'Enige dat Limburgers bindt is dat ze geen Hollanders zijn'

© iStock
Door de grensligging van de provincie Limburg zijn er zo veel invloeden van buitenaf te ontwaren dat het onmogelijk is om specifieke zaken als authentiek Limburgs te bestempelen.
Dat constateerde directeur Ad Knotter van het Sociaal Historisch Centrum Limburg zondag in het L1-radioprogramma De Stemming. Je kunt altijd weer vraagtekens plaatsen bij de vraag wat echt Limburgs is.

Geen Hollanders

Knotter ziet maar één onomstreden onderdeel van de Limburgse identiteit: "Het enige dat Limburgers bindt, is dat ze geen Hollanders zijn." In de 19de en 20ste eeuw uitte zich dat lang in een 'arcadisch' beeld van Limburg: de regio stond bekend als katholiek, traditioneel en agrarisch. Dat was bedacht door de Limburgse elite, maar in de rest van Nederland werd dat beeld ook omarmd.

Lees ook: Limburgers: 'een apart volkje met veel uitblinkers'

Anderhalve eeuw

Op 11 mei is het precies 150 jaar geleden dat Limburg een gewone Nederlandse provincie werd. Voor die datum was Limburg niet alleen een Nederlandse provincie maar ook een hertogdom dat lid was van de Duitse Bond. Pas in 1867 werden Limburgers dus volwaardige Nederlandse staatsburgers.

Lees hier unieke verhalen uit de Limburgse historie.

Identiteit verandert

Historicus Knotter denkt overigens dat de Limburgse identiteit niet snel zal verdwijnen. Het traditionele beeld van het katholieke Limburg heeft plaatsgemaakt voor iets anders. "Kijk bijvoorbeeld naar Rowwen Hèze: de band gebruikt muziekstijlen die iemand in de jaren dertig onmogelijk had kunnen bedenken. Toch wordt dat nu als iets Limburgs beschouwd."
Invloeden van buitenaf verwerken is juist een voorwaarde om een identiteit te blijven behouden, denkt Knotter: "Als het maar geen gesloten identiteit wordt, dat is het einde."

Sociale samenhang

André Knottnerus, voormalig voorzitter van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) nam in De Stemming alvast een voorschot op de lezing die hij donderdag gaat houden bij de officiële herdenking van 150 jaar Limburg in het Gouvernement. Hij ziet grote mogelijkheden in de sociale cohesie die hij overal in Limburg ontwaart. "Als je kijkt naar wijken en kleine dorpen dan zie je sterke sociale structuren in besturen en bij burgers. Bijvoorbeeld in de harmonie of toneelverenigingen. Die hebben een groot probleemoplossend vermogen."
Knottnerus verwacht veel van die sociale cohesie de komende jaren. Tenminste als bestuurders en politici die cohesie weten om te zetten in betrokkenheid richting de samenleving en opkomst bij verkiezingen. Die is nu in Limburg meestal lager dan landelijk.