Jezidi's in Maastrichts regiedebuut Jouman Fattal

Actrice, regisseur, theatermaker en schrijver Jouman Fattal © Bart Grietens
Vorig jaar trad actrice, theatermaker en schrijver Jouman Fattal toe tot het artistieke team van Toneelgroep Maastricht. Dit weekend maakt ze haar regiedebuut bij het gezelschap.
Met de voorstelling Schuld vertelt ze het onbekende verhaal van de Jezidi’s. Dat volk uit het Midden-Oosten dat het grootste slachtoffer is van Islamitische Staat (IS).

Puntjes op de i

"Iedereen ervaart een grote noodzaak om dit stuk te maken," vertelt ze tussen de laatste repetities door. Hoewel de dagen voor de première lang zijn, met ’s ochtends een technische doorloop en daarna werken met de acteurs, heeft Fattal er zin in. "We zijn heel erg toe aan publiek, aan contact maken. Maar eerst nog even de puntjes op de i zetten."

Vergeten genocide

Schuld gaat over een Jezidische vrouw die na haar ontsnapping aan IS een nieuw leven heeft opgebouwd in Nederland. Maar dan gebeurt er iets wat ze nooit had kunnen voorzien: in de supermarkt ontmoet ze haar verkrachter. "Schrijver Timen Jan Veenstra en ik hadden eerder een voorstelling gemaakt over een zwarte soldaat in de Tweede Wereldoorlog. Ik had nu de wens om met een actueler onderwerp aan de slag te gaan. En zo kwamen we uit bij de vergeten genocide op de Jezidi’s in 2014", vertelt Fattal over de samenwerking.
Een geschiedenis waar regisseur Fattal, voor ze aan dit stuk begon, zelf ook niets over wist. "Het is bizar. Een heel volk is doelwit geweest van IS, en bijna van de kaart geveegd. En daar zijn wij ons hier in het Westen nauwelijks van bewust."

Taak

Als kunstenaar voelt ze de taak om altijd op zoek te gaan naar iets nieuws; een nieuw narratief, een nieuwe invalshoek, verhalen die nooit de kans hebben gekregen. "Niet zozeer om origineel te zijn", zegt ze. "Maar om jezelf uit te dagen om anders te denken. En ook om het publiek een spiegel voor te houden."

Engagement

Fattals werk is daarmee meer politiek geëngageerd dan dat van Servé Hermans en Michel Sluysmans, haar collega’s in het artistieke team van Toneelgroep Maastricht. "Wat wij drieën delen is de fascinatie en de liefde voor de mens achter het verhaal. Hoe een mens functioneert, overleeft en met andere mensen omgaat. Het verschil met Servé en Michel is, denk ik, dat ik die mens nooit los kan zien van de maatschappij en de tijd.”

Geen dubbele pet

Fattal regisseerde eerder stukken bij het Amsterdamse theater Frascati, waarin ze zelf ook op de planken stond. Schuld is de eerste voorstelling waar ze alleen de regie van doet. "Het is nu heel fijn dat ik niet speel. Jezelf regisseren kan eigenlijk niet, vind ik. Dus het is heerlijk om gewoon even één pet op te hebben en volledig te kunnen focussen op de regie.” Acteren doet ze daarnaast volop, in het theater, op televisie en in films. "Het ene versterkt het andere", legt ze uit. "Door nu heel erg met spelregie te zijn, leer ik weer over mijn eigen acteurschap."

Gouden Kalf

Fattal acteerde in televisieseries als Flikken Maastricht, Moordvrouw en Koppensnellers, en speelde de hoofdrol in de advocatenserie Zuidas. Op het witte doek was te onder meer te zien in Meskina en ANNE+. Voor haar rol in die laatste film werd ze onlangs genomineerd voor een Gouden Kalf in de categorie Beste Bijrol Speelfilm. Ze wist de prijs niet te verzilveren. "Dat is niet zo erg hoor", lacht ze. "Een nominatie is al heel mooi. Bovendien kijk ik altijd heel nuchter naar zo’n prijs. Ik ken zoveel acteurs die ik al jaren bewonder en die nog nooit een nominatie hebben gehad. Dus het is maar een mening. Als je daar alles vanaf laat hangen, dan wordt het heel moeilijk."

Première

De voorstelling Schuld gaat op zaterdag 8 oktober in première in Theater Bordenhal in Maastricht en is daar tot en met 16 oktober te zien. De voorstelling trekt daarna tot eind november door het land.