Duizenden Limburgers wachten nog op operatie

De Annadal kliniek in Maastricht © L1 (Gerard Pansier)
Duizenden Limburgse patiënten wachten nog op een operatie. Door aanhoudend ziekteverzuim en verloop van personeel lukt het vooral de ziekenhuizen in Zuid-Limburg nauwelijks om uitgestelde operaties in te halen.
Zowel Zuyderland als het MUMC+ kampen nog steeds met een fors ziekteverzuim en veel personeelsverloop. Daardoor lukt het de ziekenhuizen maar moeilijk om de berg aan inhaalzorg te verkleinen.

Inhaalzorg

Zowel in Maastricht, Heerlen als in Sittard-Geleen zijn nog niet alle operatiekamers open door het aanhoudend hoge verzuim bij het zorgpersoneel. "Voor de werknemers is het heel spannend", legt bestuursvoorzitter van het MUMC+ Helen Mertens uit. "Het geduld in de samenleving neemt af, medewerkers ervaren die druk ook. Zij willen ook zo snel mogelijk zo veel mogelijk patienten helpen. Maar we moeten er echt een goede planning voor maken."

Zuyderland

De Zuyderland-ziekenhuizen kampen al maanden met de grootste problemen. De regio werd fors getroffen tijdens de coronaperiode, zowel qua werkdruk als besmettingscijfers. Maar ook na de coronacrisis blijft het ziekteverzuim hoog. "Momenteel wachten ruim 2000 patiënten meer op een operatie dan in mei 2019", aldus een woordvoerder van Zuyderland. "Wij doen er alles aan om deze operaties zo snel mogelijk in te halen. We werken samen met andere ziekenhuizen en onderzoeken of we op zaterdagen operaties kunnen gaan verrichten. Door vacatures en een nog steeds hoog ziekteverzuim zijn er echter beperkingen in de snelheid waarmee we kunnen inhalen. Het is op dit moment lastig te voorspellen wanneer we alle operaties ingehaald hebben."

MUMC+

Hoewel het verzuimcijfer daalt, kampt ook het academisch ziekenhuis in Maastricht nog met een fors personeelstekort. "We zien dat er veel mensen vertrekken uit de zorg en we kampen nog steeds met een hoog ziekteverzuim. Dat was eerder 24 procent, het is nu gedaald naar 9, maar dat is nog steeds veel te hoog", zo zegt bestuursvoorzitter Mertens. "Normaalgesproken hebben we 2000 mensen op de wachtlijst voor een operatie, dat zijn er nu 4200. Ruim een factor twee meer dus."
"We doen er alles aan om die zorg in te halen, maar we willen ook voorzichtig zijn met het personeel", legt Mertens uit. "Om te voorkomen dat er nog meer mensen uitvallen. We gaan sommige operaties ook op zaterdag uitvoeren, maar dat doen we niet voor alle specialismen. Juist om te voorkomen dat we nog meer mensen gaan missen."

Prioriteiten

Door de beperkte capaciteit moet het academisch ziekenhuis keuzes maken. "We prioriteren bijvooorbeeld hartoperaties, zorg die in Limburg alleen in Maastricht plaatsvindt", zo zegt Mertens. "Normaalgesproken hebben we daar 150 mensen op de wachtlijst, in coronatijd waren dat er 250. Dat is acute zorg die je niet lang kan uitstellen. Daar is het ons gelukt om de wachtlijst terug te brengen naar reguliere proporties." Maar het betekent ook dat sommige reguliere zorg langer uitgesteld moet worden. "Patienten die wachten op orthopaedische operaties, verzakkingsoperaties of hersteloperaties na plastische chirurgie moeten nog iets langer wachten."

Trend

Met de aanhoudende wachtlijsten is Limburg geen uitzondering. Het ministerie schatte eerder dit jaar nog dat er 440.000 tot 460.000 operaties minder zijn uitgevoerd sinds de eerste coronagolf. Ongeveer de helft van die operaties zou moeten worden ingehaald.
Op dit moment resteren nog ruim 100.000 operaties van die inhaalzorg, zo schat de Nederlandse Zorgautoriteit. Het gaat dan niet over levensbedreigende operaties, maar ingrepen als knie-, heup- of staaroperaties. "Dat aantal is de laatste maanden ook niet gedaald."

Zorgen over behandelplafond

Privéklinieken nemen een deel van de operaties over van de reguliere ziekenhuizen. Net als vorig jaar voeren de zelfstandige klinieken ruim 30 procent meer operaties uit dan normaal. Zorgen zijn er vooral over het behandelplafond. Ieder jaar worden er afspraken gemaakt met de zorgverzekeraars hoeveel operaties de zelfstandige ziekenhuizen kunnen uitvoeren. In 2021 was dat plafond in september al bereikt.
"Dit jaar zien we dat enkele zelfstandige klinieken nu voor de zomer al richting hun behandelplafond gaan", zo meldt een woordvoerder uit naam van de privéklinieken. Daardoor zou er een rem komen op het aantal behandelingen dat de klinieken kunnen uitvoeren om de wachtlijsten te verkleinen. "De klinieken hebben nog capaciteit om verder op te schalen", stelt de woordvoerder.

'Ontzettend belangrijk'

"Het is voor ons ontzettend belangrijk dat de privéklinieken operaties kunnen overnemen", zo vult Helen Mertens van het MUMC+ aan. "Vroeger speelde die concurrentiestrijd maar dat is echt iets uit het verleden. Het is voor ons belangrijk dat we ons op onze complexe specialismen kunnen richten. Als het in het belang van de patient is, sturen we mensen door naar de Annadal-kiniek."