200 jaar Zuid-Willemsvaart: 'Heeft welvaart gebracht'

De Zuid-Willemsvaart bij Weert. © L1 (Peter Beeker)
Slechts 23 kilometer doorkruist de Zuid-Willemsvaart Limburg. Het jarige kanaal tussen Maastricht en Den Bosch werd 200 jaar geleden gegraven.
De Zuid-Willemsvaart 'ontspringt' in Maastricht. Daar wordt het lateraalkanaal via een gegraven verbinding gevoed door water uit de Maas.

Welvaart

Na drie kilometer verlaat de waterweg Limburg om België binnen te duiken. Bij Weert kruist het kanaal wederom de provinciegrens. Via Nederweert bereikt de waterweg na 20 kilometer Brabant. "Ik kan me Weert niet voorstellen zonder de Zuid-Willemsvaart", vertelt een wandelaar.
"De komst van het kanaal heeft industrie en welvaart gebracht. Ik zou er een boek over kunnen schrijven", vertelt een andere voorbijganger. "Sinds veertig jaar woon ik aan het kanaal. Soms moet je dronken mensen uit het water vissen. Tja, ongelukken gebeuren hier ook."

Boek

In het Brabantse Veghel is een feestelijke bijeenkomst in de binnenhaven. Kees van Rooij, de oud-burgemeester van Horst aan de Maas, krijgt het eerste exemplaar van een nieuw boek over de jarige Zuid-Willemsvaart geschreven door Domien van der Meijden. Van Rooij: "Het is best bijzonder natuurlijk. Over rivieren wordt geschreven en gezongen, over een kanaal niet zo vaak."

Industrie

Van Rooij is nu burgemeester van de gemeente Meierijstad, waar Veghel onder valt: "De Zuid-Willemsvaart bracht 200 jaar geleden handel en industrie in deze streek. Maar dat gold natuurlijk alleen voor de plaatsten en steden aan het kanaal. Nog steeds is dit een belangrijke waterweg voor onze gemeente en dat blijft in de toekomst denk ik ook zo."

Woeste rivier

200 jaar geleden was de Maas volledig onbetrouwbaar voor scheepsverkeer. In de zomer was de rivier ondiep, terwijl de Maas in de wintermaanden veranderde tot een woeste rivier. Koning Willem I besloot dat er een kortere en veiligere waterweg moest komen van het zuiden bij Luik naar de handelssteden noordelijk in Nederland. België en Nederland hoorden toen nog bij elkaar.

Gegraven

In 1822 begonnen de werkzaamheden voor de aanleg. De Zuid-Willemsvaart heeft een lengte van 123 kilometer. Het oorspronkelijke kanaal was tien meter breed en werd met de hand gegraven. Inmiddels is de Zuid-Willemsvaart op veel plekken uitgedijd tot wel 40 meter.