Gasprijs nekt tuinders: 'Uiteindelijk betaalt consument'

De paprika's van Erik Gubbels © Erik Gubbels
Bij sommige tuinders wegen de opbrengsten van hun producten niet meer op tegen de prijzen van gas. Ze stellen daarom hun oogsten uit of schrappen die volledig.
"De dagprijs van gas schommelt nu tussen de 80 en 90 cent per kubieke meter, normaal is dat zo'n 15 cent", vertelt paprikateler Erik Gubbels die verschillende kassen in het gebied rondom Venlo heeft staan. "Ik zit nog net op het randje dat de baten tegen de kosten opwegen, maar er zijn collega's die hun productie stil hebben gelegd."

Stijging van honderd procent

Glastuinbouwers gebruiken relatief veel gas om hun gewassen te laten groeien. Met behulp van warmtekrachtkoppelingen die op gas lopen, wordt elektriciteit en warmte geproduceerd. Om zich tegen prijsschommelingen te verzekeren, kopen ze daarom vaak gas op voorhand in. Toch zijn de glastuinders ook (deels) afhankelijk van dagprijzen om hun voorraad aan te vullen, en die staan op dit moment exorbitant hoog. "De energielasten zijn met 100 procent gestegen", vertelt Gubbels.

Uitstellen

Ook Hans Manders, aardbeienteler uit Baarlo, ziet dat verschillende branchegenoten hun oogst daarom naar achteren schuiven om de winterkou niet te hoeven compenseren met warmte door gas. "Maar dan krijg je weer een overlap met de oogst die dan gepland staat, en dat is ook weer van invloed op de vraag en aanbod", vertelt hij.

Consument

Manders, ook lid van de Raad van Commissarissen bij veilingbedrijf Fruitmasters, verwacht dat de kostenstijging uiteindelijk ook van invloed gaat zijn op de prijs van groente en fruit in de supermarkt: "Nog niet zo'n stijging als de gasprijs zelf, maar de consument betaalt vroeg of laat. 10 tot 15 procent van de kostprijs van ons product is namelijk afgeleid van de gasprijs."

Supermarkt

Hoeveel duurder zijn geteelde aardbeien in de supermarkt gaan worden, is volgens hem lastig te voorspellen. Ze zijn namelijk ook afhankelijk van de prijs die de retailers ervoor willen betalen, "en die gesprekken lopen nu", vertelt hij.

Rusland

De oorzaak van de hoge gasprijzen is onder meer terug te vinden in Groningen, waar minder gas uit de grond wordt gehaald na aardbevingen in het gebied. Ook de spanningen in het grensgebied tussen Oekraïne en Rusland en de mogelijk consequenties daarvan voor de levering van Russisch gas aan West-Europa zijn een reden voor de prijsstijging.

Gedreven door angst

Manders vestigt zijn hoop daarom op Den Haag: "Die markt moet zich gaan stabiliseren. Het moet op de politieke agenda komen te staan, dat ze er in ieder geval over gaan nadenken." Ook Gubbels hoopt hierop: "De overheid moet inzien dat deze marktwerking niet meer gezond is, het energieaanbod wordt gedreven door angst, niet meer door vraag en aanbod."