Werving goede doelen kost kapitalen: 'Niet uit te leggen'

Foto ter illustratie © Istock
Een flink deel van het geld dat wordt gedoneerd aan liefdadigheid, blijft aan de strijkstok hangen bij commerciële bureaus die donateurs werven. Volgens hoogleraar filantropie van de Universiteit Maastricht Paul Smeets, kan dit niet langer zo: "Het eerste anderhalf jaar betaalt de donateur alleen aan het wervingsbureau."
Televisieprogramma EenVandaag deed onderzoek naar commerciële bureaus die donateurs werven voor goede doelen. Wat blijkt: de bureaus die de wervers rekruteren en aansturen verdienen soms miljoenen over de rug van goede doelen.

120 euro naar wervingsbureau

Het is een bekend beeld in verschillende stadscentra: jonge mensen (vaak studenten) die 'gewapend' met een iPad of formulier passanten aanschieten. De vraag luidt vervolgens of de persoon in kwestie wat geld over heeft voor een goed doel. Smeets: "De mensen die vervolgens de beurs trekken, blijven gemiddeld vijf jaar donateur. Wat zij vaak niet weten, is dat de kosten van die werver ook doorberekend worden naar de gulle gever. Die kosten liggen rond de 120 euro. Gemiddeld spenderen mensen vijf à tien euro in de maand aan een goed doel. Het eerste anderhalf jaar betaalt de donateur dus alleen aan het wervingsbureau."

Lastig opzeggen

Het Kankeronderzoekfonds Limburg zette vanwege deze reden de samenwerking met wervingsbureaus drie jaar geleden stop. "We wilden niet meer geassocieerd worden met deze manier van fondsenwerving. Er wordt vaak op een opdringerige manier gecollecteerd en het opzeggen is vaak erg lastig", vertelt Marcel Bourgonje, fondsenwerver bij het Kankeronderzoekfonds Limburg. "Ook proberen ze tijdens hun telefonische opzegging nog vaak te overtuigen om tóch donateur te blijven. Wij vinden dat iemand ten alle tijden moet kunnen opzeggen, zonder problemen."

21 miljoen aan werving

Volgens Bourgonje kregen ze wel waar voor hun geld: "Gemiddeld werden zo'n vijf donateurs per week aangeleverd. Maar, vier daarvan zegden diezelfde week nog op. Dat komt door de manier waarop ze aangesproken worden. Mensen worden overrompeld en horen niet dat ze vastzitten aan een abonnement." Bourgonje noemt het vooral een gevoelskwestie: "Tien procent blijft donateur, dus het is niet alleen maar kommer en kwel. Maar het totale gevoel was niet goed."

Niet meer uit te leggen

Smeets pleit voor meer transparantie in de verdiensten van commerciële partijen die werven voor goede doelen. "Liefdadigheidsinstellingen worden onderworpen aan de zogeheten Balkenende-norm (een salarisplafond voor de directie van ongeveer 144.000 euro). Bij de commerciële partijen geldt die norm niet, maar is er sprake van vrije marktwerking. Ik snap dat zij ook kosten hebben en geld willen verdienen, maar dit is niet meer uit te leggen aan donateurs."

Tinder voor goede doelen

Daarbij zijn er legio alternatieven volgens Smeets: "Je hebt bijvoorbeeld de app Kinder, waarbij je met een soort Tinder-concept langs goede doelen swipet. In de app is precies te lezen waar je geld naartoe gaat. Zo gaat tien procent van de gift naar de onkosten voor het platform en de rest naar het goede doel."