Overslaan en naar de inhoud gaan

Livar kloostervarken: 'Het is geen sprookje, het is echt'

Geplaatst opzaterdag 15 augustus 2020 - 7:00

De tiende boerderij waar het Limburgs kloostervarken wordt gefokt, oogst bewondering bij de Dierenbescherming. De varkensboerderij opent zaterdag in Meerlo.

In de nieuwe stal van Livar (Limburgs kloostervarken) is een systeem aangelegd dat mest en urine scheidt en dagelijks afvoert. "Dat voorkomt ammoniakvorming en komt het klimaat in de stal en erbuiten ten goede", legt woordvoerder Dik Nagtegaal de lovende kritieken van de Dierenbescherming uit.

Video: L1

Keurmerk
Het vlees van Livar krijgt drie sterren van het Beter Leven-keurmerk. Dat is een predikaat van de Dierenbescherming. Drie sterren is de maximale score en dat staat meestal voor biologisch geproduceerd vlees.

Koploper
Toch is Livar niet biologisch. "Om toch het niveau van drie sterren te bereiken moet een stal gebaseerd zijn op een diergericht ontwerp, waarbij de stal zó ingericht moet zijn dat het dier zoveel mogelijk keuzevrijheid heeft", legt Nagtegaal uit. In het geval van Livar moet het varken dus de vrijheid hebben om buiten in de modder te rollen, of om binnen op een zacht bedje van stro te liggen. "Livar is een koploper op het gebied van dierenwelzijn", zegt Nagtegaal.

Vraag
Het kloostervarken van Livar zit in de lift en wint aan steeds meer populariteit. De opening van de tiende boerderij is een gevolg van de toenemende vraag. En hoewel er zeker nog ruimte is voor verdere uitbreiding, is die tegelijkertijd niet vanzelfsprekend. De stikstofmaatregelen van de overheid maken het er Livar niet gemakkelijker op om nieuwe boerderijen in Limburg te realiseren, ook al blijft de vraag naar kwaliteitsvlees stijgen. Uitwijken naar het buitenland is niet aan de orde, omdat Livar een erkend streekproduct wil blijven.

Lees ook: Limburgs kloostervarken in de lift

Boerencollectief
Livar ontstaat in 1999, als varkenshouder Frans de Rond uit Echt met vier andere boeren besluit om een varken te fokken met letterlijk meer vlees en smaak op de botten. Tegelijkertijd wilde het boerencollectief de varkens op een maatschappelijk verantwoorde manier houden.

Weinig begrip
"Eind jaren negentig brokkelde het draagvlak voor de intensieve varkenshouderij snel af", vertelt zoon Frank de Rond. "Er was weinig begrip voor het systeem van veel varkens die bij één bedrijf dicht op elkaar zitten." Frank de Rond is tegenwoordig de directeur van Livar. Zijn vader heeft enkele jaren geleden de leiding over het bedrijf overgedragen maar is nog altijd heel betrokken bij het bedrijf.

Lilbosch
De vijf varkensboeren zochten eind jaren negentig naar een plek waar ze de scharrelvarkens in elk geval lekker konden laten scharrelen. Een van hen had contacten bij abdij Lilbosch in Echt. "Wij hadden daar destijds zelf al een kleinschalige varkenshouderij", vertelt abt Dom Malachias van het klooster in Echt.

kloosterboerderij livar varkens kloostervarken varken (13 aug 2020)
Foto: Livar

Aandeelhouder
Hij zag de samenwerking met de boeren wel zitten. "Wij de zorg voor de dieren, zij de verkoop van het vlees." Het samenwerkingsverband van destijds is inmiddels omgebouwd tot een Besloten Vennootschap, waar de abdij ook aandeelhouder van is. Vanuit de hechte band die er tussen Livar en het klooster is, zegent de abt zaterdag de nieuwe boerderij in Meerlo in.

Smaakvol
Nadat de samenwerking tussen Livar en de abdij was beklonken, richtten de boeren zich op het kruisen van varkens. "Het vlees moest smaakvol zijn", zegt de Livar-directeur. "De doorregen vetten in het vlees zorgen voor die smaak." De boeren hebben net zolang varkens gekruist totdat ze de ideale smaak te pakken hadden. "Zo is het Limburgs kloostervarken ontstaan."

Schepper
"Als je recht doet aan de aard van een dier dan krijg je daar iets voor terug", zegt de abt van het trappistenklooster. Hij bedoelt er in dit geval mee dat de Schepper het varken gemaakt heeft zoals het is en zolang je als mens rekening houdt met de aard van het beestje, dan geeft dat varken daar lekker vlees voor terug. Bij het klooster bekommeren zich twee trappisten om de varkens. In totaal leven er 14 trappisten in de abdij in Echt. De abt zelf houdt zich op bestuurlijk vlak met Livar bezig. "En met ons gastenverblijf en met de akkerbouw die we bij de abdij verrichten."

Livar varkens kloostervarken echt lilbosch abdij (12 aug 2020)
Foto: Livar

Zwaarder
Het Livar-varken heeft een leven van tien maanden, voordat het naar de slachtbank gaat. Aan het leven van een varken in een reguliere varkenshouderij komt na een half jaar een einde. "Ons kloostervarken groeit langzamer en wordt zwaarder", legt De Rond uit. "Een Livar-varken weegt 140 kilo. Een 'gewoon' varken 120." Belangrijk element is volgens De Rond de voeding voor het varken. "Hoofdzakelijk granen die in Limburg en nabije omgeving geteeld zijn."

Capaciteit
Al snel was de abdij te klein voor de kloostervarkens. "Er was meer vraag dan we als Livar konden leveren", zegt De Rond. 21 jaar na het begin bij de trappisten opent Livar zaterdag de tiende boerderij. "Met die boerderij erbij hebben we de capaciteit om 250 kloostervarkens per week te slachten", vertelt de Livar-directeur. Het uitbenen en snijden van het vlees Livar in eigen beheer, in haar eigen slagerij. "En dat levert per varken 115 kilo vlees op."

Fier
Trots op het succes is abt Dom Malachias niet. "Wel fier, dat vind ik een beter woord." Hij vindt het mooi dat religieuze ethiek en scheppingsfilosofie hand in hand kunnen gaan met een florerend commercieel bedrijf. "Het is geen sprookje, het is echt." De varkens worden op alle plekken gehouden op de manier zoals dat ook bij het klooster het geval is.

28.000 kilo
De ruim 28.000 kilo varkensvlees per week verwerkt Livar tot bijvoorbeeld speklappen, gehakt, worsten, varkenshaas en schnitzels, maar ook tot vleeswaren als gekookte en rauwe hammen en ontbijtspek. De varkens worden behalve op de kloosterboerderij gehouden in Meerlo, Echt, Beesel, Weert, Heythuysen, Castenray, Kelpen-Oler, Melderslo, een zorgboerderij in Hunsel en bij GaiaZoo in Kerkrade.

varkens kloostervarken livar varken (13 aug 2020)
Foto: Livar

Flexitariër
Het vlees gaat naar groothandels, restaurants en slagers. "Vooral in stedelijke gebieden is het vlees van het kloostervarken populair", weet De Rond. "Ik heb de indruk dat mensen die wat verder van het boerenleven afstaan, wat bewuster met dierenwelzijn bezig zijn en omwille van dat welzijn ook wat meer voor hun stukje vlees willen betalen." Met name bij de flexitariër is Livar populair, merkt de directeur. "Mensen die bewust minder vlees eten, flexitariërs dus, kiezen tegelijk ook vaker voor een hogere kwaliteit."

Gespeend
Een kloosterbig wordt geboren uit een (eerder gekruiste) kloosterzeug en kloosterbeer. "Vanaf dag 1 kan de kleine big met broertjes en zusjes naar buiten." De zeug blijft zes weken in het hok, waar haar jongen ook vrijelijk naartoe kunnen. "Na die zes weken worden de biggen gespeend." Dat betekent dat de zeug uit het hok gaat en de biggen dus weggehaald worden bij hun moeder. Na drie maanden gaan de biggen naar een grotere stal. "Met grotere hokken, meer stro en meer buitenruimte." Na tien maanden wordt het kloostervarken geslacht. Het uitbenen en versnijden van het vlees doet Livar vervolgens dus zelf, net als de distributie van het vlees.

Krulstaart
De dieren hebben dan een goed leven gehad, stelt De Rond. "Dat zie je ook aan de krulstaart bij de varkens. Dat is een teken dat ze gelukkig en blij zijn." In kleinere stallen waarin varkens dicht op elkaar zitten willen de varkens elkaar nogal eens in de staart bijten, vanwege de stress in die kleine ruimte. Daarom worden staarten van varkens vaak gecoupeerd. "Maar dat hoeft bij ons gelukkig dus niet."

krulstaart varken livar kloostervarken (13 aug 2020)
Foto: Livar

Slager
Wie denkt dat het kloostervarken bij iedere Limburgse slager in de vitrine ligt, komt dan ook bedrogen uit. Livar levert het meeste buiten de provinciegrenzen. "We leveren aan een twintigtal slagerijen in Limburg en aan nog eens 65 slagerijen in de rest van het land. Daarnaast dus veel aan horecagroothandels en aan de wat betere restaurants in Nederland." De Rond voegt toe dat het kloostervarken ook de grens overgaat naar België en Duitsland, maar nog mondjesmaat. "Al zit daar ook een stijgende lijn in."

Deel dit bericht via
Overzicht
Limburgse 100
Uitgelicht
Luister op Hemelvaartsdag naar de Limburgse 100!

Voor de zesentwintigste keer wordt de Limburgse 100, de lijst met de grootste Limburgse hits aller tijden, uitgezonden op Hemelvaartsdag. Het Limburgse publiek heeft ook dit jaar weer hun stem online uit kunnen brengen. Luister mee op 26 mei 2022, vanaf 08:00 uur op L1 Radio!

L1.nl/Limburgse100
Repetitie Dagboek van een Herdershond
Uitgelicht
L1 neemt een kijkje achter de schermen bij Dagboek van een Herdershond

L1 volgt de totstandkoming van de musical Dagboek van een Herdershond in een driedelige documentaireserie. Van de audities tot de eerste lezing van het script, van de repetities tot het inspelen van de muziekband, de camera's van L1 waren erbij.

L1.nl/Herdershond

Meest gelezen