Schaarste IC-bedden verklaart coronaverschillen Euregio

Afbeelding ter illustratie © iStock
Het lage aantal IC-bedden in Limburgse ziekenhuizen verklaart grotendeels de zorgwekkende statistieken over coronabehandeling in de Euregio. Dat zegt IC-hoofd Iwan van der Horst. Onderzoek leerde dat in België aanzienlijk minder corona-patiënten overleden op de IC dan in Nederland en Duitsland.
Het onderzoek werd uitgevoerd tijdens de eerste coronagolf in 2020 bij ziekenhuizen in Genk, Hasselt, Luik, Aken en Maastricht. Uit een vergelijking van de 550 patiënten bleek dat in Nederland en Duitsland meer dan 40 procent van de patiënten overleed, terwijl dat in Belgie slechts 22 procent was. "We zagen dat de patiënten die in België naar de IC gingen echt verschilden van Nederland en Duitsland. Ze waren minder ziek", zegt Iwan van der Horst, IC-hoofd in Maastricht en komende week formeel opvolger van Diederik Gommers als hoofd van alle Nederlandse intensivisten.

IC-capaciteit

Van der Horst verklaart de verschillen met België vooral door het feit dat de Belgische patiënten sneller werden opgenomen op de IC. Waar patiënten in Maastricht nog vaak in 'medium care' zaten, stroomden ze in België al door naar de 'intensive care' afdeling. Dat had niet alleen tot gevolg dat patiënten minder snel overleden, het betekende ook dat corona-patiënten in België tien dagen op de IC lagen, en in Nederland veertien. "België heeft ruim twee keer zo veel IC bedden dan Nederland", zo licht Van der Horst toe. "Daardoor verschilden de criteria voor wanneer je de zorg intensive care noemt of niet. In Duitsland en Nederland lag het percentage van mensen op de IC dat met een machine of buisje beademd werd heel hoog. In België lag dat aanzienlijk lager. Toch werden die mensen tijdens de eerste golf op de intensive care behandeld."

Lange termijn zorg

Het ministerie van VWS werkt op dit moment aan een visie hoe op langere termijn met het virus om te gaan. Volgens Van der Horst zijn er conclusies te trekken uit het rapport die relevant zijn voor die toekomstvisie. "Dat is de reden dat we dit onderzoek hebben gedaan. Als er verschillen zijn, wil je daarvan leren. Je zou heel eerlijk moeten zijn. Is de ruimere capaciteit in België waarbij mensen eerder worden opgenomen op de IC, is dat iets wat we in de toekomst zouden moeten overwegen? Ik vind dat de IC-capaciteit in Nederland uitgebreid moet worden. Dat zijn we ook aan het doen. We gaan nu van 950 bedden naar 1150 bedden. Dat is al een aardig percentage. Wellicht wordt het een van mijn rollen als nieuwe voorzitter om te kijken of dat voldoende is, of dat we nog verder moeten doorgroeien."

Opleiding

Belangrijkste argument om het aantal IC-bedden niet uit te breiden, was de afgelopen twee jaar het gebrek aan personeel. Daardoor moesten de ziekenhuizen met kunst- en vliegwerk zoeken naar meer intensieve zorg-plekken. Van der Horst ziet daar perspectief. "Hier in Maastricht zijn al meer dan 50 leerlingen begonnen. De eersten zijn een tweetal maanden geleden afgestudeerd. Dus we hebben nu al IC-verpleegkundigen die opgeleid zijn tijdens de covid-periode. Volgend jaar studeren er nog 20 af.
Als je dat vertaalt naar heel Nederland, weet je dat het zeker zal lukken als iedereen een flink aantal IC-verpleegkundigen kan opleiden. En we zouden moeten kijken naar de manier waarop we op de IC gaan werken. Dat is ook een blik op de toekomst. Dan kun je het bijvoorbeeld zo zien dat er niet alleen IC-artsen en IC-verpleegkundigen werken, maar dat je het team met andere zorgverleners uitbreidt. Het team in de gehele samenstelling krijgt dat dan voor elkaar."