Limburg was graanschuur voor Romeinse legers

De tentoonstelling Oevers vol Romeinen is nog tot 4 september te zien in het Limburgs Museum. © Limburgs Museum
In het Limburgs Museum in Venlo laat de tentoonstelling Oevers vol Romeinen overblijfselen zien van het alledaagse leven in Zuid-Nederland in de eerste eeuwen van onze jaartelling.
Langs de Rijn lagen toen Romeinse legeronderdelen die de noordgrens van het Rijk bewaakten. In Limburg waren grote boerderijen aangelegd waar voedsel verbouwd werd voor de militairen en hun gezinnen.

Persoonlijke voorwerpen

De tentoonstelling Oevers vol Romeinen is onderverdeeld in twee delen. De bezoeker komt eerst bij vondsten die gedaan zijn langs de Rijn. Schoenen, wapens en persoonlijke voorwerpen van militairen die in de forten gelegerd waren, parfumflesjes van hun vrouwen en zelfs kinderspeelgoed zoals houten zwaarden, allemaal afkomstig uit het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden.

Gouden masker

Een topvondst noemt conservator Bibi Beekman het gouden masker dat ooit aan een Romeinse soldaat toebehoorde: "De soldaten mochten persoonlijke voorkeuren in hun uitrusting stoppen. Zo'n masker werd gedragen op het slagveld. Het moet wel een bijzondere ervaring zijn geweest om een troep soldaten met zo'n maskers op je af zien te komen."
Achter de Rijngrens - de limes - lag het Romeinse achterland waar ook het huidige Limburg toe behoorde. Met name op de vruchtbare lössgronden ontstonden villa's: honderden grote landbouwbedrijven waar graan werd verbouwd. Na de oogst werd dit vervoerd naar de forten langs de limes.

Touchscreen

Limburg was eeuwenlang de graanschuur voor de legioenen langs de Rijngrens. Op de tentoonstelling is ruim plek ingericht voor één van de grootste en best onderzochte boerderijen: villa Voerendaal. Naast de bodemvondsten - waaronder zelfs verkoolde speltresten - is de historie van de villa inzichtelijk gemaakt op een groot touchscreen. Daarop kun je als bezoeker de opkomst en ondergang van de villa aanschouwen; van een eenvoudig préhistorisch boerderijtje tot een paleisachtige villa met zuilengalerij omstreeks 150 na Christus.
Na het jaar 250 lukt het de Germanen om de Rijngrens over te steken. Het Romeinse Rijk vervalt en daarmee ook de villa's in Limburg. In Voerendaal resteert een klein gebouw met wachttoren als verdedigingswerk tegen de invallende Germaanse stammen die de Rijngrens dan geslecht hebben.

Symbool

In één van de laatste vitrines liggen gouden munten samen met restanten van zilveren voorwerpen. Deze vondst, die ooit bij Echt is gedaan, staat symbool voor de nadagen van het Romeinse Rijk. De keizer wilde zo lang mogelijk zijn Rijk in stand houden. Beekman: "Dat deed hij door met zijn geldbuidel te zwaaien. Gouden munten waren er nog om de soldaten te betalen, maar zilver was schaars. Toen gingen ze andere zilveren objecten in stukken knippen om soldaten te betalen."
De tentoonstelling Oevers vol Romeinen is nog tot 4 september te zien in het Limburgs Museum.