Overslaan en naar de inhoud gaan

Corona: afscheid nemen lijkt vooral een strijd tegen de klok

Geplaatst opvrijdag 17 april 2020 - 6:00

Wie tijdens de coronacrisis een naaste verliest, moet rekening houden met een kort, beperkt afscheid. "Dit is heel onwerkelijk voor de nabestaanden."

Een slagveld aan de Maas. Een andere omschrijving is nauwelijks te bedenken voor het grote aantal slachtoffers dat in Noord-Limburg is bezweken aan het coronavirus. Vooral de gemeenten Horst aan de Maas en Peel en Maas zijn zwaar getroffen. De laatste gemeente noteert met 313 personen zelfs het grootste aantal ziekenhuisopnames per 100 duizend inwoners van heel Nederland. Vooral Kessel telt veel besmettingen.

Overlijdensberichten
"Twee weken geleden hadden we zes pagina's vol met overlijdensberichten. Ongelooflijk, want normaal gaat het om één tot anderhalve pagina", zegt Eric van Kempen. De eigenaar-directeur van onder meer de HALLO-weekbladen Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venray vermoedt dat de piek voorbij is. "Maar zoiets kun je niet met zekerheid zeggen. We zitten nu op drie volle pagina's, dat is nog altijd dubbel zoveel sterfgevallen dan gebruikelijk."

Dela
Ook Dela ziet een 'lichte daling in de piek'. Toch blijft het volgens de uitvaartverzorger ongekend druk. Dela telde voor Pasen landelijk 173 uitvaarten per dag waar dat normaal tussen de 80 en 90 bedraagt. "Vooral voor Zuidoost-Brabant en Noord-Limburg zijn de cijfers bovengemiddeld hoog", aldus woordvoerder Martijn van de Koolwijk. "Het gaat landelijk nu om 120 tot 130 uitvaarten op een dag. Dat is nog steeds erg veel."

Van de Koolwijk merkt op dat een rechtstreekse uitzending van de uitvaart steeds vaker wordt toegepast. Voor de coronacrisis was dat uitzondering, een service aan de nabestaanden die geëmigreerd zijn naar Canada, Australië en de VS. "Het online streamen van een afscheidsceremonie is van 5 naar 48 procent gestegen."

Om de stijgende toeloop op crematoria van Dela op te vangen, zijn de openingstijden verruimd. Van negen uur in de ochtend tot 's avonds zes uur vinden er diensten plaats. Ook op zaterdag en zondag. Zoals het komende weekeinde in het crematorium van Geleen. "We hebben zelfs uitvaarten verzorgd op tweede paasdag, dat is in de 83 jaar dat we bestaan niet eerder voorgekomen."

Hechte gemeenschap
Niet alleen voor uitvaartondernemers zijn het drukke, onbehaaglijke tijden. Ook geestelijken maken lange dagen. "Niemand heeft zoiets ooit meegemaakt. Het is onwerkelijk", zegt kapelaan Hans te Boekhorst. Vanuit Horst aan de Maas leidt hij diensten in dorpen zoals Griendtsveen, Melderslo, Hegelsom en Meterik. Kleine kernen met een hechte gemeenschap. Waar bewoners in nood steun bij elkaar vinden.

Te Boekhorst: "En juist dat kan nu niet. De uitvaarten vinden plaats in kleine kring. Er mogen hooguit dertig mensen bijeenkomen in de kerk of een rouwcentrum. De afscheidsdiensten duren normaal een uur, soms een kwartier langer. Nu duurt de plechtigheid hooguit veertig minuten. Er is geen uitreiking van de communie en de collecte blijft achterwege. De bijeenkomsten zijn sober, zeer sober."

Rouwproces
Het coronavirus is een genadeloze scherprechter die mensen plotsklaps uit het leven rukt. "Dat maakt het rouwproces zo wezenlijk anders", zegt Yvonne van Houdt. Als rouwdeskundige begeleidt zij nabestaanden bij hun verwerkingsproces. Ze ziet veel leed om zich heen. "Als iemand na een lang ziekbed overlijdt, kun je daar als naaste naar toewerken. Nu mensen plotseling doodgaan door het coronavirus, worden nabestaanden extra hard geconfronteerd met een overlijden.

"Zaken die je graag nog wilde bespreken, blijven onbesproken. Dat knaagt. Net als het feit dat je niet dicht bij je geliefde kan zijn in de laatste uren. Dat zijn dingen die heel belangrijk zijn in het rouwproces. Dat raakt diep in het hart en is voor nabestaanden een heel andere start van het afscheid nemen", omschrijft Van Houdt.

Houvast en troost
Voor nabestaanden kunnen rituelen heel belangrijk zijn, al of niet gerelateerd aan het geloof. "Rouwkaarten, kaarsjes branden, een erehaag vormen, een arm om je schouder. Ze bieden houvast en troost. Omdat de uitvaarten nu in kleine besloten kring moeten plaatsvinden, vallen die vaak weg."

Een ander belangrijk kenmerk van rouwverwerking, is het delen van verdriet. Van Houdt: "Daar is nu ook weinig ruimte voor. Toch is dat een ontzettend waardevol aspect. Zorg dat je er bent voor een ander. Ben bereid om te luisteren. Dat kan nabestaanden helpen bij hun afscheid van een dierbare."

Waardig afscheid
Van Houdt ziet dat veel mensen zoeken naar een manier om een uitvaart uit te bouwen naar een waardig afscheid. Volgens kapelaan Te Boekhorst lukt dat door de omstandigheden niet altijd, maar hebben nabestaanden begrip dat het soms niet anders kan. "Als ik in een zorghuis iemand de laatste sacramenten wil toedienen, gebeurt dat in de aanwezigheid van hooguit twee naasten. Ik draag dan een plastic schort, handschoenen, mondkapje en soms een veiligheidsbril. Dat is een vreemde ervaring, heel onwerkelijk maar wel logisch."

Lees hier alles over het coronavirus

Allerliefste Limburgers: jouw eigen videoboodschap op L1 TV
Stuur je filmpje via Whatsapp naar 06 44 76 71 57

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Astrid is het Vastelaovesgezicht 2022!

Er is ook dit jaar weer veel gestemd en na een spannende finale hebben jullie een nieuw Vastelaovesgezicht gekozen!

Het was een memorabele week vol spanning en prachtige vastelaovesgezichten. Met één grote winnares: Astrid Reijners uit Linne!

Bekijk hier meer
Uitgelicht
Pitlane, het autosportprogramma van L1

Iedere donderdagavond voorafgaand aan een Grand Prix te zien op L1 TV en de online kanalen van L1, waarin Xavier Maasen en Sem Caelen je bijpraten over de stand van zaken in het F1-circus.

Heb jij een vraag die je in een uitzending van Pitlane beantwoord wil zien worden? Stuur deze dan per email naar pitlane@L1.nl en misschien komt deze dan in de uitzending voorbij!

Kijk hier naar Pitlane
Uitgelicht
Iedere zondag nieuwe recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In dit programma koppelt Henk plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak. Dat heeft al heerlijke vlaaien opgeleverd.

Iedere zondag op L1 TV! Met nieuwe overheerlijke recepten. En dat niet alleen. Henk nodigt iedere week een gast uit die gaat mee bakken!

Bekijk hier alle recepten

Meest gelezen