelding gekregen. Dat betekent dat 42 procent van alle MBO leerlingen heeft verzuimd in het schooljaar 2020-2021. Op de tweede plek staat Kerkrade met 39 procent, gevolgd door Brunssum met 37 procent.
Jaqueline Janssen van VSV onderschrijft de constatering van Vleugels. "De onderliggende problematiek van verzuim is complexer van aard. In Heerlen is er veel aan de hand. School weet ook niet alles. Ze kunnen signaleren, maar dat lukt ook niet als het teveel wordt."