Overslaan en naar de inhoud gaan

Dit is het idee achter het convenant Limburgse taal

Geplaatst opdonderdag 7 november 2019 - 6:00

Woensdag ondertekenden minister Raymond Knops en gedeputeerde Ger Koopmans - beide Limburgers - het convenant Limburgse taal. Maar wat is nu de toegevoegde waarde van dat convenant?

Één woord vat het document het best samen: bevestiging.

Handvest
Het convenant is volgens de provincie 'een erkenning en (her-)bevestiging van het Limburgs als volwaardige, zelfstandige regionale taal in Nederland'. Herbevestiging, omdat de Limburgse taal in 1997 al werd aangeduid als een regionale taal. Dat gebeurde toen onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Nationale overheden konden zelf talen aandragen die zij onder het Handvest wilden beschermen. In Nederland is dat gebeurd met het Nedersaksisch, Limburgs, Romani en Jiddisch. Ook het Fries, dat een officiële taal is, is onder het Handvest geplaatst, maar wel in een 'extremere' vorm dan de andere vier talen.

Lees ook: Euvereinkoms veur erkinning Limburgs as streektaal

Rugdekking
Voor het Limburgs zijn er wel degelijk verschillen tussen de erkenning in 1997 en de erkenning in 2019. Toen ging het immers om een document tussen de Raad van Europa en de nationale overheid, nu gaat het om een overeenkomst tussen de nationale overheid en de provincie, met rugdekking van verschillende maatschappelijke en culturele organisaties. Daarmee wordt dus op regionaal niveau het belang van de Limburgse taal onderstreept, terwijl het Handvest letterlijk en figuurlijk een stukje verder van de provincie verwijderd was.

Jong Limburgs spreken
Het Rijk en de provincie Limburg spreken met het convenant af samen te werken voor het behoud, om het gebruik te bevorderen en de positie van het Limburgs te stimuleren. Een van de doelen is dan ook dat mensen al op jonge leeftijd (ook) Limburgs gaan spreken. Wie het Limburgs al, bijvoorbeeld, in de thuissituatie of op de peuterspeelzaal met de paplepel ingegoten krijgt, is immers sneller geneigd om de taal ook op latere leeftijd in verschillende contexten te spreken. Experts geven aan dat meertaligheid positief bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen, iets dat ook door de minister en gedeputeerde onderschreven wordt.

Geen belemmeringen
Het was voorheen niet verboden om Limburgs te spreken op de peuterspeelzaal of de kinderopvang. De ervaring leert echter dat, bewust of onbewust, bij veel organisaties het idee bestond dat er per se ABN gesproken zou moeten worden. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ziet het ook vooral als haar taak om, onder meer via het convenant, te benadrukken dat het zo min mogelijk belemmeringen voor het spreken van het Limburgs wil opwerpen. Ook die bewustwording kan worden gezien als een bevestiging.

Kloof verkleinen
Met het wegnemen van die belemmeringen moet ook het imago van het Limburgs opgepoetst worden. Kenners wijzen er immers op dat een gevoel van ondergeschiktheid van een taal ten opzichte van een andere taal er veelal toe leidt dat mensen die inferieure taal links laten liggen. En waar standaardisatie van het Limburgs met al haar lokale variëteiten geen optie is, moet het convenant er wel aan bijdragen dat de kloof tussen de status van het Nederlands enerzijds en de status van het Limburgs anderzijds enigszins verkleind wordt.

De 'gewone' Limburger
Het Handvest komt niet helemaal uit de lucht vallen, want een jaar geleden kreeg het Nedersaksisch al een convenant. Daar waren destijds vijf provincies bij betrokken, in samenwerking met verschillende organisaties. Dat brede draagvlak is ook in Limburg cruciaal, want een convenant is één, de uitvoering is twee. Met de Limburgse variant van het convenant is wel de balans tussen de twee streektalen - het Limburgs en het Nedersaksisch - op bestuurlijk niveau hersteld. Los daarvan zal in de komende jaren moeten blijken of het convenant ook daadwerkelijk de 'gewone' Limburger bereikt.

Deel dit bericht via
Overzicht
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het nieuwe bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Ieder weekend op L1 TV!

Bekijk hier alle recepten
Limburg in Beweging iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV
Uitgelicht
Limburg in Beweging iedere dag op L1 TV

Heel belangrijk: blijf bewegen. Dat verbetert je immuunsysteem. En dat kan in je eigen woonkamer! Doe iedere dag mee om 10:00 en 14:30 op L1 TV.

Zes weken lang geeft fysiotherapeut Erik Eurelings een half uur lang tips om thuis gezond te bewegen. Samen sterk tegen corona!

Iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV

Meest gelezen