Links blok niet gelukt in Eijsden-Margraten

De lamellengevel van het gemeentehuis in Margraten © iStock
Een poging van de linkse partijen in Eijsden-Margraten wilden met één lijst uitkomen, vergelijkbaar met het succesvolle PRO in Gulpen-Wittem. Maar dat is uiteindelijk maar gedeeltelijk gelukt.
PvdA, GroenLinks en D66 komen inderdaad samen op onder de naam PRO. Maar de huidige GroenLinks-fractievoorzitter Hanneke Koene doet met een eigen nieuwe partij mee. Haar ODE staat voor Open, Democratisch en Eerlijk. Aanvankelijk steunde zij PRO. Zij haakte niet om inhoudelijke redenen af maar omdat ze de manier van werken en de in haar ogen te strakke organisatiestructuur niet zag zitten.

Lijsttrekker CDA na voorkeurstemmen

Het CDA heeft met raadslid Nadine Huids een nieuwe lijsttrekker. Huids (34) stond in 2018 nog laag op de lijst van het CDA maar werd met voorkeurstemmen gekozen. De wethouders Jos Custers en Gerry Jacobs volgen op de plaatsen twee en drie. Custers was de afgelopen twee keer lijsttrekker. Daarna volgen vijf zittende raadsleden, onder wie fractievoorzitter Erwin Debie op de achtste plek. Huidig raadslid Frans van de Weerdt staat niet meer op de lijst.

Oud en nieuw bij EML

Eijsden-Margraten Lokaal (EML) komt met een mix van bekende en nieuwe gezichten. Wethouder Chris Piatek is opnieuw lijsttrekker. Op de tweede plaats staat met Chayenne Eerlingen (28) een nieuw en jong gezicht. Fractievoorzitter John Nelissen is derde, voor nog twee zittende raadsleden. Partijvoorzitter Sander Coninx is nieuw op een zesde positie, net als Sander Vaessen op zeven. De overige zittende raadsleden van EML staan op plek acht en 13. Raadslid Lambert Damzo stopt ermee. Hij is wel lijstduwer.

Dreessen zwaait na 55 jaar af

Niet meer op de lijst staat wethouder Wiel Dreessen. De veteraan stopt na zo’n 55 jaar met de lokale politiek. In die periode was hij zowel raadslid als wethouder. Dreessen was in 1966 de jongste wethouder van Nederland in de voormalige gemeente Bemelen, in 2021 was hij de oudste in de fusiegemeente Eijsden-Margraten. Ook niet op de lijst van EML staat raadslid Hugo Warnier. Hij stapte in oktober 2019 over van GroenLinks naar EML. Hij vond dat er bij GroenLinks teveel partijdiscipline werd verwacht. Maar hij keert dus na de verkiezingen dus niet meer terug.

Nieuw gezicht en kinderboekenschrijver PRO

De nieuwe progressieve lijst PRO heeft met Sjanne Quellhorst ook een nieuw gezicht als lijsttrekker. Zij is op dit moment nog burgercommissielid. De huidige fractievoorzitters Wiel Blezer van de PvdA en Franklin Boon van D66 volgen op plaats twee en drie. Kinderboekenschrijver Jacques Vriens is lijstduwer.

Oud-gedeputeerde bij VVD

Fractievoorzitter Jan Weling is opnieuw lijsttrekker van de VVD. Voor nieuwkomer Jean Thomassen. Raadslid Ger Willems is lijstduwer. Hij zit al 12 jaar in de gemeenteraad. Op de 12e plaats staat met oud-gedeputeerde Joost van den Akker een opvallende naam. Van den Akker is verhuisd van Maastricht naar Eijsden en is zodoende op de kandidatenlijst terecht gekomen.

Oud-fractievoorzitter EML naar ODE

Op de lijst van ODE staat naast Hanneke Koene als lijsttrekker, ook raadslid Maria Janssen. Zij is lijstduwer op de zevende plek. Zij gaat wel in de raad zitten als ze met voorkeursstemmen wordt gekozen. Janssen was na de verkiezingen van 2018 fractievoorzitter van EML maar brak in oktober 2020 met haar partij. Zij vond dat die te ver van de kiezer afstond. Janssen behield haar zetel en ging verder als eenmansfractie.
Op de lijst van ODE staat Karin Kienhuis op de zesde plaats. Zij is oud-fractievoorzitter van GroenLinks in het Limburgs Parlement (1987-1999) en kies dus ook niet voor de progressieve lijst PRO.

Verstoorde verhoudingen

In de afgelopen bestuursperiode was er sprake van verstoorde verhoudingen tussen de collegepartijen CDA en EML, samen een ruime meerderheid, en de meeste oppositiefracties. Die voelden zich niet serieus genomen. Naar hun kritiek zou niet worden geluisterd. Zo verweten zij de zittende wethouders (schijn van) belangenverstrengeling en een gebrek aan openheid. Waarnemend gouverneur Johan Remkes werd gevraagd in te grijpen.

IKL-affaire

Remkes benoemde Sjaar Cox begin mei tot waarnemend burgemeester als opvolger van de in april 2020 in het kielzog van de IKL-affaire opgestapte burgemeester Dieudonné Akkermans. Cox kreeg als opdracht mee om de bestuurlijke verhoudingen te verbeteren. Het leidde tot een extern onderzoek.

Bestuurscultuur

Belangrijkste conclusies daarvan waren dat er geen sprake is geweest van bestuurlijke onrechtmatigheden, integriteitsschendingen of machtsmisbruik. Wel moet het gemeentebestuur werken aan een andere bestuurscultuur. De 'gemelde twijfels aan zijn integriteit zijn in veel gevallen veroorzaakt door het gemeentebestuur zelf', concludeerde dat onderzoek: "Belangenafwegingen zijn niet altijd even navolgbaar en het afleggen van bestuurlijke verantwoordelijkheid is soms gebrekkig."
Het is met name aan de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college van B&W om de conclusies van het rapport om te zetten in daden.

UITSLAG 2018 - 21 zetels

CDA - 8
EML - 7
VVD - 2
GroenLinks - 2
PvdA - 1
D66 - 1