Overslaan en naar de inhoud gaan

1 mei: van grote manifestaties naar een uniek karakter

Geplaatst opvrijdag 1 mei 2020 - 6:00

1 mei, de Dag van de Arbeid, krijgt dit jaar in zowat alle landen een uniek karakter vanwege de coronacrisis. Geen grote manifestaties, betogingen of optochten, want die zijn niet toegestaan. In de plaats daarvan vaak online bijeenkomsten.

Zo houdt de SP Limburg vanaf 16:00 uur vrijdagmiddag een online manifestatie die in het teken staat van betere salarissen en arbeidsvoorwaarden voor mensen in vitale beroepen. De partij gaat in gesprek met onder anderen verpleegkundigen, thuiszorgmedewerkers, leraren, buschauffeurs en schoonmakers.

Beeldgebeld
Landelijk doet vakbond FNV dat ook. Via een live-uitzending op sociale media wordt er ‘beeldgebeld’ met mensen die ‘keihard aan het werk zijn’ in bijvoorbeeld de zorg, het onderwijs, de afvalverwerking of als thuiswerker.

Arbeidersbeweging
De Dag van de Arbeid is de feestdag van de socialistische en communistische arbeidersbeweging. De speciale dag werd op 14 juli 1889 in het leven geroepen tijdens de oprichting van de Tweede Internationale van socialistische partijen en vakbonden in Parijs. Op 1 mei 1890 vond de eerste Dag van de Arbeid plaats in talloze Europese landen waaronder Frankrijk, Italië, Spanje, België en Nederland. In de beginjaren stond die in het teken van de strijd voor een achturige werkdag.

Eerbetoon
1 mei was geen toevallig gekozen datum. Het was een eerbetoon aan en herdenking van de tientallen doden die in 1886 tijdens een vier dagen durende demonstratie - van 1 tot en met 4 mei - vielen in Chicago. De eis van arbeiders en hun vakbonden was daarbij juist die achturige werkdag. De zogeheten Haymarket-affaire, genoemd naar het centrale stadsplein in Chicago, bleek dus de opmaat voor de Dag van de Arbeid.

Gewone werkdag
1 mei is in de meeste Europese landen een vrije dag, ook in de buurlanden België en Duitsland. Alleen in Nederland, Denemarken en Ierland is dat niet het geval. Daar is de Dag van de Arbeid een gewone werkdag. Dat heeft er deels mee te maken dat Koninginnedag tot en met 2013 de dag voor 1 mei werd gevierd, op 30 april.

Confrontatie
Maar volgens de FNV is er nog een andere reden waarom de confrontatie tussen vakbonden en overheid in Nederland van oudsher minder heftig is dan in bijvoorbeeld Frankrijk en Spanje of in Rusland voor de Oktoberrevolutie van 1917. In die landen ging de strijd van de arbeidersbeweging er bloediger aan toe. "Ons poldermodel heeft de scherpe kantjes van die protesten afgehaald, waardoor de Dag van de Arbeid in de loop der jaren meer naar de achtergrond verdween", aldus de FNV.

Manifestaties
Toch vonden ook in Nederland meer dan een eeuw lang grote 1 mei-manifestaties plaats, georganiseerd door de sociaal-democratische SDAP en (na de Tweede Wereldoorlog) de PvdA en de communistische CPN. Tot in de jaren 80 van de vorige eeuw hield de CPN op 1 mei een jaarlijkse betoging in Amsterdam. In juni 1991 werd de partij opgeheven en ging deze op in GroenLinks.

Vrije dag
In het voorheen rode bolwerk Amsterdam hebben ambtenaren van de gemeente sinds decennia op 1 mei een vrije dag. Sinds 2017 kunnen ze wel kiezen of ze vrij willen hebben, of liever een dagje vrij. Ook de in 1972 opgerichte SP heeft een lange 1 mei-traditie. Limburg kende ook jarenlang 1 mei-manifestaties. De grootste was altijd in Maastricht, waar de PvdA verreweg de grootste en oudste afdeling van de provincie had.

Feestelijke optocht
Jarenlang trok er een feestelijke optocht door de stad met rode vlaggen en voorafgegaan door de 'rode' harmonie Ster der Toekomst. Eén traditie houdt de PvdA Maastricht wel nog altijd in ere op 1 mei, namelijk een bezoek aan de graven van grote Maastrichtse sociaal-democraten op het kerkhof. Al gaat ook dát dit jaar niet door vanwege corona.

Internationale
De Dag van de Arbeid is ook altijd nauw verbonden geweest met het zingen van de Internationale, het strijdlied van de arbeidersbeweging. Het werd gecomponeerd door de Belg Pierre de Geyter. De oorspronkelijke tekst was van de Franse revolutionair Eugène Pottier. De Internationale is in tientallen talen vertaald.

De meestgebruikte Nederlandse bewerking is van de dichter Henriette Roland Holst en werd geschreven in 1900. De eerste regels luiden: 'Ontwaakt, verworpenen der aarde! Ontwaakt, verdoemden in hongers sfeer!' En de laatste strofe: 'Makkers ten laatste male. Tot de strijd ons geschaard. En de Internationale zal morgen heersen op Aard.'

Allerliefste Limburgers: jouw eigen videoboodschap op L1 TV
Stuur je filmpje via Whatsapp naar 06 44 76 71 57

Deel dit bericht via
Overzicht
Uitgelicht
Download de GRATIS 1Limburg app!

Wil jij helemaal gratis op de hoogte blijven van alles wat zich in Limburg afspeelt? Download de 1Limburg app!
Blijf op de hoogte van al het Limburgse nieuws, ontvang updates over de actuele Limburgse verkeerssituatie én bekijk dagelijks de laatste Limburgse weersvoorspellingen. En dat allemaal helemaal gratis!

Download de gratis 1Limburg app
Het Heuvelland - de groene parel van het zuiden
Uitgelicht
Nieuw natuurprogramma op L1 TV: Het Heuvelland

In vier afleveringen trekken programmamaker Riël Linssen en cameravrouw Nira Kakerissa door het Heuvelland, op zoek naar initiatieven rond natuurbehoud in dit bijzondere gebied.

De eerste aflevering van Het Heuvelland, de groene parel van het zuiden is zaterdag 28 november om 18:00 en 21:00 op L1 TV.

Het Heuvelland - de groene parel van het zuiden
L11AlaafRadio.nl
Uitgelicht
L1 begint vastelaovesradiozender: L11AlaafRadio.nl

Via dit kanaal is 24 uur per dag en 365 dagen per jaar vastelaovesmuziek te horen. Ook opnames uit het rijke archief van L1 krijgen een plek op het nieuwe kanaal.

Veer laote dich neet in de steek!

Luister hier L11AlaafRadio.nl
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV
Uitgelicht
AvondGasten Sport iedere maandag 19:00 op L1 TV

Iedere maandag ontvangt presentator Bas van Mulken gasten uit de sportwereld om het weekend te bespreken en om vooruit te kijken naar wat de rest van de sportweek gaat brengen. Een live programma met een Limburgse blik op de actuele sportthema’s. Daarin ook structureel aandacht voor het amateurvoetbal in Limburg met de Wedstrijd van de Week. Als de verlenging van het sportweekend.

Iedere maandag 19:00 op L1 TV
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het lekkerste bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Bekijk hier alle Limburgse recepten

Meest gelezen