Overslaan en naar de inhoud gaan

Dit is het idee achter het convenant Limburgse taal

Geplaatst opdonderdag 7 november 2019 - 6:00

Woensdag ondertekenden minister Raymond Knops en gedeputeerde Ger Koopmans - beide Limburgers - het convenant Limburgse taal. Maar wat is nu de toegevoegde waarde van dat convenant?

Één woord vat het document het best samen: bevestiging.

Handvest
Het convenant is volgens de provincie 'een erkenning en (her-)bevestiging van het Limburgs als volwaardige, zelfstandige regionale taal in Nederland'. Herbevestiging, omdat de Limburgse taal in 1997 al werd aangeduid als een regionale taal. Dat gebeurde toen onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Nationale overheden konden zelf talen aandragen die zij onder het Handvest wilden beschermen. In Nederland is dat gebeurd met het Nedersaksisch, Limburgs, Romani en Jiddisch. Ook het Fries, dat een officiële taal is, is onder het Handvest geplaatst, maar wel in een 'extremere' vorm dan de andere vier talen.

Lees ook: Euvereinkoms veur erkinning Limburgs as streektaal

Rugdekking
Voor het Limburgs zijn er wel degelijk verschillen tussen de erkenning in 1997 en de erkenning in 2019. Toen ging het immers om een document tussen de Raad van Europa en de nationale overheid, nu gaat het om een overeenkomst tussen de nationale overheid en de provincie, met rugdekking van verschillende maatschappelijke en culturele organisaties. Daarmee wordt dus op regionaal niveau het belang van de Limburgse taal onderstreept, terwijl het Handvest letterlijk en figuurlijk een stukje verder van de provincie verwijderd was.

Jong Limburgs spreken
Het Rijk en de provincie Limburg spreken met het convenant af samen te werken voor het behoud, om het gebruik te bevorderen en de positie van het Limburgs te stimuleren. Een van de doelen is dan ook dat mensen al op jonge leeftijd (ook) Limburgs gaan spreken. Wie het Limburgs al, bijvoorbeeld, in de thuissituatie of op de peuterspeelzaal met de paplepel ingegoten krijgt, is immers sneller geneigd om de taal ook op latere leeftijd in verschillende contexten te spreken. Experts geven aan dat meertaligheid positief bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen, iets dat ook door de minister en gedeputeerde onderschreven wordt.

Geen belemmeringen
Het was voorheen niet verboden om Limburgs te spreken op de peuterspeelzaal of de kinderopvang. De ervaring leert echter dat, bewust of onbewust, bij veel organisaties het idee bestond dat er per se ABN gesproken zou moeten worden. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ziet het ook vooral als haar taak om, onder meer via het convenant, te benadrukken dat het zo min mogelijk belemmeringen voor het spreken van het Limburgs wil opwerpen. Ook die bewustwording kan worden gezien als een bevestiging.

Kloof verkleinen
Met het wegnemen van die belemmeringen moet ook het imago van het Limburgs opgepoetst worden. Kenners wijzen er immers op dat een gevoel van ondergeschiktheid van een taal ten opzichte van een andere taal er veelal toe leidt dat mensen die inferieure taal links laten liggen. En waar standaardisatie van het Limburgs met al haar lokale variëteiten geen optie is, moet het convenant er wel aan bijdragen dat de kloof tussen de status van het Nederlands enerzijds en de status van het Limburgs anderzijds enigszins verkleind wordt.

De 'gewone' Limburger
Het Handvest komt niet helemaal uit de lucht vallen, want een jaar geleden kreeg het Nedersaksisch al een convenant. Daar waren destijds vijf provincies bij betrokken, in samenwerking met verschillende organisaties. Dat brede draagvlak is ook in Limburg cruciaal, want een convenant is één, de uitvoering is twee. Met de Limburgse variant van het convenant is wel de balans tussen de twee streektalen - het Limburgs en het Nedersaksisch - op bestuurlijk niveau hersteld. Los daarvan zal in de komende jaren moeten blijken of het convenant ook daadwerkelijk de 'gewone' Limburger bereikt.

Deel dit bericht via
Het laatste nieuws in je mailbox
E-mail: 
Editie: 08:00 12:00 20:00
 

Meer informatie over afmelden.

Overzicht
Hoofdredacteur voor een dag
Uitgelicht
Word Hoofdredacteur voor een dag

We geven je twee dagen L1 TV cadeau. Neem plaats op de stoel van hoofdredacteur van L1 en maak je eigen programmagids. Jij mag bepalen wat we uitzenden op maandag 23 en dinsdag 24 december,. Voor velen vrije dagen, met lekker veel tijd om ook overdag televisie te kijken.

Jij mag bepalen wat we uitzenden op 23 en 24 december.

Geef hier je favoriete programma's door
22 december op L1 TV: Ben Verbong Dag
Uitgelicht
Ben Verbong Dag op L1 TV

De Tegelse filmregisseur Ben Verbong zit 50 jaar in het vak. L1 viert dit jubileum 22 december met de Ben Verbong Dag.

De regisseur van onder meer de Nederlandse succesfilm ‘Het meisje met het rode haar’ maakte speciaal voor L1 een selectie. Bijvoorbeeld de film Honigfrauen over Oost- en Westduitsers gescheiden op vakantie aan het Balatonmeer. Of de lotgevallen van de Oostenrijkse Von Trapp Family. Maar ook vreemdelinghaat in een Berlijnse tram.

Bekijk hier de programmagids van 22 december
Uitgelicht
Meld je aan als kandidaat voor Kwizzele!

Wie heeft er zin in een spelletje? Je kunt je opgeven voor de leukste Limburgse cultuurkwis op tv en radio: Kwizzele! Test je kennis op het gebied van Limburgse kunst en cultuur, streektaal, geschiedenis, archeologie, streekgerechten, actualiteit en muziek.

Kwizzele is van maandag t/m donderdag op L1 TV om 17:00, 18:00 en 22:00.

Meld je hier aan als kandidaat voor Kwizzele!
Podcast van L1
Uitgelicht
Abonneer je op de podcasts van L1

Luisteren wanneer je zelf wilt: de podcasts van L1! Van exclusieve gesprekken tot fragmenten uit verschillende programma's. Van popmuziek tot klassieke muziek. Van cultuur tot wetenschap.

Er is voor ieder wat wils...

Bekijk hier alle podcasts

Meest gelezen