Overslaan en naar de inhoud gaan

Hoe oogt coronavrij Limburg? 'De toekomst verander je nù'

Geplaatst opmaandag 28 december 2020 - 21:15

De coronacrisis is al erg maar wordt nog veel erger als we er niets van leren, meent toekomstonderzoeker Patrick van der Duin.

De belangrijkste les? "Hoe kwetsbaar en afhankelijk wij mensen zijn", meent de directeur van de Stichting Toekomstbeeld der Techniek (STT).

Van der Duin: "Ik ben van het vooruitkijken, dat is mijn vakgebied, maar het mag geen escapisme worden. Ik kijk weliswaar naar 2030 of 2040 maar je verandert de toekomst nù. Dat is het hele eieren eten." Samen met een team onderzoekers stelde hij daarom vier toekomstscenario's op voor een coronavrij-tijdperk. Kijkend langs de assen van veiligheid-vrijheid en een open-gesloten economie.

Wat is de zin en onzin van voorspellingen over het nieuwe normaal na de coronacrisis?

"Laat ik voorop stellen dat toekomstscenario’s geen voorspellingen zijn. Het zou ook ongepast zijn om in deze onzekere tijden met stellige zekerheid de toekomst te voorspellen. We zitten middenin de coronacrisis, dus nu spelen vooral ‘operationele dingen’. Het huis staat in brand en we zijn aan het blussen. Tegelijk is het zeker zinvol om vooruit te kijken wat er gaat gebeuren na de crisis. Hoewel 'na'. Het coronavirus gaat nooit meer weg, dat blijft onder ons. Het is geen aardbeving die één keer iets verwoest en dan voorbij is."

Wordt alles weer als vanouds zodra het coronavirus dankzij vaccins onder controle is?

“Nee, wij geloven dat er een andere tijd is aangebroken. Als de crisis voorbij is, zullen we de balans opmaken. Hoe goed hebben we het gedaan als land? Dat gebeurt op politiek niveau en iemand zal de schuld krijgen. Maar de onderliggende vraag is veel belangrijker: hoe zijn we in deze coronacrisis beland? Op welke manier heeft het te maken met onze manier van leven?"

Daar zijn nu toch al antwoorden op te geven?

"Ja, we leven dicht op elkaar, reizen veel, zijn eigenlijk viespeuken, houden veel dieren in te kleine ruimtes en we transporteren van alles. Wanneer ik iets koop in Limburg komt het waarschijnlijk ergens anders vandaan. Dus voor zo’n virus zijn we een ideaal prooi. Een crisis zoals deze dwingt tot herbezinning. Dat is naast alle ellende, de positieve kant van het coronavirus. Als we hier iets van leren, dan gaan we hopelijk ook dingen anders doen.”
Lees verder na de foto

Patrick van der Duin
Foto: Patrick van der Duin

'Er bestaat al goede wil om de wereld te verbeteren. De coronacrisis voegt daar het gevoel van urgentie aan toe. We kunnen zo niet voort blijven doen. We hebben niet eeuwig de tijd.'

Hoe zijn de toekomstscenario’s tot stand gekomen?

"We hebben gesproken met ministeries, organisaties en bedrijven. DSM is een goed voorbeeld. Het is een geweldig, supergroot bedrijf met een internationale logistieke keten. Die is belangrijk voor ze om betaalbaar en efficiënt te produceren. Maar hoe lang kunnen ze de boel op slot gooien? Hun productie staat niet op een eiland. We beseffen in Nederland steeds meer hoe afhankelijk we zijn van het buitenland."

Gaat dat besef ook leiden tot economische verandering en ander gedrag?

"Uit ons onderzoek blijkt dat de coronacrisis de urgentie om te veranderen heeft vergroot. Dan heb ik het niet zozeer lokaal over de horecabaas die piekert hoe hij de komende maand overleeft. Het is moeilijk om te innoveren en investeren in een lastige periode, zeker als de economische groei tegenvalt. Maar het optimisme over de transities in energie, voedsel en klimaat die voor de coronacrisis zijn ingezet, is niet verdwenen. Zo kijken we sinds de aanslagen van 9/11 ook heel anders aan tegen veiligheid. Misschien wat angstiger, maar vooral vanuit het besef hoe kwetsbaar we zijn. Deze coronacrisis toont aan dat het met onze hygiëne niet goed zit. In het post-coronatijdperk zullen we bewuster blijven van onze hygiëne."

We wijzen beschuldigend naar de Chinese dierenmarkten waar mogelijk het coronavirus is overgesprongen naar mensen. Zelf hebben we intensieve veehouderij die risico's met zich meebrengen. Hebben wij boter op ons hoofd?

"Een klein beetje wel. Is het wel een goed idee om zoveel dieren dicht opeen te houden? De nertsenfokkerijen zijn vanaf januari voorgoed verleden tijd. Misschien gaan we straks ook anders kijken naar de varkenshouderijen en kippenfarms. Volgens mij is het vragen om problemen. Vogelgriep, varkenspest en andere uitbraken zijn al vaker voorgekomen. Je kunt op enig moment ook wel verbanden gaan leggen tussen luchtkwaliteit in Noord-Limburg en het aantal COVID19-patiënten. Vooral in de landelijke gebieden vielen tijdens de eerste coronagolf veel slachtoffers. Je moet dus kritisch zijn op jezelf. Ons systeem is niet houdbaar en het coronavirus is er een symptoom van."

'Limburg ziet zichzelf als deel van een bredere gemeenschap.'

Toerisme is een belangrijke bron van inkomsten en een banenmotor in Zuid-Limburg. Hoe moet die sector verder?

"Toerisme is op zich niet het probleem maar vooral het reizen. Voor de coronacrisis was er al een kantelpunt. Grote bedrijven besloten al om tot 1000 kilometer niet meer te vliegen. Dat wordt nu weer opgepikt. Ook door de NS die weer internationale treinreizen aanbiedt. En je ziet meer Nederlanders in eigen land vakantie vieren. Het is een beetje soft maar: is het nodig om te gaan shoppen in Londen, Rome of Praag? Het ligt aan onszelf. Ons gedrag is de sleutel naar een oplossing."

Hoe moet het coronabeleid in een complexe Euregio in elkaar steken? Lokaal, regionaal, internationaal?

"Het internationale denken zit in Limburg wel goed. Jullie zien jezelf als deel van een bredere gemeenschap. De Euregio is een mooi voorbeeld waar internationaal en lokaal heel goed gecombineerd is. Met behoud van eigen identiteit. Kijk, voor burgemeesters die zelf grenzen gaan afsluiten, moet je keihard zijn. Op een moment moet je over je eigen regionale trots heenstappen. Dit virus stopt niet bij een grens. Je ziet dat het een internationaal probleem is en toch worden er lokaal oplossingen gezocht. Ik zou als gouverneur bijna zo’n burgemeester fysiek apart zetten: 'Dit is niet de bedoeling, hier moet je echt over je ego heenstappen'. Je moet één lijn trekken en consequent zijn naar de buitenwacht. Dat moet je uitstralen."

'De maakbaarheid is een beetje voorbij.'

"Politici willen iets en verzinnen daar dan een maatschappij omheen. Vroeger kon dat, nu niet meer. Die maakbaarheid is een beetje voorbij. Je kunt bij je visie blijven, het standpunt waarom je bent gekozen, maar om daar te komen moet je op toekomstbeleid variëren. Dat geldt voor alle sectoren, van onderwijs tot bedrijfsleven. De stand van de knoppen is afhankelijk van het maatschappelijke klimaat. Dat verandert constant. Ook in Limburg want het is geen eiland.”

Wie wil weten hoe het straks mogelijk verder gaat met het onderwijs, digitalisering, klimaat, energietransitie en mobiliteit kan de vier scenario's inkijken op de website van STT.

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Win een maand lang gratis campagne bij L1

Limburg gaat weer open! Dat is goed nieuws voor alle Limburgers, voor ons en zeker ook voor u als Limburgse ondernemer. Eindelijk kunt u weer doen waar u het beste in bent, ondernemen. Dat moeten we vieren vinden we bij L1 en daarom geven wij nu een maand lang gratis campagne weg!

Test uw kennis in de L1 75-jaar jubileumquiz en misschien bent u gratis een hele maand lang zicht- of hoorbaar op L1 TV of L1 Radio!

Doe de L1 75-jaar Jubileumquiz
Uitgelicht
Schiet ook mee met het OLS dankzij de gratis app. Geef je hier op!

Dankzij de gratis OLS-app kun je het nu zelf beleven hoe het is om onder een schuttersboom te staan met een buks. Kleine bölkes, houd rekening met de wind en hoe is het met de spanning? Je kunt oefenen tot je zelf een schutterskoning(in) bent.

Op zondag 4 juli zal voor de tweede keer in de geschiedenis het online-OLS worden geschoten. L1 werkt volop samen met de OLS-Federatie en doet weer uitgebreid verslag van dit schietspel. 'Echte' schutters, maar ook sportvrienden, vriendinnenclubs, families en vrienden van een keet, zoals in Haelen, roepen we op om deel te nemen. Vooraf inschrijven is wel noodzakelijk.

Geef je hier op
Uitgelicht
Tour de L1mbourg viert nieuwe start na coronacrisis

Na maanden van lockdown en coronabeperkingen, gaat L1 drie weken lang de provincie in. Het wielerprogramma Tour de L1mbourg staat zo symbool voor een nieuwe start. “Pas nu merk je hoe belangrijk het is om samen te komen, om samen die sportzomer te beleven. In Tour de L1mbourg koesteren we dat sentiment dit jaar.”

Van zaterdag 26 juni t/m zondag 18 juli iedere dag op L1 TV.

Bekijk hier alle locaties
Uitgelicht
Pitlane, het autosportprogramma van L1

Iedere donderdagavond voorafgaand aan een Grand Prix te zien op L1 TV en de online kanalen van L1, waarin Xavier Maasen en Sem Caelen je bijpraten over de stand van zaken in het F1-circus.

Heb jij een vraag die je in een uitzending van Pitlane beantwoord wil zien worden? Stuur deze dan per email naar pitlane@L1.nl en misschien komt deze dan in de uitzending voorbij!

Kijk hier naar Pitlane

Meest gelezen