Overslaan en naar de inhoud gaan

Commerciële coronatest: nuttig of gevaarlijk?

Geplaatst opdinsdag 12 mei 2020 - 17:31

De stichting IMtest uit Kaatsheuvel nam vorige week in Kessel tegen betaling bloedtesten af op antistoffen tegen corona. Binnenkort is Roermond aan de beurt. De bloedtesten zijn omstreden, het RIVM zet vraagtekens bij de betrouwbaarheid. Schuilt er gevaar in het initiatief?

Lees ook: Corona: na Kessel ook immuuntesten in Roermond

Besmet
De een wordt er ernstig ziek van, de ander heeft alleen lichte symptomen. We weten nog heel veel niet over het coronavirus. Wel is inmiddels duidelijk dat veel meer mensen het onder de leden hebben dan alleen de patiënten die in het ziekenhuis terecht komen. Heb je verschijnselen die bij de ziekte horen gehad, dan kom je er niet achter of het ook echt corona is geweest. Anders dan in omringende landen wordt in Nederland nog relatief weinig getest. Tot nu toe werd je alleen getest als je in het ziekenhuis kwam te liggen.

Toch willen veel mensen graag weten of ze besmet zijn, om bijvoorbeeld veilig hun kwetsbare ouders te kunnen bezoeken. IMtest lijkt soelaas te bieden met een bloedtest, die meet of je antistoffen hebt aangemaakt. Kosten: 70 euro. Gaat het om een puur commercieel initiatief? Of zitten er andere motieven achter? Wat is het eigenlijk voor organisatie?

Onzekerheid wegnemen
De stichting IMtest is opgericht door logistiek expert Dorien van Doorn. Door de uitbraak van het coronavirus kwam haar werk grotendeels stil te liggen. Zij richtte de stichting op, met een econoom en een jurist, om een antistoffentest voor iedereen toegankelijk te maken. De stichting wil zodoende onzekerheid bij mensen wegnemen over de vraag of ze nu wel of geen corona hebben gehad. Voor de antistoffentest werkt IMtest samen met Innatoss Laboratories uit Oss.

"Omdat ikzelf de ziekte van Lyme onder de leden heb gehad, ken ik Innatoss", zegt Van Doorn over die samenwerking. Innatoss houdt zich binnen de medische wetenschap bezig met onder meer de ziekte van Lyme en Q-koorts. Voor de testen die het bedrijf ontwikkelt op het gebied van deze chronische infectieziektes werkt het nauw samen met universiteiten en patiëntenverenigingen.

Notoir onbetrouwbaar
Toch is Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) niet te spreken over het initiatief, dat eerder al is uitgerold in onder meer Tilburg, Son en Gemert. "De sneltesten die wij tot nu toe hebben onderzocht zijn notoir onbetrouwbaar", zegt de coronawoordvoerster van het Rijksinstituut.

"Dat is tot dusver de standaardreactie van het RIVM over snelle testen", zegt Van Doorn, die zegt herhaaldelijk tevergeefs contact te hebben gezocht met het instituut. “Het RIVM vergelijkt appels met peren.” Volgens haar wordt de antistoffentest van Innatoss vergeleken met de grote hoeveelheid malafide corona-thuistests die op dit moment verkrijgbaar is. "Dat is dit uitdrukkelijk niet."

De test van Innatoss is tweeledig: een vingerprik geeft aan of iemand antistoffen tegen Covid-19 heeft opgebouwd. Geeft de uitslag inderdaad aan dat iemand antistoffen heeft aangemaakt, dan volgt een tweede, serologische test. Oftewel bloedprikken. "Daaruit filteren we wát aan antistoffen is opgebouwd", geeft Innatoss-directeur Anja Garritsen aan.

Video: L1

Onterecht
Garritsen vindt de kritiek van het RIVM onterecht. "De Franse leverancier van de testkit die we gebruiken, farmaceut Biosynex, claimt dat zijn test in 99,3 procent van de gevallen juist is", zegt ze. "Dat hebben we gecontroleerd in ons laboratorium." Innatoss heeft de Franse test op 100 bloedmonsters uit de eigen vriezer gecheckt. "We zijn uitgekomen op een uitslag die voor 100 procent juist is. Dat noem ik betrouwbaar."

De inkoopprijs van de Franse test is tien euro exclusief btw, geeft Garritsen aan. "Daar komen natuurlijk alle personeelskosten van prikken, testen, controleren, vrijgeven, gebruik database bij en de nodige kosten voor desinfectie, prikkertjes, huur campers en benzine om mobiele testlocaties in te richten bovenop. Met de kosten van de test moet ook de investering in de verificatie en het opzetten van het kwaliteitsmanagement voor de testen terugverdiend worden." Het bedrag van 70 euro ligt in lijn met de tarieven die de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) voor dergelijke testen hanteert. Big business is het volgens Garritsen niet. "Dat begint in de farmaceutische industrie pas bij een omzet van 100 miljoen euro." Haar Innatoss-test noemt ze mini-business.

Schijnveiligheid
Het RIVM vindt dat de individuele antistoffentest een gevoel van schijnveiligheid opwerpt. "Je moet je tóch aan de anderhalve meter afstand en aan de andere overheidsmaatregelen houden, of je nou antistoffen hebt of niet", zegt de RIVM-woordvoerster. "De enige reden die ik kan bedenken waarom mensen een antistoffentest willen doen, is om te achterhalen of ze zich nog aan de maatregelen moeten houden."

De GGD reageert gematigder. "Ik kan me voorstellen dat oudere mensen die écht bang zijn om naar buiten te gaan een sneltest willen doen. Met antistoffen durven ze misschien wel de deur uit. Dat wil nog niet zeggen dat zij zich niet aan de maatregelen houden", nuanceert de zegsman van GGD Zuid-Limburg.

Te ongenuanceerd
Paul Savelkoul, hoofd microbiologie bij Maastricht UMC+ is het niet eens met de generieke opvatting van het RIVM. "Ze scheren alle testen over één kam en dat is te ongenuanceerd. Je moet testen niet in het verdomhoekje zetten als je er nog geen onderzoek naar hebt gedaan."

De microbioloog legt uit dat er vier methodes zijn om op antistoffen te testen: de zelftest die meteen een uitslag geeft, de sneltest die je thuis afneemt, de thuisafnametest waarbij iemand bij jou thuis bloed afneemt en in het lab test en de ELISA-test, de standaard laboratoriumtest.

Goed nagedacht
Over de test van Innatoss is in elk geval goed nagedacht, zegt Savelkoul. Het RIVM geeft toe dat de combinatie van vingerprik met ELISA-labtest de test van Innatoss iets betrouwbaarder maakt. "Maar de vraag blijft waar je hem voor wil gebruiken. Individuele coronatesten geven aan dat je de ziekte hebt doorgemaakt. Maar dat je antistoffen bij je draagt, wil niet zeggen dat je immuun bent voor corona."

Toch is een individuele test zeker zinvol, vindt Savelkoul. "Als je antistoffen in je lijf hebt, heeft je lichaam de ziekte doorgemaakt. Reageerde je daar heftig op? Of juist niet? En stel nou dat je inderdaad immuniteit opbouwt, dat is wat we vermoeden maar nog niet zeker weten, dan snap ik dat je het prettig vindt om te weten of je besmet bent geweest met dit virus."

Sanquin
Het is overigens niet zo dat het RIVM en in navolging daarvan de regering tegen antistoffentesten zijn. Sterker nog: Nederland heeft onlangs 1 miljoen antistoffentesten aangeschaft in China, via een relatie van bloedbank Sanquin. De bloedbank gaat die testen inzetten om de mate van groepsimmuniteit te meten.

"En daar zit het verschil", geeft Garritsen aan. "De overheid doet onderzoek naar de groep, wij willen het individu duidelijkheid geven." Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) meldde op 5 mei dat Sanquin, het RIVM en een aantal laboratoria de Chinese tests gaan gebruiken om de besmettingsraad onder de bevolking te meten. Zo ontstaat inzicht over groepsimmuniteit. "En van daaruit kun je kijken welke handelingsperspectieven je de bevolking kunt geven", stelt de RIVM-woordvoerster. "Dat kun je niet bepalen op individuele testen."

In een reactie laat GGD Limburg-Noord weten meer te zien in de Sanquin-test. "Testen van grotere bevolkingsgroepen, zoals Sanquin doet, is een goede zaak", laat de Noord-Limburgse GGD in een reactie weten. "Hiermee wordt veel kennis verzamelt over de verspreiding van het virus in Nederland."

Zorgverzekeraars
De antistoffentest van Innatoss wordt niet vergoed door zorgverzekeraars. Dat betekent dat mensen de test zelf moeten betalen. "Wel zijn er bedrijven die de test collectief inkopen voor hun personeel. Dan betaalt het bedrijf de kosten van de test", geeft Imtest-voorzitter Van Doorn aan. Voor Innatoss hoeft de test niet per se in het pakket van zorgverzekeraars. "Ik zou het fijn vinden als de overheid ons testproces zou omarmen. Ze kunnen hun inkopen dan doen via hun eigen inkoopkanalen. Dat hoeft niet via mij", zegt Garritsen. Wel zou ze graag zien dat de Nederlandse overheid voorkomt dat Frankrijk 'haar' testen kaapt. "Twee weken geleden hield Frankrijk een lading tegen, die mocht het land niet uit."

Lucratief
Met 2000 testen achter de rug en 17.000 aanvragen à 70 euro per stuk is de Innatoss-test zeker lucratief voor de ondernemer, zegt Savelkoul. "Dat is het gevolg van marktwerking." Daar staat volgens Savelkoul tegenover dat aan het verdienmodel ook een risico kleeft: "Als de test afgaat als een gieter, is de investering van Innatoss voor niks geweest en kleeft het wel aan ze dat ze een slechte coronatest op de markt hebben gezet."

Vanuit dat opzicht begrijpt de Maastrichtse microbioloog ook de terughoudendheid van het RIVM: "Door de uitbraak van het virus zijn er heel veel testen in net zo veel soorten en maten op de markt gekomen. Die zijn lang niet allemaal even betrouwbaar."

Opnames voor Kwizzele op L1 TV beginnen weer!
Wil je meedoen? Meld je aan als Kwizzele-kandidaat.

Deel dit bericht via
Het laatste nieuws in je mailbox
E-mail: 
Editie: 08:00 12:00 20:00
 

Meer informatie over afmelden.

Overzicht
Download 't OLS-Spel en schiet mee!
Uitgelicht
Geef ook je team op voor het OLS komende zondag!

Al meer dan honderd jaar is het jaarlijkse Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) een van de grootste culturele evenementen in Limburg. Vanwege de coronacrisis gaat het OLS dit jaar niet door. L1 heeft een alternatief ontwikkeld: schieten via een app.

Dankzij de gratis app kun je zelf beleven hoe het is om onder een schuttersboom te staan met een buks. Mikken op de bölkes, rekening houden met de wind. En hoe is het met de spanning?

Zondagmiddag 5 juli kunnen zestallen via de app tegen elkaar spelen. ‘Echte’ schutters, maar ook sportvrienden, vriendinnenclubs en families kunnen deelnemen. Vooraf inschrijven is wel noodzakelijk.

Download hier de gratis app en geef je team op
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het nieuwe bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Ieder weekend op L1 TV!

Bekijk hier alle recepten
Tot overmaat van ramp
Uitgelicht
Tot overmaat van ramp: een bijzonder podium voor kunstenaars

Iedere woensdag en zondag op L1 TV

Het zijn barre tijden in de kunst- en cultuursector. Theaters en poppodia zijn nog gesloten of krijgen nauwelijks serieuze mogelijkheden om te functioneren.
Toneelgroep Maastricht, Parkstad Limburg Theaters en L1 presenteren daarom Tot overmaat van ramp. Het is een televisie- en onlineproject waarbij kunstenaars uit heel Limburg zich op een bijzondere wijze presenteren aan het grote publiek.

Bekijk hier de afleveringen van Tot overmaat van ramp
Limburg in Beweging iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV
Uitgelicht
Limburg in Beweging iedere dag op L1 TV

Heel belangrijk: blijf bewegen. Dat verbetert je immuunsysteem. En dat kan in je eigen woonkamer! Doe iedere dag mee om 10:00 en 14:30 op L1 TV.

Zes weken lang geeft fysiotherapeut Erik Eurelings een half uur lang tips om thuis gezond te bewegen. Samen sterk tegen corona!

Iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV

Meest gelezen