Portret: Geertje (80), de eerste transgender van Limburg

Geertje Soons © L1
Wie in Sittard de naam 'Geertje' hoort, weet precies over wie het gaat. Geertje Soons (80), de 'eerste' transgender van Limburg, is al decennialang een begrip in de Westelijke Mijnstreek. Van een extravert leven tussen de mensen, woont ze tegenwoordig in relatieve eenzaamheid in een plaatselijke zorgcentrum.
Geertje kan gezien worden als de eerste openlijke transgender van onze provincie. Al vanaf haar kinderjaren weet ze dat ze in een verkeerd lichaam is geboren. Vanaf haar 18e levensjaar kleedt ze zich als vrouw. In de jaren '60 en '70 is ze daarmee een opvallende verschijning. Niet alleen in haar woonplaats Sittard, maar ook in de wijde omtrek. Geertje stond altijd graag in de spotlights en glorieerde in het nachtleven: in flamboyante kleding achter de tap, op de dansvloer of op de bühne met in microfoon in de hand.

'Dat is Geertje'

Geertje kende iedereen en iedereen kende Geertje. Zelfs nu nog, zo blijkt als we gewapend met een oude foto de terrassen op de Markt in Sittard bezoeken. "Ja, die ken ik wel. Dat is Geertje. Die zagen we vaak in de kroeg. Vond ik altijd een aardig persoon", jubelt een man van middelbare leeftijd direct. "Dat was de eerste homofiel van Sittard", merkt een oudere vrouw op bij het zien van de foto. Kennelijk weet zij het verschil niet tussen een homoseksueel en een transgender. "Ik kwam Geertje ooit eens tegen, was ze haar lippen aan het stiften. Ze had vast een afspraakje", voegt ze er lachend aan toe. "Maar ik kon goed met haar overweg." Een derde terrasbezoeker plaatst alles in perspectief. "Geertje heeft het leven geleid dat ze wilde leiden. Heel dapper, zeker in de jaren '70."

Vervelende opmerkingen

Maar net zoals jonge transgenders nu, ervaarde Geertje destijds ook geregeld dat haar verschijning bij anderen leidde tot scheve gezichten, roddel en achterklap. "Ik weet nog dat ik met mijn ouders in een plaatselijke kroeg zat", begint huisvriend Jeffrey Verspaget. "Toen Geertje binnenkwam en iets wilde bestellen, kreeg ze van de kastelein een briefje waarop stond dat ze niks kreeg en beter ergens anders heen kon gaan. Toen heeft mijn moeder het voor haar opgenomen en gezegd: zij eruit, dan wij ook eruit. Daarna heeft Geertje eigenlijk nergens problemen gehad."

Geen spijt

Ogenschijnlijk heeft Geertje nooit echt geleden onder de mening van de mensen op straat. Maar het kan niet anders of het moet haar bij tijd en wijlen toch verdriet hebben gedaan. Anno 2022 gaat spreken niet meer gemakkelijk en vertoont het geheugen zwarte gaten als gevolg van een herseninfarct. Haar diepste zielenroerselen blijven dus verborgen. Maar als ze haar leven over mocht doen, zou ze 't precies weer zó doen, laat ze vastberaden weten.

'Ooh...sjoon'

Na het herseninfarct in 2016 volgde een lange revalidatie en sindsdien woont ze in verzorgingshuis De Lemborgh in Sittard. Geertje is gedeeltelijk verlamd en beweegt zich voort in een rolstoel. In haar appartementje zijn de lippenstift, de kam, de verzorgingsproducten en de make-up nog altijd prominent aanwezig. Vele foto's van Geertje prijken aan de muur. De ongekroonde Sittardse nachtburgemeester van weleer krijgt tegenwoordig nog maar weinig bezoek. Jeffrey Verspaget en zijn man Paul komen regelmatig langs en ondersteunen Geertje waar mogelijk. Ondanks alle tegenslagen blijft Geertje een positieve kijk op het leven houden. Vervuld met trots en blijdschap denkt Limburgs eerste (openlijke) transgender terug aan haar gloriejaren. Herinneringen ophalen in de vorm van nostalgische foto's, doet haar goed. "Ooh...ooh...sjoon", klinkt het veelvuldig. En als een foto tevoorschijn wordt getoverd waarop ze met ontbloot bovenlichaam vol trots haar borsten showt - cadeau gekregen voor haar 65e verjaardag - klinkt een bulderende lach.

O, wat ben je mooi

Geertje heeft in de Westelijke Mijnstreek haar steentje bijgedragen aan de acceptatie van transgenders, lang voordat dat woord überhaupt bestond. "Juist", antwoordt Geertje als de verslaggever haar vraagt of ze trots is op hetgeen ze heeft bereikt. Dansen op de bar gaat allang niet meer. En zingen lukt hoogstens nog maar een paar regels. Aan het einde van het gesprek wil ze voor de camera nog wel een klein showtje weggeven. Spontaan zet ze in: 'O, wat ben je mooi'.