Hoofdpijn en misselijk? Dit moet je doen bij oververhitting

Record of niet, het was dinsdag wel erg warm © iStock
Het lijkt misschien een open deur voor iedereen die gezond en vitaal is, maar oververhitting is tijdens deze tropische dagen toch echt een groot risico. Pas daarom extra goed op mensen in jouw omgeving. Vooral kleine kinderen en kwetsbare ouderen.
Oververhitting kan iedereen overkomen.

Dat gebeurt mij niet?

Uit onderzoek van het Rode Kruis blijkt dat veel mensen hun sportschema niet aanpassen bij warm weer, omdat ze denken dat oververhitting hen nooit zal overkomen. "Ze denken: Ik sport altijd en het is wel vaker warm geweest, dus het zal wel meevallen", vertelt Noura Assakkali, districtsmanager Noord- en Midden-Limburg van het Rode Kruis.

Ernstige gevolgen

Ze realiseren zich niet dat oververhitting tot ernstige situaties kan leiden, zoals hitte-uitputting of een hitteberoerte, soms met de dood tot gevolg. En dat gebeurt niet alleen bij kwetsbare ouderen, maar ook gezonde mensen en geoefende sporters kunnen ermee te maken krijgen. De organisatie van de Nijmeegse Vierdaagse heeft daarom niet voor niets besloten de eerste wandeldag dinsdag te schrappen. In 2006 kwamen tijdens het evenement twee mensen om het leven door de hitte.

Symptomen herkennen we niet

Het is dus niet ondenkbaar dat iemand bij jou in de omgeving bevangen wordt door de hitte. Dat kan gebeuren als je op een festival bent, of gewoon als je op een terras zit. "De eerste symptomen herkennen we vaak niet. Je krijgt een beetje hoofdpijn en je geeft stress of drukte daar de schuld van. We denken niet direct aan de zon als boosdoener", legt Assakkali uit. "Je merkt het zelf niet. Daarom is het belangrijk dat we op elkaar letten."
"Bel een keertje extra naar een kwetsbare oudere om te checken of die voldoende drinkt. Let op je kleine kinderen, want hun lichaam warmt sneller op en ze herkennen dorst of vermoeidheid niet. En let ook op je sportmaatje als jullie samen op pad zijn", stelt ze. "We doen een beroep op ieders verantwoordelijkheid, omdat daarmee problemen voorkomen kunnen worden."

Hoofdpijn en misselijk

Krijgt iemand klachten als hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid, dan is het zaak om adequaat te reageren. Een zonnesteek of oververhitting loop je ongemerkt op als jouw lichaam niet meer in staat is om goed af te koelen. "Soms overvalt het je ineens, soms komt het geleidelijk opzetten. Voelt jouw sportmaatje zich ineens extreem vermoeid, zoals hij nog nooit eerder heeft gevoeld. Zweet hij heel erg, voelt hij zich slap en krijgt hij hoofdpijn? Dat zijn duidelijke kenmerken van oververhitting", weet Assakkali.
Let goed op elkaar © iStock

Wat kan ik doen?

Afkoelen, dat is de beste methode om verergering van de oververhitting te voorkomen. "Ga in de schaduw staan of in de wind. Loop een gebouw binnen met airco. Of creëer schaduw, met een paraplu of bijvoorbeeld een isolatiedeken. Sla die niet om iemand heen, maar hou die voor de zon", geeft het Rode Kruis als tips. "Iets drinken kan ook. Kleine slokjes zijn al prima. Maar geef geen ijskoud drinken, want dat is het lichaam niet gewend."
Blijf vervolgens bij iemand. Meestal voelen mensen zich snel beter als ze enigszins afgekoeld zijn. "Verbetert de situatie binnen een half uur niet, of wordt het alleen maar erger, dan ga je richting een hitteberoerte. Bel dan 112", adviseert Assakkali. "Een hitteberoerte is ernstig en kan levensbedreigend zijn."

Liever voorkomen dan genezen

Het is natuurlijk beter om te voorkomen dat je door de zon en hitte bevangen wordt. De adviezen kent iedereen wel: drink genoeg, beperk lichamelijk inspanning in de middag, hou je huis koel, blijf zoveel mogelijk uit de zon en draag een pet of hoed als je toch de zon in moet. En geef dus extra zorg en aandacht aan de mensen om je heen. Let ook op je huisdieren.

Kenmerken van hitte-uitputting

  • spierkramp
  • duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, overgeven
  • overdreven vermoeidheid
  • lichaamstemperatuur gaat omhoog
  • versnelde hartslag