Overslaan en naar de inhoud gaan

Eerste Wereldoorlog zegen voor Maastrichtse baby's

Geplaatst opvrijdag 19 april 2019 - 12:25

Oorlog leidt tot dood en verderf, maar zelfs een verschrikkelijke periode als de Eerste Wereldoorlog kan positieve gevolgen hebben voor de volksgezondheid.

Dat gebeurde onder meer in Maastricht, ontdekte historicus Willibrord Rutten van het Sociaal Historisch Centrum Limburg.

Kaartenbak van Magere Hein
Rutten is een van de onderzoeksleiders van de 'Maastricht Death and Disease Database 1864-1955'. Hierin worden de doodsoorzaken van 75.000 Maastrichtenaren in die periode bekeken. De "kaartenbak van Magere Hein" noemt Rutten dit archief.

Dode baby
De onderzoekers ontdekten dat de extreem hoge kindersterfte in Maastricht opvallend afnam na het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. In de arbeidersbuurten naast de glas- en aardewerkfabrieken van Sphinx overleed in de hete zomer van 1911 de helft van alle baby's. In de hele stad haalde in 1913 maar liefst 20 procent van de kinderen hun eerste verjaardag niet.

Bedorven melk
Oorzaak van die hoge zuigelingensterfte was dat jonge moeders in de arbeidersbuurten bij de Boschstraat uit armoede genoodzaakt waren in de fabriek te gaan werken. Daardoor konden ze geen borstvoeding geven, maar omdat flessenmelk vaak bedorven was werd dat veel baby's fataal.

Ontslagen
Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) stagneerde de afzet van Sphinx en werden de vrouwen ontslagen. Ze gingen borstvoeding geven omdat dat goedkoper was dan flessenvoeding. Het directe gevolg was dat de hoge kindersterfte in Maastricht spectaculair afnam. In het eerste na-oorlogse jaar 1919 was de zuigelingensterfte gehalveerd tot 10 procent."Voor de Maastrichtse baby's was de Eerste Wereldoorlog een zegen", zegt Rutten.

Infecties
Het is een van de ontdekkingen van het onderzoek dat Rutten coördineert. Uit de gegevens blijkt ook dat de doodsoorzaken onder de bevolking eind 19e eeuw veranderden. Door inentingen stierven mensen niet meer massaal aan infectieziekten als cholera. In de 20ste eeuw komen daarvoor in de plaats welvaartsziekten zoals hart- en vaatproblemen en suikerziekte.

Dit onderwerp komt uitgebreid aan bod in de radio-uitzending van het L1 Cultuurcafé

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Limburg in Beweging om 10:00 op L1 TV

Het televisieprogramma ‘Limburg in Beweging’ is terug op L1, met van maandag t/m vrijdag om 10.00 uur een uitzending. Dankzij een gezamenlijke inspanning van KBO Limburg en L1 kan iedereen de komende 3 maanden weer verantwoord bewegen onder leiding van fysiotherapeut Erik Eurelings en neurowetenschapper Björn Crüts.

Alles over Limburg in Beweging
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het lekkerste bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Bekijk hier alle Limburgse recepten
Uitgelicht
L1mburg Centraal dagelijks 17:30 op L1 TV

Ons nieuws, jouw verhaal.

Vaste presentatoren van L1mburg Centraal zijn afwisselend Cyriel Heuts, Kirsten Paulus, Bas van Mulken en Wouter Nelissen.

Bekijk hier de uitzendingen

Meest gelezen