Cultuur op het kamp: 'Altijd door blijven gaan'

Het kamp waar Netje en haar familie wonen © L1 (Niena Bocken)
In de serie 'Cultuur op het kamp' maak je kennis met een aantal opvallende Limburgse woonwagenbewoners. In deze aflevering Netje Snijders-Pijls en haar familie, die in Brunssum betoogt voor standplaatsen.
Netje werd geboren op het grote woonwagenkamp in Sittard en belandde daarna op verschillende kleine noodkampjes, waaronder die op de Schwienswei in Sittard.

Schwienswei

"Dit stukje dat je hier ziet, dat is eigenlijk van mijn moeder geweest", wijst Netje aan in een stuk dichtgegroeid bos. Er komt een lach op haar gezicht wanneer ze samen met haar man Nick Pijls en haar zoon Jacky Pfeifer door het gebied in 'de Schwienswei' in Sittard loopt. Haar moeder woonde hier vroeger in een caravan met wat noodvoorzieningen.
In de tijd daarvoor woonden ze samen nog op verschillende noodkampjes, zoals op de parkeerplaats aan de Moutheuvellaan in Schinnen, waar de moeder van Netje met vier van haar vijf kinderen in een kleine caravan woonde. Nadat het grote woonwagenkamp aan de Tudderenderweg werd ontmanteld waren woonwagenbewoners namelijk gedwongen om zich uit te spreiden over kleine noodkampjes.

Kermis

Netje's ouders hadden een achtergrond in het kermiswezen; ze hadden paarden en ook draaiorgels. De familie van vaders kant uit Heerlen zat ook in de autohandel. Beiden leefden een Reizigersbestaan. Een groot deel van haar jeugd groeide Netje op op het grote kamp in Sittard, waar ze goede herinneringen aan heeft. "We deden alles samen en iedereen hielp elkaar." Tot haar 19de woonde Netje bij haar moeder in de wagen. "Mijn oudste zoon -Nordin Pfeifer- is hier zelfs geboren, dat is toch wel speciaal", blikt ze terug op de Schwienswei. Vanaf dat moment staat ze ook al op de wachtlijst voor een standplaats, zo vertelt ze.

Betoging

Haar moeder kwam oorspronkelijk uit Brunssum. Dat is ook de plek waar Netje en haar familie al een paar jaar in de clinch liggen met de gemeente. Die had volgens Netje standplaatsen beloofd aan haar en haar kinderen op de plek waar ze nu staan met de betoging. De gemeente spreekt dit tegen. In 2020 was voor Netje de maat vol en besloot ze te gaan demonstreren.

Caravan

Aanvankelijk stonden er op de Emmaweg meerdere caravans, maar nu staat er alleen nog een tent en de caravan van Netje, met daarbij spandoeken. Ook hebben ze advocaat Selçuk Ikiz in de arm genomen die hen vertegenwoordigt in de strijd voor standplaatsen. Wonen in een huis is voor Netje en haar gezinsleden erg lastig; ze zijn van origine Reizigers en gedijen niet goed in een woonhuis. Toch wonen ze daar nu in. Noodgedwongen, zo ervaart Netje.
Woonwagenfamilie
"Ik ben zo grootgebracht, dat iedereen elkaar hielp. We speelden altijd samen en als er een barbecuetje was, kwam iedereen en mensen brachten eten naar elkaar. Je kon bij ons altijd aanschuiven, niets was te veel, alles werd gedeeld. Dat heb je in een gewoon huis niet." Ook de kinderen van Netje -die eveneens in een woonhuis wonen- willen heel graag een wagen. "Ongeacht dat ik maar een klein deel van mijn jeugd heb meegekregen op het kamp, wat komt door het uitsterfbeleid, word je wel als woonwagenbewoner opgevoed door je ouders." vertelt zoon Jacky Pfeifer.
Ook dochter Latischia, die als enige nog bij haar moeder in huis woont, wil heel graag samen met haar familie op een woonwagenkamp wonen. "Het is gewoon fijner als je met je familie samen bij elkaar bent, wij zijn gewoon gewend om bij elkaar te zijn."

Traditioneel

Hoewel de familie niet mag wonen op de demonstratieplek, zijn ze het grootste deel van de tijd op de Emmaweg. Regelmatig rijden er toeterende auto's langs, die de familie steunen. Andere mensen zijn minder positief en roepen soms dingen als "Ga toch werken", vertelt de familie. Jacky. "Maar mensen kennen ons helemaal niet, ik werk gewoon voor mijn geld."

Schoonheidsspecialiste

Ook dochter Latischia doet dat en ze volgt een opleiding tot schoonheidsspecialiste. Een zorgend beroep, maar dat past ook bij de Reizigerscultuur vertelt ze. In die cultuur is de rolverdeling bovengemiddeld traditioneel; de vrouw zorgt meestal voor het huishouden en neemt een zorgende rol aan, de man zorgt voor de inkomsten. De jonge Reiziger doet daarin nog een stapje: "Ik wil wel gewoon zorgen voor mijn eigen geld."

Voorbeeld

Die zelfredzaamheid wordt van generatie op generatie doorgegeven. Voor Netje was haar moeder haar grote voorbeeld. "Ze was ook een moeder voor iedereen. Mijn kinderen noemden haar ook gewoon 'mam'.
Voor Netje is haar moeder haar grote voorbeeld. Ze herinnert zich de tijd dat ze twaalf was en ze met haar moeder in Schinnen woonde zonder voorzieningen. "Mijn moeder is nooit afhankelijk geweest van anderen. Ze heeft zich altijd gered, ook zonder voorzieningen, en we zijn nooit wat tekort gekomen." vertelt Netje trots. Dat heeft haar een belangrijke les geleerd. "Altijd door blijven gaan. En altijd door blijven vechten. Mijn moeder was een sterke vrouw, al is ze er niet meer, ik heb het gevoel dat ze alles ziet, ze zal altijd bij ons zijn."