Overslaan en naar de inhoud gaan

Dit is het idee achter het convenant Limburgse taal

Geplaatst opdonderdag 7 november 2019 - 6:00

Woensdag ondertekenden minister Raymond Knops en gedeputeerde Ger Koopmans - beide Limburgers - het convenant Limburgse taal. Maar wat is nu de toegevoegde waarde van dat convenant?

Één woord vat het document het best samen: bevestiging.

Handvest
Het convenant is volgens de provincie 'een erkenning en (her-)bevestiging van het Limburgs als volwaardige, zelfstandige regionale taal in Nederland'. Herbevestiging, omdat de Limburgse taal in 1997 al werd aangeduid als een regionale taal. Dat gebeurde toen onder het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden. Nationale overheden konden zelf talen aandragen die zij onder het Handvest wilden beschermen. In Nederland is dat gebeurd met het Nedersaksisch, Limburgs, Romani en Jiddisch. Ook het Fries, dat een officiële taal is, is onder het Handvest geplaatst, maar wel in een 'extremere' vorm dan de andere vier talen.

Lees ook: Euvereinkoms veur erkinning Limburgs as streektaal

Rugdekking
Voor het Limburgs zijn er wel degelijk verschillen tussen de erkenning in 1997 en de erkenning in 2019. Toen ging het immers om een document tussen de Raad van Europa en de nationale overheid, nu gaat het om een overeenkomst tussen de nationale overheid en de provincie, met rugdekking van verschillende maatschappelijke en culturele organisaties. Daarmee wordt dus op regionaal niveau het belang van de Limburgse taal onderstreept, terwijl het Handvest letterlijk en figuurlijk een stukje verder van de provincie verwijderd was.

Jong Limburgs spreken
Het Rijk en de provincie Limburg spreken met het convenant af samen te werken voor het behoud, om het gebruik te bevorderen en de positie van het Limburgs te stimuleren. Een van de doelen is dan ook dat mensen al op jonge leeftijd (ook) Limburgs gaan spreken. Wie het Limburgs al, bijvoorbeeld, in de thuissituatie of op de peuterspeelzaal met de paplepel ingegoten krijgt, is immers sneller geneigd om de taal ook op latere leeftijd in verschillende contexten te spreken. Experts geven aan dat meertaligheid positief bijdraagt aan de ontwikkeling van kinderen, iets dat ook door de minister en gedeputeerde onderschreven wordt.

Geen belemmeringen
Het was voorheen niet verboden om Limburgs te spreken op de peuterspeelzaal of de kinderopvang. De ervaring leert echter dat, bewust of onbewust, bij veel organisaties het idee bestond dat er per se ABN gesproken zou moeten worden. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ziet het ook vooral als haar taak om, onder meer via het convenant, te benadrukken dat het zo min mogelijk belemmeringen voor het spreken van het Limburgs wil opwerpen. Ook die bewustwording kan worden gezien als een bevestiging.

Kloof verkleinen
Met het wegnemen van die belemmeringen moet ook het imago van het Limburgs opgepoetst worden. Kenners wijzen er immers op dat een gevoel van ondergeschiktheid van een taal ten opzichte van een andere taal er veelal toe leidt dat mensen die inferieure taal links laten liggen. En waar standaardisatie van het Limburgs met al haar lokale variëteiten geen optie is, moet het convenant er wel aan bijdragen dat de kloof tussen de status van het Nederlands enerzijds en de status van het Limburgs anderzijds enigszins verkleind wordt.

De 'gewone' Limburger
Het Handvest komt niet helemaal uit de lucht vallen, want een jaar geleden kreeg het Nedersaksisch al een convenant. Daar waren destijds vijf provincies bij betrokken, in samenwerking met verschillende organisaties. Dat brede draagvlak is ook in Limburg cruciaal, want een convenant is één, de uitvoering is twee. Met de Limburgse variant van het convenant is wel de balans tussen de twee streektalen - het Limburgs en het Nedersaksisch - op bestuurlijk niveau hersteld. Los daarvan zal in de komende jaren moeten blijken of het convenant ook daadwerkelijk de 'gewone' Limburger bereikt.

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Speel mee met de Limburgse muziekquiz vanuit je eigen woonkamer!

De L1mbo Top 100 van komende Hemelvaartsdag heeft een zilveren randje. Het is namelijk de 25ste keer dat de lijst samengesteld wordt. “Dit zilveren jubileum laten we niet zomaar voorbijgaan”, zo vertelt programmamaker Henk Hover. “Er komt op L1 TV een L1mbo Top 100 kwis én een muziekprogramma vol weetjes en achtergronden rond het fenomeen L1mbo Top 100.”

Op zaterdag 8 mei presenteren Ruud Kleinen en Rian Moonen de L1mbo Top 100 ThoesQuiz, waaraan honderden Limburgers vanuit thuis kunnen deelnemen!

Wie wordt de Limburgse muziekkenner van het jaar? We spelen de meest uiteenlopende muziekvragen. En je kunt thuis meespelen vanaf je eigen bank.

Speel zaterdag 8 mei mee!
Uitgelicht
Tweede seizoen van Sofasessies nu te beluisteren

In de podcast Sofasessies nodigen Rian Moonen en Ruud Kleinen zichzelf uit op de bank bij getalenteerde en interessante Limburgers voor een goed gesprek. In seizoen 2 van de serie komen louter vrouwen aan het woord. Te gast zijn Joyce Spijker (schrijfster), Petra Dassen (burgemeester van Kerkrade), Elle Hollis (zangeres), Nienke Nasserian (sopraan en theatermaker) en Sandra Phlippen (hoofdeconoom ABN Amro). In de week van de bekendmaking van Topvrouw Limburg krijgen we een mooi en eerlijk inkijkje in hun levens.

Luister hier naar de podcastserie
Uitgelicht
Wat is je favoriete Limburgse liedje aller tijden?

Op donderdag 13 mei hoor je vanaf 9:00 uur ’s ochtends weer een elf uur durende radio-uitzending met daarin de 100 beste liedjes van Limburgse bodem volgens de kijkers en luisteraars van de Limburgse regionale omroep.

Wie volgt Lex Uiting op?

Doe mee! Stem nu op de 25ste editie van de L1mbo Top 100
Uitgelicht
Pitlane, het autosportprogramma van L1

Iedere donderdagavond voorafgaand aan een Grand Prix te zien op L1 TV en de online kanalen van L1, waarin Xavier Maasen en Sem Caelen je bijpraten over de stand van zaken in het F1-circus.

Heb jij een vraag die je in een uitzending van Pitlane beantwoord wil zien worden? Stuur deze dan per email naar pitlane@L1.nl en misschien komt deze dan in de uitzending voorbij!

Kijk hier naar Pitlane

Meest gelezen