Terminaal zieke kunstfotografe: 'Dit is mijn nalatenschap'

Schilderij '33 Adem' door Clea Betlem © Clea Betlem
Eigenlijk is ze al bezig aan haar reservetijd, zo vertelt Clea Betlem (61) in Kunsthuis Artistiek Meerssen, waar ze haar kroon op het artistieke leven exposeert.
Drie jaar geleden kreeg ze te horen dat ze niet meer zou genezen van uitgezaaide botkanker en nog maar drie jaar te leven had.

Prijzen

"Ik ben ook echt wel heel erg ziek geweest hoor, ik kon niet eens meer mijn armen optillen. Maar nu gaat het beter, door de medicijnen", zegt ze. Betlem studeerde aanvankelijk af als actrice aan de Maastrichtse toneelacademie, maar ging daarna naar de fotoacademie in Hasselt, waar ze cum laude afstudeerde. Daarna werkte ze veelal in opdracht en won ze ook prijzen met haar foto': zo werd in 2014 het jaarverslag van WML, waar zij als fotograaf aan meewerkte, uitgeroepen tot de mooiste publicatie in de waterleidingsector van de wereld.

Symboliek

Betlem maakte ook vrij werk, zowel analoog als digitaal. Het werk dat in Meerssen te zien is, is digitaal. Het gaat overwegend om portretten die gelaagd zijn opgebouwd. De foto's lijken daarmee eigenlijk meer op schilderijen. Opvallend is dat alle werken zijn gemaakt voordat Betlem wist dat ze ongeneeslijk ziek was. Toch ziet ze zelf in retrospectief symboliek in haar foto's terug. Zo is er de foto 33 Amen waarop een trapeze artiest staat afgebeeld als een soort Jezus-figuur. "Deze foto heb ik gemaakt, drie maanden nadat ik kreeg te horen dat ik nog maar drie jaar te leven had", vertelt ze. Maar er is meer: "Ik ben ook 33 jaar samen geweest met mijn man, dat getal komt heel vaak terug en is dus een heilig nummer."

Vuurtoren

Die uitspraak is tekenend voor hoe daadkrachtig en spiritueel de fotografe in het leven staat. Haar echtgenoot ging plots bij haar weg. "Voor mij kwam het totaal uit de lucht vallen, maar hij was verliefd geworden op een ander." In één van haar werken ziet ze haar verloren gevoel daarover terug, maar ook de hoop die ze hield, in de vorm van een vuurtoren op de achtergrond.

Boodschap

Kijkend naar het overzicht van de werken die ze zelf heeft uitgekozen, emotioneert haar op een goede manier. "Ik ben heel blij dat ik dit nog kan doen. En ik heb nog wel vertrouwen dat ik nog heel lang palliatief kan zijn. Ik geef mezelf nog niet op." Over een echte boodschap voor bezoekers heeft ze niet nagedacht, maar als ze de vraag krijgt wat ze graag wil meegeven aan mensen die dit niet meemaken weet ze dat wel. "Je bent niet alleen maar je lichaam. Je bent hier op aarde om iets te komen brengen. zJe mag jezelf en zelfs ook je negatieve kanten omarmen."
'My Legacy' is vanaf 10 december te zien in Kunsthuis Artistiek Meerssen. Zaterdag is Clea Betlem te gast in radioprogramma L1 Cultuurcafé om te vertellen over haar kunst en haar leven.