Criminele Limburgse jeugd verdient 33 miljoen euro

Afbeelding ter illustratie © iStock
Criminele jongeren hebben de afgelopen drie jaar in totaal zo'n 33,8 miljoen euro verdiend. Ze zijn ook vaker betrokken bij criminaliteit dan andere jongeren in het land.
Dat blijkt uit onderzoek van de TaskForce Jeugdige Ondermijners, ingesteld door het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC). Dit team sprak niet alleen met hulpinstanties, gemeente en politie maar ook met jongeren uit het criminele circuit.

Drugs, wapens en bedreigingen

Die geven zelf aan dat ze zich regelmatig schuldig maken aan drugsdelicten, bedreiging en cybercriminaliteit. Opvallend genoeg komt dit laatste gegeven niet expliciet terug in cijfers van de opsporingsdiensten.

Snel geld

De belangrijkste reden om in het criminele circuit te opereren, is de hang naar snel geld. Het RIEC heeft dan ook gekeken naar verdachte geldstromen. Van de 33,8 miljoen aan verdachte transacties blijkt het vooral om overboekingen binnen Nederland te gaan. Volgens de onderzoekers kan dat wijzen op witwassen.

Blinde vlek

'Hoewel de geregistreerde cijfers (van de politie, red.) nihil zijn als het gaat om witwassen, cybercrime en mensenhandel, komt uit het werkveld een heel ander geluid naar voren', schrijft de taskforce in haar eindrapport. "Het inzetten van geldezels, fraude via het internet en seksuele uitbuiting zijn fenomenen die men steeds vaker terug ziet komen." Dat dit niet blijkt uit cijfers van de opsporingsdiensten, komt omdat er vaak geen aangifte wordt gedaan of deze aangifte niet onder die de noemer ondermijning is geregistreerd. Er is volgens de onderzoekers dan ook sprake van een 'blinde vlek'.

Jonger dan 15 jaar

De onderzoekers hebben ook geprobeerd in kaart te krijgen onder welke omstandigheden jongeren in deze criminaliteit terecht komen. Aangenomen werd dat jongeren eerst met kleine delicten beginnen en dan geleidelijk aan in de zwaardere criminaliteit belanden. Experts zien dat jongeren steeds sneller overstappen op zware delicten omdat ze de ernst van hun daden niet overzien. De jongeren zelf zeggen dat ze vaak al vóór hun vijftiende levensjaar dealen, bedreigen of geweld gebruiken. Zij geven zelf aan dat de straffen die hierop staan, geen afschrikkende werking hebben.

Geen emotionele steun van ouders

De omgeving van de jeugdige heeft grote invloed als het gaat om het starten van een criminele carrière. 'De invloed die familie en vrienden hebben in relatie tot het zoeken naar erkenning, ergens bij willen horen en status, is groot', staat in het rapport. Veel van de jongeren geven zelf aan dat ze 'minder emotionele steun' ervaren van hun ouders en vaker foute vrienden hebben.

Sociale media vliegwiel

Ook de invloed van sociale media blijken een vliegwiel. Vaak ziet de omgeving niet ziet wat iemand op zijn telefoon doet, waardoor een jongere ongestoord criminele activiteiten kan ontplooien. Daarnaast zijn er volgens de onderzoekers maatschappelijke ontwikkelingen gaande, waarvan de impact merkbaar zou zijn op jongeren. Drugsgebruik en geweld worden steeds normaler gevonden. De maatschappij verhardt en ook de coronapandemie heeft de drempel voor jongeren verlaagd om zich in de criminaliteit te begeven.

Eénoudergezin en lager opgeleid

Het gros van de jeugdige delinquenten zijn jongens, maar experts zien ook steeds meer meisjes in het circuit. De jeugdigen zijn vaak lager opgeleid. Verhoudingsgewijs belanden tieners die opgroeien in een eenoudergezin en van wie de ouders lager opgeleid zijn eerder in de criminaliteit. 'Tenslotte lijkt de (kwetsbare) buurt waarin jongeren opgroeien, de grensligging van Limburg en ook armoede in het gezin ertoe te doen', besluiten de onderzoekers hun conclusies.

De meelopers

De professionele hulpverleners die de onderzoekers spraken geven aan dat ze 'goed zicht hebben' op de jeugd die al met criminele activiteiten bezig is en de groep waar ze deel van uitmaken. 'Echter de jeugd die eromheen hangt, de jonge aanwas, verdient meer aandacht. Van deze categorie is minder harde informatie bekend en is de omvang niet goed in beeld te brengen.'

Aanbevelingen

De onderzoekers doen een reeks aanbevelingen om ondermijnende criminaliteit door jongeren te voorkomen. Zo moeten scholen alerter zijn op jongeren met gedragsproblemen en zouden ze meer aandacht moeten besteden aan de emotionele en morele ontwikkeling van de leerlingen. Ook zouden scholen een 'aandachtsfunctionaris' moeten aanstellen die signalen herkent en ervoor zorgt dat er ook in de lessen aandacht besteed wordt aan het thema ondermijning. Tevens ligt er een taak voor jongerenwerkers en zou de jeugd meer rolmodellen in de wijk moeten krijgen. Ook moeten volgen het rapport gemeentes meer de regie nemen.