Overslaan en naar de inhoud gaan

1 jaar extraparlementair bestuur: 'Gun ik heel Nederland'

Geplaatst opzondag 28 juni 2020 - 9:00

Het is zondag precies een jaar geleden dat de Provincie Limburg voor het eerst een bijzonder soort bestuur kreeg. In het gouvernement zetelt sinds 28 juni 2019 een extraparlementair provinciebestuur.

Dat wil zeggen dat er geen traditioneel coalitie-akkoord is dat is ondertekend door een aantal partijen. Maar dat er een bestuur is met een eigen beleidsprogramma. Voor voorstellen moet een (wisselende) meerderheid worden gezocht in het Limburgs Parlement. Het is niet meer per definitie coalitie tegenover oppositie.

Normale coalitie onmogelijk
Het extraparlementair college kwam er omdat een ‘normale’ coalitie met een ruime meerderheid er niet in bleek te zitten. De zittende coalitie van CDA, VVD, PvdA en D66 was bij de verkiezingen van 20 maart 2019 haar meerderheid kwijt geraakt. Ze was nog maar goed voor 20 van de 47 zetels. Grote winnaar was Forum voor Democratie dat uit het niets op zeven zetels kwam. GroenLinks deed het ook goed en verdubbelde van twee naar vier zetels.

In het algemeen gaf de verkiezingsuitslag een duidelijke verschuiving naar rechts te zien. Maar een breed gedragen ‘traditioneel’ provinciebestuur kwam er uiteindelijk niet omdat GroenLinks, PvdA en D66 niet in een college wilden stappen met Forum voor Democratie en/of PVV, vanwege te grote ideologische verschillen. Ondanks dat er op provinciaal niveau wellicht puur inhoudelijk een akkoord mogelijk zou zijn geweest.

Het leidde vervolgens tot het extraparlementaire college met zeven gedeputeerden. Twee afkomstig uit het CDA, ééntje uit VVD, Forum voor Democratie en PVV en twee ‘onafhankelijken’. Eentje met een GroenLinks-achtergrond en eentje vanuit een lokale partij. Op 28 juni 2019 werden Ger Koopmans (CDA), Hubert Mackus (CDA), Ruud Burlet (Forum voor Democratie), Robert Housmans (PVV), Joost van den Akker (VVD), Carla Brugman en Andy Dritty geïnstalleerd als gedeputeerden.

L1

Experiment
Maar hoe werkt het extraparlementair college in de praktijk? Daarover lopen de meningen uiteen, al erkent iedereen dat er wel wat is veranderd. De vraag is echter hoe wezenlijk. De linkse partijen GroenLinks, SP en PvdA - samen goed voor 11 van de 47 zetels - vinden dat het feitelijk om een rechtse coalitie gaat van CDA, Forum, PVV en VVD waar ook twee onafhankelijken aan mogen meedoen. Ruimte om af te wijken en om succes te boeken, is er maar in beperkte mate, aldus PvdA-fractievoorzitter Jasper Kuntzelaers.

Partij voor de Dieren is blij
Opvallend is dat een andere linkse partij - de Partij voor de Dieren (PvdD) - juist heel positief is over het functioneren van het extraparlementaire provinciebestuur omdat er geen dichtgetimmerd coalitie-akkoord ligt en voorstellen vooraf zijn afgekaart tussen coalitie-partners. De PvdD sprak zich als eerste partij al meteen na de verkiezingen van maart vorig jaar uit voor zo’n extraparlementaire constructie.

Op twee terreinen boekte de partij - met haar twee zetels - succes. Een verruiming van het overgangsrecht bij de al eerder besloten geitenstop werd geblokkeerd, met steun van de PVV. Nog ingrijpender zijn de vele miljoenen extra die tot 2023 worden uitgetrokken voor duurzame kringlooplandbouw en dierenwelzijn. Een meerderheid steunde een gezamenlijke motie van de PvdD en Forum voor Democratie daarover.

Fractievoorzitter Pascale Plusquin van de PvdD is dan ook erg te spreken over de nieuwe opzet van het provinciebestuur.

Onzekerheid
Nuchter de balans opmakend, is het vaker onzeker of een voorstel van het provinciebestuur ongeschonden de eindstreep haalt dan bij een ‘normale’ coalitie. Al halen verreweg de meeste voorstellen het wel, vaak met een ruime meerderheid. Maar behalve in het geval van de duurzame landbouw en de uitwerking van de geitenstop, ging het Limburgs Parlement - soms met wisselende meerderheden - dwars liggen bij bijvoorbeeld het schrappen van (delen van) wegen- en andere infrastructuurprojecten. Of bij de financiering van het toeristisch fietspad door Parkstad, de Leisure Lane. Die moest het uiteindelijk met twee miljoen minder doen dan het provinciebestuur wilde.

Ook werden de woningbouwregels versoepeld in Zuid-Limburg en moest het provinciebestuur toch verzet aantekenen tegen vier windmolens vlak over de grens in Duitsland bij Nationaal Park De Meinweg. En onlangs werd een stokje gestoken voor het schrappen van de subsidie voor een techniek-project op basis- en middelbare scholen. Daarbij speelt steeds mee dat als één van de grotere fracties - CDA, Forum of PVV - afhaakt, er meestal automatisch geen meerderheid meer is voor een voorstel.

Koopmans
Eén van de architecten van het extraparlementair college was gedeputeerde Ger Koopmans. Hij is ook de man met verreweg de meeste ervaring binnen het provinciebestuur. En met een groot politiek instinct. Koopmans was vanaf 1990 achtereenvolgens gemeenteraadslid en daarna wethouder in de toenmalige gemeente Arcen en Velden, lid van het Limburgs Parlement, tien jaar Tweede Kamerlid, waarnemend burgemeester in Stein en vanaf juni 2014 gedeputeerde.

Een extraparlementair bestuur zoals dat in Limburg verloopt, zou Koopmans heel Nederland gunnen.

PVV doet mee
In 2011 kwam de PVV voor het eerst in het Limburgs Parlement. De partij werd in één klap de grootste met tien zetels. De partij ging ook met twee gedeputeerden meebesturen, in een coalitie met CDA en VVD. Maar na een jaar trok het CDA er de stekker uit. Nu levert de PVV na zeven jaar opnieuw een gedeputeerde in de persoon van Robert Housmans. De toon van de partij is ook zakelijker geworden en minder fel. Al laat fractievoorzitter René Claassen bewust soms het onversneden - landelijke - PVV-geluid horen.

Positief aan het extraparlementaire provinciebestuur vindt hij dat er veel meer ruimte is voor dialoog tussen partijen en tussen Limburgs Parlement en het college.

Uit de partij gezet
Carla Brugman betaalde een hoge prijs voor het feit dat ze ‘ja’ zei toen haar werd gevraagd om gedeputeerde te worden. Het leidde tot een royement uit haar partij GroenLinks. Want met de keuze voor de functie van gedeputeerde, ging zij dwars tegen de partijlijn in om niet in een bestuur te stappen met Forum voor Democratie en PVV. Brugman was jarenlang het provinciaal boegbeeld van GroenLinks. Van 2011 tot en met september 2018 zat zij in het Limburgs Parlement waarvan een groot aantal als fractievoorzitter. In 2015 was zij ook lijsttrekker.

Terugkijkend op haar eerste jaar als gedeputeerde, vindt ze haar stap alle gedoe waard geweest.

De termijn van het extraparlementaire provinciebestuur loopt tot en met maart 2023. Dan zijn er nieuwe verkiezingen. Een belangrijke krachtproef wordt de uitvoering van het klimaatbeleid op provinciaal niveau en de overgang naar duurzame energie.

Dan moet blijken of het provinciebestuur echt zo stabiel is zoals nu lijkt.

Het OLS gaat door! Download de gratis app en schiet 5 juli mee met je eigen team.

Deel dit bericht via
Het laatste nieuws in je mailbox
E-mail: 
Editie: 08:00 12:00 20:00
 

Meer informatie over afmelden.

Overzicht
Download 't OLS-Spel en schiet mee!
Uitgelicht
Geef ook je team op voor het OLS komende zondag!

Al meer dan honderd jaar is het jaarlijkse Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS) een van de grootste culturele evenementen in Limburg. Vanwege de coronacrisis gaat het OLS dit jaar niet door. L1 heeft een alternatief ontwikkeld: schieten via een app.

Dankzij de gratis app kun je zelf beleven hoe het is om onder een schuttersboom te staan met een buks. Mikken op de bölkes, rekening houden met de wind. En hoe is het met de spanning?

Zondagmiddag 5 juli kunnen zestallen via de app tegen elkaar spelen. ‘Echte’ schutters, maar ook sportvrienden, vriendinnenclubs en families kunnen deelnemen. Vooraf inschrijven is wel noodzakelijk.

Download hier de gratis app en geef je team op
Henk Bakt
Uitgelicht
De lekkerste Limburgse recepten in Henk Bakt

"Henk Bakt" is het nieuwe bakprogramma op L1 TV. Programmamaker Henk Hover is in zijn vrije tijd fervent hobbybakker. In het programma koppelt hij samen met regisseur Eric Wijnhoven Limburgse plaatjes en artiesten aan vlaai en ander gebak.

Ieder weekend op L1 TV!

Bekijk hier alle recepten
Tot overmaat van ramp
Uitgelicht
Tot overmaat van ramp: een bijzonder podium voor kunstenaars

Iedere woensdag en zondag op L1 TV

Het zijn barre tijden in de kunst- en cultuursector. Theaters en poppodia zijn nog gesloten of krijgen nauwelijks serieuze mogelijkheden om te functioneren.
Toneelgroep Maastricht, Parkstad Limburg Theaters en L1 presenteren daarom Tot overmaat van ramp. Het is een televisie- en onlineproject waarbij kunstenaars uit heel Limburg zich op een bijzondere wijze presenteren aan het grote publiek.

Bekijk hier de afleveringen van Tot overmaat van ramp
Limburg in Beweging iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV
Uitgelicht
Limburg in Beweging iedere dag op L1 TV

Heel belangrijk: blijf bewegen. Dat verbetert je immuunsysteem. En dat kan in je eigen woonkamer! Doe iedere dag mee om 10:00 en 14:30 op L1 TV.

Zes weken lang geeft fysiotherapeut Erik Eurelings een half uur lang tips om thuis gezond te bewegen. Samen sterk tegen corona!

Iedere dag om 10:00 en 14:30 op L1 TV

Meest gelezen