Limburgse basisscholen kampen met lerarentekort

Foto ter illustratie. © iStock
Limburgse onderwijsbestuurders beginnen het nieuwe schooljaar met grote zorgen over het lerarentekort, zo blijkt uit een rondgang van L1 langs diverse scholenkoepels.
"Bij een calamiteit, zoals een grote griepgolf, hebben we een probleem. In het uiterste geval moeten we kinderen naar huis sturen", zegt Bert Nelissen, voorzitter van het college van bestuur van Innovo.

Geen vervangers
Innovo is de koepelorganisatie van ruim veertig scholen voor primair onderwijs in Zuid- en Midden-Limburg. Bij Innovo heeft elke klas aan de start van het nieuwe schooljaar een juf of meester, maar er zijn vrijwel geen vervangers te vinden. Andere scholenkoepels kampen met hetzelfde probleem.

Naar huis gestuurd
"Wat er nu op andere plekken in Nederland gaande is, gaat in Limburg ook gebeuren", aldus Peter Groos, voorzitter van het College van Bestuur van Stichting kom Leren, dat op twintig scholen in Maastricht en het Heuvelland onderwijs verzorgt. "Ouders moeten zich erop voorbereiden dat er kinderen naar huis gestuurd gaan worden."

De basisscholen van Stichting kom Leren hebben hun roosters in de zomer rond weten te maken, maar ook hier zijn er geen vervangers die kunnen bijspringen wanneer dat nodig is. Dit betekent dat eigen mensen gaten in het rooster moeten opvullen, hetgeen de werkdruk verhoogt.

Falend beleid
Peter Groos ziet falend overheidsbeleid als de oorzaak van het lerarentekort. De salarissen hadden vijf jaar geleden al omhoog gemoeten, meent hij. Volgens Bert Nelissen van Innovo heeft de introductie van toelatingstoetsen voor de PABO niet het gewenste effect gehad. "In plaats van betere mensen, begonnen er minder mensen aan de opleiding."

Kwaliteit onderwijs
Bij Stichting Kerobei, dat negentien scholen in Noord-Limburg beheert, zijn er vorig schooljaar dertien klassen naar huis gestuurd wegens een gebrek aan leerkrachten. "We doen er alles aan om dit te voorkomen. Zo vragen we onze parttimers om meer te werken", zegt voorzitter van het college van bestuur Hans Soentjens. Toch verwacht hij dat er dit jaar nog meer klassen naar huis gestuurd gaan worden.

Soentjens maakt zich ernstige zorgen over de gevolgen voor de kwaliteit van het onderwijs en signaleert daarnaast nog een ander probleem: een gebrek aan directeuren en teamleiders. Als gevolg van de nieuwe cao hebben leraren per 1 augustus een nieuwe, hogere onderwijsschaal gekregen, maar dit geldt niet voor leidinggevenden. Hierdoor zijn de verhoudingen scheefgetrokken, aldus Soentjens.

Charme-offensief
Volgens prognoses van de Zuid-Limburgse onderwijsstichting Movare, die 47 scholen onder zich heeft, zal het lerarentekort de komende jaren alleen maar toenemen. Movare is één van de onderwijsstichtingen die dit najaar samen met De Nieuwste Pabo in Sittard een charme-offensief start om het beroep van leerkracht op de kaart te zetten.

Daarnaast wordt er ingezet op zij-instromers, professionals vanuit andere vakgebieden die omgeschoold worden en tegelijkertijd praktijkervaring opdoen. "En ook het differentiëren in onderwijstaken kan een oplossing zijn", zegt bestuurssecretaris John Wevers. "Movare geeft hier invulling aan met functies als leraarondersteuner, onderwijs- en schoolassistent. Zo worden taken binnen het onderwijs anders verdeeld."

Structureel tekort
Bij Stichting Kindante, dat ruim ruim dertig scholen in Beek, Echt-Susteren, Schinnen, Sittard-Geleen en Stein bestuurt, is er bij de start van het nieuwe schooljaar nog 4,5 FTE vacatureruimte in het speciaal onderwijs. Voor het regulier basisonderwijs zijn alle plekken ingevuld. "Toch komen ook wij structureel tekort", zegt voorzitter van het college van bestuur Peter Lemmens. "In plaats van de gewenste tachtig, hebben wij maar zestig vervangers."

Net zoals Movare zet Kindante in op het werken met zij-instromers en een charme-offensief samen met de PABO. Daarnaast is Lemmens ervan overtuigd dat een andere manier van werken vereist is. “Door grotere groepen te creeëren, bijvoorbeeld van honderd kinderen onder leiding van vier leerkrachten, kun je meer gebruik maken van de sterke kanten van leerkrachten. De ene docent is sterker op het gebied van creatieve vakken, de ander op het gebied van taal. Het werk wordt aantrekkelijker wanneer je niet álles hoeft te doen."

Radicaal aanpassen
Bert Nelissen van Innovo is het hiermee eens. Volgens hem zullen scholen in de nabije toekomst de organisatie van het onderwijs radicaal moeten aanpassen. Dat betekent: werken met grotere groepen leerlingen, qua leeftijd heterogeen samengesteld. Het onderwijs zou in dit geval niet door één leerkracht, maar door meerdere leerkrachten, ondersteuners en specialisten samen verzorgd moeten worden. Nelissen: "Wij hebben dit al veelvuldig toegepast in onze kleine scholen en de ervaringen zijn uitstekend."

Luister ook: Nieuw schooljaar start met zorgen over lerarentekort
💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!