Overslaan en naar de inhoud gaan

Achtergrond: CERN, de grote broer van de Einstein Telescoop

Geplaatst opzaterdag 18 juli 2020 - 7:00

In Zuid-Limburg dromen ze nog steeds van de komst van de Einstein Telescoop. Daarmee willen onderzoekers zwaartekrachtgolven opvangen die net na de oerknal zijn ontstaan.

De mogelijke komst van dit instituut heeft volgens de initiatiefnemers een grote economische impact op de regio. Het grote voorbeeld is CERN in Zwitserland.

Ontstaan heelal
Onder de rook van Genève, op de grens van Zwitserland en Frankrijk ligt het Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire, de Europese Raad voor Kernonderzoek. Hier zijn zo’n tienduizend wetenschappers met behulp van een enorme deeltjesversneller op zoek naar het ontstaan van het heelal. "CERN en de Einstein Telescoop hebben inderdaad veel gemeen", zegt oud wetenschappelijk directeur en plaatsvervangend directeur-generaal Jos Engelen van CERN. "Beide projecten zijn zeer prestigieus, zijn beide op zoek naar het ontstaan van het heelal, zijn wetenschappelijk zeer interessant. En de onderzoeken vinden diep onder de grond plaats."

Economische impact
De wetenschapper uit Roermond was twee perioden werkzaam in Zwitserland. Van 2004 tot 2008 was hij de tweede man van het instituut. "CERN heeft een grote aantrekkingskracht", weet Engelen. "En de economische impact voor de regio is groot."

Landbouwgrond
Lucie Linssen uit Heerlen werkt al sinds de jaren '80 bij het instituut en zag de regio veranderen. "Toen ik hier begon, bestond de omgeving vooral uit landbouwgrond", kijkt ze terug. "Maar door CERN zag je in de omgeving de woningbouw toenemen." Ook zag ze dat steeds meer bedrijven zich in de regio vestigden. "Dat waren niet alleen toeleveranciers, maar ook bijvoorbeeld bouwbedrijven.”

Lees ook: Is de Limburgse grond geschikt voor Einstein Telescoop?

Salaris uitgeven
"Mensen die op CERN werken, zijn hoog opgeleid, hebben een goede baan en een goed loon", zegt Engelen. “Ze geven hun salaris in de omgeving uit, recreëren er, kopen een huis. Dat is goed voor de economie." Dat effect zal ook de Einstein Telescoop in Zuid-Limburg hebben, zo stelt hij. "Daarnaast verwachten ze goed onderwijs. Dus dat gaat ook omhoog."

Deeltjesversneller CERN
Foto: L1 (Ed Leunissen)


Deeltjesversneller
Dat CERN topwetenschappers uit heel de wereld trekt, komt door de deeltjesversneller. Op zo’n 100 meter diepte laten de wetenschappers protonen op elkaar botsen. "Waar we hier staan is een soort racebaan", zegt Han Dols uit Sittard. "Als de deeltjesversneller aanstaat, komen hier per seconde 11.000 keer protonen langs."

Ook de Einstein Telescoop zal onder de grond komen. In het heuvelland moeten op zo'n 300 meter diepte drie tunnels van 10 kilometer lengte komen. Daar worden met spiegels en laserstralen zwaartekrachtgolven opgevangen.

Hoe werkt de Einstein Telescoop? Onderzoeksinstituut Nikhef legt het uit.

Innovaties
Dols is bij CERN verantwoordelijk voor het op de markt zetten van innovaties, van nieuwe technologieën die in het instituut ontwikkeld worden. "Dit is bijvoorbeeld een powerline. Een kabel waar 21.000 ampère stroom door kan." Dols wijst naar een kabel van zo’n 20 centimeter, omhuld met een metalen omhulsel. "In die kabel is een koelsysteem ingebouwd. Die gebruiken we om de magneten van de deeltjesversneller van stroom te voorzien. Maar die compacte kabel is ook te gebruiken om grote hoeveelheden stroom naar steden te brengen."

Uitvinder internet
Deze en andere innovaties probeert Dols onder de aandacht te brengen van het bedrijfsleven van de 23 landen die samenwerken in CERN. De bekendste uitvinding van CERN gebruikt tegenwoordig bijna iedereen op de wereld. "Dat is het internet. Het World Wide Web", zegt Dols. "We hadden iets nodig om makkelijk data met elkaar te kunnen delen. Daarom werd het ontwikkeld." CERN werkt ook al met Limburgse bedrijven samen.

Lees ook: CERN wil met Limburgse instellingen beursfraude opsporen

Geavanceerde technologie
De Einstein Telescoop zal ook goed zijn voor het bedrijfsleven. "De technologieën die gebruikt worden bij ons, maar ook bij de Einstein Telescoop, zijn zeer geavanceerd", zegt Dols. "Het gaat om gevoelige meetapparatuur en grote infrastructurele projecten. Daar hebben we bedrijven bij nodig." Maar ook bedrijven hebben baat bij de samenwerking met CERN, want die leren volgens Dols van CERN.

Deel dit bericht via
Overzicht
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het nieuwe bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Ieder weekend op L1 TV!

Bekijk hier alle recepten
Limburg in Beweging iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV
Uitgelicht
Limburg in Beweging iedere dag op L1 TV

Heel belangrijk: blijf bewegen. Dat verbetert je immuunsysteem. En dat kan in je eigen woonkamer! Doe iedere dag mee om 10:00 en 14:30 op L1 TV.

Zes weken lang geeft fysiotherapeut Erik Eurelings een half uur lang tips om thuis gezond te bewegen. Samen sterk tegen corona!

Iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV

Meest gelezen