Aanpak jeugdcriminaliteit: 'Normen en waarden aangeven'

1 op de 3 Limburgse jongeren komt in aanraking met criminaliteit © iStock
Om jeugdcriminaliteit tegen te gaan moet er niet zwaarder gestraft worden, maar moeten de normen en waarden opnieuw worden aangegeven.
Dat zeggen jeugdpsychiater René Cardynaals en Ward Vijgen van welzijnsinstelling Trajekt in De Stemming op L1 Radio.

Hoge cijfers

Onlangs verscheen een rapport van de TaskForce Jeugdige Ondermijners. Daaruit bleek dat 1 op de 3 Limburgse jongeren in aanraking komt met criminaliteit. "Het zijn zeer hoge cijfers, maar het verbaast ons niet", vertelt Kim Wetjens van de taskforce. De jongeren komen volgens de onderzoekers in aanraking met de productie en handel van drugs, cybercrime en bedreigingen.

Kinderen opvoeden

Zwaarder straffen is geen oplossing, zegt Cardynaals. "We moeten kinderen opvoeden. We moeten ze leren van een fiets af te blijven. Als je dat in de jeugdgevangenis gaat uitleggen ben je te laat." Vijgen is het met hem eens: "Begrenzen is belangrijk. De normen en waarden moeten uitgelegd worden."

Armoede

Ward Vijgen schrok vooral van de leeftijd waarop jongeren in aanraking komen met criminaliteit. Vaak hebben ze al voor hun vijftiende gedeald, bedreigd of geweld gebruikt. "De tijd is bij jongeren aan het veranderen", vertelt Vijgen. "Ze zitten meer op sociale media. Dat kan ongezien op de telefoon." Trajekt probeert jongeren op het rechte pad te houden. "We kennen ook de gezinnen waar het moeilijk gaat. Dat gaat van generatie op generatie. Dat proberen we te doorbreken. Armoede is ook een groot probleem. Als kinderen zien dat ze makkelijk veel geld kunnen verdienen, dan is dat heel aantrekkelijk."
Vooral jongeren die thuis in een moeilijke positie zitten, komen in aanraking met criminaliteit. Zo staat in het rapport dat de buurt waarin jongeren opgroeien, de grensligging van Limburg en armoede in het gezin meespelen. Jeugdpsychiater René Cardynaals ziet ook dat jongeren die al de fout in zijn gegaan, dat opnieuw doen. "Kwetsbare jongeren worden in de jeugdgevangenis geronseld door de criminele groeperingen. Omdat ze kwetsbaar zijn."

'Zeefje van problemen'

Om jeugdcriminaliteit te voorkomen moet er meer worden ingezet op preventie. "Laten we het signaleren. Het wordt vaak niet gezien", vertelt Weltjens. Zo moet dat onder meer gebeuren op school. De afgelopen twee jaar was dat door corona een probleem. "De schoolprestatie is de thermometer. Als het slecht gaat, is er vaak iets aan de hand", legt Cardynaals uit. "Door corona hebben scholen geen goed zicht gehad. Het zeefje dat de problemen laat bovendrijven is er toen niet geweest."